كەلەر جىلى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ قۇرىلعانىنا 30 جىل تولادى. وعان بايلانىستى «بىرلىك پەن كەلىسىمنىڭ 30 جىلى» دەگەن اتاۋمەن ءىس-شارالار جوسپارى ءتۇزىلدى. نەگىزگى جوبالار وزگە ۇلت وكىلدەرىنىڭ مەملەكەتتىك ءتىلدى مەڭگەرۋىنە باعىتتالماق.
پاۆلوداردا وڭىرلىك ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلدارىن ۇيىمداستىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وبلىستارداعى «قوعامدىق كەلىسىم» مەكەمەلەرى باسشىلارىنا ارنالعان رەسپۋبليكالىق سەمينار ءوتتى. ءىس-شارادا 16 جىل تاريحى بار جەرگىلىكتى دوستىق ءۇيىنىڭ ۇلتارالىق كەلىسىم مەن تۇراقتىلىقتى نىعايتۋ, ءار حالىقتىڭ انا ءتىلىن, سالت-ءداستۇردى, ەتنوس مادەنيەتىن جاڭعىرتۋ ماقساتىندا اتقارىپ جاتقان جۇمىستارى تاجىريبە رەتىندە كورسەتىلدى. وڭىرلىك قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى قۇرىلىمدارى, ەتنومادەني بىرلەستىكتەر مەن شىعارماشىلىق ۇجىمدار ەتنوسارالىق كەلىسىم يدەيالارىن جۇزەگە اسىرۋدا ايتارلىقتاي ءىس تىندىرىپ وتىرعانى بايقالدى. ۇيىم مەكەمە قىزمەتىن قايتا فورماتتاۋدىڭ جاڭا تاسىلدەرىنە بايلانىستى بارلىق اۋقىمدى ءىس-شارانى كەشەندى تۇردە وتكىزۋدى ادەتكە اينالدىرعان. «وسكەلەڭ ۇرپاققا ونەگەلى تاربيە», ەvent-tram «دوستىق ترامۆايى», ء«انىمدى ساعان ارنايمىن, قازاقستان», «قازاقشا ءان سالايىق», «ۇلتتىق كيىم – ۇلتتىڭ كوركى», تاعى باسقا جوبالار ءوزىنىڭ تيىمدىلىگىن بايقاتىپتى.
– بىلتىر دوستىق ءۇيىنىڭ 15 جىلدىعىنا وراي «دوستىق ءۇيى – بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم مەكەنى» اتتى كەشەندى جوبا اياسىندا 60-تان اسا ءىس-شارا ۇيىمداستىرىلىپ, 3,5 مىڭنان اسا ادام قامتىلدى. بىزدە ەتنومادەني بىرلەستىكتەر مەن قۇرىلىمداردىڭ بىرلەسكەن جۇمىس تاجىريبەسىن كورسەتەتىن «كوميۋنيتي-ورتالىق» بار. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاق تىلىنە قاتىستى «Egemen Qazaqstan» گازەتىنە بەرگەن سۇحباتىندا «قازاقتىڭ ءتىلى – قازاقتىڭ جانى! حالقىمىزدىڭ تاريحى دا, تاعدىرى دا – تىلىندە... ءبىز مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋ باعىتىنداعى جۇمىستاردى ۇزدىكسىز جالعاستىرا بەرەمىز», دەپ ايتقانى ءمالىم. بۇل تاراپتا اسسامبلەياداعى «قازاقشا ءان سالامىز» اتتى جوبامىز وزگە ۇلت وكىلدەرىنە مەملەكەتتىك ءتىلدى ۇيرەتۋدە ماڭىزدى بولىپ وتىر. نەگىزگى ماقساتى – جاستار اراسىندا قازاق مادەنيەتىنە دەگەن قۇرمەت سەزىمىن تاربيەلەۋ, وزگە ەتنوس وكىلدەرى اراسىندا رۋحاني بىرلىك پەن ۇلتارالىق كەلىسىم يدەيالارىن تاراتۋ, مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ دامۋىنا ىقپال ەتۋ. بۇل ارقىلى قازاقتىڭ مادەني قۇندىلىقتارى ۇلىقتالادى. ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ وكىلدەرى قازاقشا ءان شىرقاپ, رۋحاني ونەرىمىزبەن تانىسادى, – دەيدى جەرگىلىكتى «قوعامدىق كەلىسىم» كمم باسشىسى ءنۇريا كوبەنوۆا.
مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى ەتنوسارالىق قاتىناستاردى دامىتۋ كوميتەتى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىمەن ءوزارا ءىس-قيمىل باسقارماسىنىڭ باسشىسى دينارا جۇمانوۆا «قوعامدىق كەلىسىم» مەكەمەسى جانە دوستىق ۇيلەرىنىڭ جۇمىستارىن جەتىلدىرۋ ماسەلەسى ارقاشان وزەكتى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. بۇل ۇدەرىس مەملەكەتتىك ەتنوساياساتتىڭ باسىمدىقتارى مەن قوعامدىق سۇرانىستارعا سايكەس كەلۋى ءارى ۇزدىكسىز بولۋى كەرەك.
«اسسامبلەيانىڭ 33-سەسسياسىنداعى شەشىمدەردى ومىرشەڭ ەتۋ ءۇشىن ءبىزدىڭ مينيسترلىك, قحا جانە دەپۋتاتتار مەن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلدارىن بىرىكتىرەتىن 34 جول كارتاسى, قحا-نىڭ 13 ارنايى جوباسى جۇزەگە اسىپ جاتىر. الداعى جىلى اسسامبلەيانىڭ قۇرىلعانىنا 30 جىل تولعالى وتىر. سوعان وراي «بىرلىك پەن كەلىسىمنىڭ 30 جىلى» دەگەن اتاۋمەن ءىس-شارالار جوسپارى ءتۇزىلدى. ءىس-شارالاردىڭ دەنى اعارتۋشىلىق, حالىقتار اراسىنداعى دوستىقتى نىعايتۋ باعىتتارىندا وتكىزىلەدى. بۇل تاراپتا وزگە ۇلت وكىلدەرى اراسىنداعى مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ دامۋىنا زور كوڭىل بولىنەدى. «مامىلە», «ۇيدە سويلە», «مەملەكەتتىك تىلگە 7 قادام» كلۋبتارىنىڭ ارناسىن كەڭەيتۋ جوسپارلانعان. ال قولدانىستاعى قازاق ءتىلىن ۇيرەتۋ كۋرستارىنىڭ ساپاسىن كوتەرۋ ماڭىزدى», دەيدى مينيسترلىك وكىلى.
سەميناردا ەلىمىزدىڭ ءار تۇپكىرىنەن جينالعاندار ءوزارا پىكىر الماسىپ, ءتۇرلى شەبەرلىك ساعاتتارىنا قاتىستى.
پاۆلودار وبلىسى