بيىل كوكتەمدە بولعان, سۋ تاسقىنى ەسىل اۋدانىنىڭ كوپتەگەن اۋىلىن باسىپ قالدى. بۇل تىرشىلىكتىڭ قالىپتى ىرعاعىن بۇزىپ, وندىرىستىك كۇشتەردى جوندەۋ مەن جاڭا ۇيلەر سالۋعا جۇمساۋعا تۋرا كەلدى. سونىڭ وزىندە بارلىق كەلەڭسىزدىك ۋاقتىلى يگەرىلدى.
سوڭعى ءۇش جىلدا ەسىل اۋدانىنا رەسپۋبليكالىق, وبلىستىق بيۋدجەتتەردەن 5 ملرد 800 ملن تەڭگە, بيىل 3 ملرد 587 ملن تەڭگە ءبولىندى. وسىنداي قارجىلىق قولداۋدىڭ ارقاسىندا اۋداندا بيىلعى جىلدىڭ ون ايىندا دامۋدىڭ وڭ سەرپىنى بايقالادى. ءونىمنىڭ بارلىق تۇرلەرىن ءوندىرۋ ۇلعايتىلدى, ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ ارتتى, حالىقتىڭ ءال-اۋقاتى مەن ءومىر ءسۇرۋ ساپاسى جاقسارا ءتۇستى. حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىنىڭ باستى كورسەتكىشتەرىنىڭ ءبىرى جالاقىنىڭ ءوسۋى دەسەك, بيىلعى ون ايدا ورتاشا ايلىق جالاقى 251 768 تەڭگەنى قۇرادى, بۇل وتكەن جىلدىڭ سايكەس مەرزىمىمەن سالىستىرعاندا 13 295 تەڭگەگە ارتىق, ال اۋدانداعى نەگىزگى ءوندىرىس سالاسى اۋىل شارۋاشىلىعىندا ول 264 140 تەڭگەنى قۇرادى.
ەسىل اۋدانىنىڭ اكىمى مەرەكە مۇحامەدياروۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, بيىل اۋدان ديقاندارى 300 مىڭ گەكتارعا جۋىق ەگىستىك القابىنان 446,2 مىڭ توننا ءداندى داقىل, 67,5 مىڭ توننا مايلى داقىل العان. ءداندى داقىلدىڭ گەكتار ونىمدىلىگى 21,2 تسەنتنەردەن بولسا, مايلى داقىل گەكتارىنا 12 تسەنتنەردەن اينالعان.
«ديقاندار ەگىس القابىن ءارتاراپتاندىرۋ جۇمىسىن دا ەسكەرىپ وتىرادى. بيىل مايلى داقىلدار ەگۋ 9,1 مىڭ گەكتارعا ۇلعايتىلىپ, بارلىعى 58 مىڭ گەكتار القاپقا ەگىلدى. سونىمەن قاتار بيىل 220 مىڭ گەكتار ەگىستىك القابىنا 18,3 مىڭ توننا مينەرالدى تىڭايتقىشتار سەبىلدى. بۇل بىلتىرعىدان 5 مىڭ تونناعا ارتىق. ديقاندار ساپالى سۇرىپتاردى ارتتىرۋدى 10%-عا جەتكىزدى. تەحنيكالىق پارك 4,9 ملرد تەڭگەگە جاڭارتىلىپ, 250 بىرلىك جاڭا تەحنيكا ساتىپ الىندى. وسىنىڭ بارىنە ۇكىمەتتىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىن قولداۋ باعدارلامالارىنىڭ ارقاسىندا قول جەتكىزىلدى. ناتيجەسىندە بۇرىن-سوڭدى بولماعان كولەمدە استىق جينالدى», دەيدى م.مۇحامەدياروۆ.
اۋداندا بۇگىنگە دەيىن ارقايسىندا 400 سيىردان ساۋىلاتىن – 3, ارقايسىندا 100 سيىردان ساۋىلاتىن 2 تاۋارلى ءسۇت فەرماسى جۇمىس ىستەيدى. بيىلعى جىلدىڭ 10 ايىندا ءسۇت وندىرۋشىلەر 7147,8 توننا ءسۇت ءوندىرىپ, كورسەتكىشتى وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 7 پايىزعا ارتتىردى.
بيىل اۋدان اۋماعىندا ەكى ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە اسىرىلدى. سونىڭ ءبىرىن كورنەەۆكا اۋىلىنداعى «اتامەكەن-اگرو-كورنەەۆكا» جشس ىسكە اسىرىپ, 11,7 ملرد تەڭگەگە گولشتين-فريز اسىل تۇقىمىنىڭ 1300 سيىرىنا ارنالعان تاۋارلى ءسۇت فەرماسىن سالىپ شىقتى. تولىق قۋاتىنا ەنگەندە بۇل فەرما 60 ادامعا جۇمىس ورنىن اشىپ, جىلىنا 7500 توننا ءسۇت وندىرەتىن بولادى. كەلەسى ينۆەستيتسيالىق جوبانى «ازيا-توراڭعۇل» جشس ىسكە اسىرىپ, 4 ملرد تەڭگەگە 800 تۇياق سيممەنتال سيىرىن ساۋاتىن تاۋارلى-ءسۇت فەرماسىن سالدى. جالپى بيىلعى ون ايدا نەگىزگى كاپيتالعا تارتىلعان ينۆەستيتسيا كولەمى 19,4 ملرد تەڭگە بولدى. بۇل بىلتىرعىدان 5 ملرد 745 ملن تەڭگەگە ارتىق.
ونەركاسىپ سالاسىنىڭ ءوسىمى بىلتىرعى جىلدىڭ سايكەس مەرزىمىمەن سالىستىرعاندا تومەندەگەن. مۇنىڭ باستى سەبەبى اۋدان اۋماعىنان قيىرشىقتاس ءوندىرۋ بىلتىرعىمەن سالىستىرعاندا ازايىپ قالعان. وڭدەۋ ونەركاسىبىنىڭ ونىمدەرى دە تومەندەگەن. بيىل اۋدان اۋماعىندا «قىزىلجار جولدارى» جشس 800 ملن تەڭگەگە جىلىنا 165 مىڭ توننا اسفالت شىعارا الاتىن اسفالت-بەتون زاۋىتىن سالىپ شىقتى. وندا 12 جاڭا جۇمىس ورىنى اشىلدى. مۇنداعى ورتاشا ەڭبەكاقى 300 مىڭ تەڭگەدەن ارتىق بولماق.
اۋدان ونەركاسىبىنىڭ بولاشاق جەتىستىكتەرى قاتارىندا 2025-2028 جىلدارى سالىنىپ, پايدالانۋعا بەرىلەتىن 27 جەل گەنەراتورلارىن ايتۋعا بولادى. بۇل جوبانى «Green Era company» جشس قولعا الىپ وتىر. جوبا قۇنى 3 ملرد تەڭگە, قۋاتتىلىعى 200 م/ۆاتت بولادى.
اۋدان اۋماعىندا كاسىپكەرلىكپەن اينالىسقىسى كەلەتىندەر سانى دا جىل سايىن ارتىپ كەلەدى. بيىل ولار 7 ملرد تەڭگەنىڭ ءونىمىن شىعارادى دەپ كۇتىلىپ وتىر. سونىڭ ءبىرى «بەرەكە» جك گۇلستان جاراسباەۆا بيىل وبلىستىق ء«بىر اۋىل – ءبىر ءونىم» بايقاۋىندا شارۋاشىلىق سابىنىن شىعارۋ بويىنشا ءبىرىنشى ورىن الدى. «دامۋ» كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ قورىنا ۇسىنىلعانداردىڭ اراسىندا 1 ملرد تەڭگەنىڭ 11 جوباسى قولداۋ تاپقان.
جولداردى جوندەۋ جۇمىستارى دا قارقىندى دامىپ كەلەدى. بيىل بارلىعى 60 شاقىرىم جول جوندەلدى. بۇدان بولەك, التى اۋىلدىڭ 30 شاقىرىمعا جەتەتىن كەنتىشىلىك جولدارى 1,3 ملرد تەڭگەگە جوندەلدى. مەملەكەتتىك بيۋدجەت ەسەبىنەن بيىل حالىقتىڭ ءالسىز توپتارىنا ارنالىپ 300 ملن تەڭگەگە 17 تۇرعىن ءۇي سالىنعان. بۇلاردان بولەك, شارۋاشىلىق ۇجىمدارى ءوز جۇمىسكەرلەرىنە ارناپ 10 ءۇي سالعان. اۋدان ورتالىعىندا «ەڭبەك» باعدارلاماسىنا سايكەس قونىس اۋدارعاندارعا ارناپ 53 ملن تەڭگەگە 29 ءۇي سالىنعان. بيىل اۋدان اۋماعىنا جالپى سانى 124 ادامى بار 31 وتباسى قونىس اۋدارۋشى, 16 ادامى بار قانداستار كوشىپ كەلگەن.
اۋداندا جالپى ءبىلىم بەرەتىن 27 مەكتەپ بار, ونىڭ 23-ءى شاعىن جيناقتالعاندار. وقۋشىلاردىڭ جالپى كونتينگەنتى 3 مىڭعا جۋىق, بىلتىرعىمەن سالىستىرعاندا 80-گە ارتىق. مەكتەپكە دەيىنگى دايىندىق سىنىپتارىندا 203 بالدىرعان تاربيەلەنەدى. ءسويتىپ 3 جاستان 6 جاسقا دەيىنگى بالالاردى مەكتەپكە دەيىنگى تاربيەمەن قامتۋ 100%-دى قۇرايدى. مەكتەپكە دەيىنگى تاربيەمەن قامتۋ 1 جاستان 6 جاسقا دەيىن – 82,3%.
2024 جىلى ءبىلىم سالاسىنا 7 ميلليارد 170 ميلليون 824 مىڭ تەڭگە ءبولىندى. اۋدان مەكتەپتەرىنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن جاراقتاندىرۋ, ءبىلىم بەرۋ نىساندارىن جوندەۋگە 2024 جىلى 394,4 ملن تەڭگە ءبولىندى. بارلىق ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرى كەشەندى قاۋىپسىزدىك جۇيەسىمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. وسى ماقساتقا اعىمداعى جىلى 50 ميلليون تەڭگە ءبولىندى.
جالپى سوماسى 256 ملن تەڭگەگە امانگەلدى, ياسنوۆكا ورتا مەكتەپتەرى مەن قاراعاي نەگىزگى مەكتەبىنە كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىلدى. 3 پاندىك كابينەت ساتىپ الىندى: زاگرادوۆكا ورتا مەكتەبىنە حيميا كابينەتى, سونداي-اق جالپى سوماسى 23,5 ملن تەڭگەگە №1 ياۆلەنكا ورتا مەكتەبىنە بيولوگيا, فيزيكا كابينەتتەرى.
«پرومەتەي-اگرو» جشس-ءنىڭ (يۋري شول) قاراجاتى ەسەبىنەن زاگرادوۆكا ورتا مەكتەبىنىڭ اۋماعىندا شامامەن 5 ملن تەڭگەگە ورنەكتاس توسەلدى.
اۋداننىڭ ەمدەۋ-پروفيلاكتيكالىق ۇيىمدارىنىڭ جەلىسى 50 توسەكتىك ستاتسيوناردان, اۋىسىمىنا 250 كەلۋشىگە ارنالعان ەمحانادان, 5 دارىگەرلىك امبۋلاتوريادان, 3 فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك پۋنكتتەن, 29 مەديتسينالىق بەكەتتەن تۇرادى. بۇگىنگى تاڭدا اۋداندىق اۋرۋحانادا 26 دارىگەر, 151 ورتا مەديتسينالىق قىزمەتكەر جۇمىس ىستەيدى. 2024 جىلدىڭ تامىز ايىندا نيكولاەۆكا اۋىلىنىڭ دارىگەرلىك امبۋلاتورياسىنا جالپى پراكتيكا دارىگەرى جۇمىسقا ورنالاستىرىلدى. ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازانى نىعايتۋ ماقساتىندا اۋداندىق اۋرۋحاناعا جالپى سوماسى 210 ملن تەڭگەگە جۋىق مەديتسينالىق جابدىق ساتىپ الىندى, بۇل 2023 جىلمەن سالىستىرعاندا 98 ملن تەڭگەگە ارتىق. «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسى اياسىندا 2024 جىلى نيكولاەۆكا اۋىلىنىڭ دارىگەرلىك امبۋلاتورياسىنا جالپى سوماسى 56 654,2 مىڭ تەڭگە قارجىعا كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىلدى.
اۋداندا قىزمەتى مادەني مۇرانى ساقتاۋعا, دامىتۋعا باعىتتالعان بارلىق مەنشىك نىسانىنداعى 46 مادەنيەت ورىنى جۇمىس ىستەيدى. بيىل 170 ملن تەڭگەدەن استام سوماعا اۋداندىق مادەنيەت ۇيىنە كۇردەلى جوندەۋلەر جۇرگىزىلدى. «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسى اياسىندا نيكولاەۆكا اۋىلىندا مادەني-دەمالىس ورتالىعىنىڭ عيماراتى پايدالانۋعا بەرىلدى.
«اۋىلدىڭ ۇزدىك مادەنيەت مەكەمەسى» اتاعىنا ارنالعان وبلىستىق بايقاۋدا ءبىزدىڭ اۋدان 2 جىل قاتارىنان گران-پري يەگەرى اتاندى. ء«بىر ەل – ءبىر كىتاپ» رەسپۋبليكالىق اكتسياسى اياسىندا بەردىبەك سوقپاقباەۆتىڭ شىعارماشىلىعىنا ارنالعان بۋكترەيلەر بايقاۋىندا ەسىل اۋدانىنىڭ بالالار كىتاپحاناسى گران-پريگە يە بولدى», دەيدى اۋدان اكىمىنىڭ ورىنباسارى ايناگۇل بەكتاسوۆا.
2025 جىلى «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسى اياسىندا ياسنوۆكا اۋىلدىق مادەنيەت ءۇيىنىڭ توبەسىنە 30 ملن تەڭگەگە كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزۋ جوسپارلانۋدا ەكەن. جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتاما دايىندالىپ, ۆەدومستۆودان تىس ساراپتاما جۇرگىزىلگەن.
اۋداندا سپورتقا دا ۇلكەن ءمان بەرىلەدى. بيىل اۋدان ورتالىعىندا «اق بيداي-2024» اۋىل سپورتىنىڭ وبلىستىق مەرەكەسى وتكىزىلىپ, ەسىل اۋدانىنىڭ كومانداسى باس جۇلدەگە يە بولدى. قىسقاشا ايتقاندا, ەسىل بويىنداعى اۋداننىڭ بۇگىنگى تىنىس-تىرشىلىگى وسىنداي.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى,
ەسىل اۋدانى