جەتەكشى سالالارعا تارتىلعان ينۆەستيتسيا – ەكونوميكانىڭ درايۆەرى. قۋانتارلىعى, ەلدىڭ ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعى جىلدان-جىلعا جوعارىلاپ كەلەدى. شەتەلدىك ينۆەستورلاردىڭ كەدەرگىسىز, الاڭسىز جۇمىس ىستەۋىنە جاعداي جاسالعان, مەملەكەتتەن قولداۋ تەتىكتەرى قاراستىرىلعان. ينۆەستيتسيا فارماتسەۆتيكا سالاسىن دامىتۋعا دا سەپتىگىن تيگىزىپ وتىر.
جاقىندا شۆەتسيا مەن ۇلىبريتانيانىڭ قازاقستانداعى ەلشىلىگى, «Kazakh Invest» اكتسيونەرلىك قوعامى, «استرازەنەكا» بيوفارماتسەۆتيكالىق كومپانياسى مەن «Roche» وكىلدەرى ءباسپاسوز ءماسليحاتىن وتكىزدى. قوناقتار يننوۆاتسيالىق پرەپاراتتار, ينۆەستيتسيا تاقىرىبىن قاۋزادى. سپيكەرلەر شەتەلدەن ينۆەستيتسيا تارتۋ مەن جەرگىلىكتى فارماتسەۆتيكا سالاسىن ودان ءارى دامىتۋدا زياتكەرلىك مەنشىك قۇقىقتارىن قاتاڭ ساقتاۋدىڭ ماڭىزىن ايتتى. «استرازەنەكا» كومپانياسى وتاندىق الاڭداردا كەلىسىمشارتتىق وندىرىسكە ترانسۇلتتىق فارماتسەۆتيكالىق كومپانيالاردى تارتۋ جونىندەگى ينۆەستيتسيالىق جوبانىڭ ارالىق ناتيجەلەرىن ۇسىندى. اتالعان كومپانيانىڭ باسشىلىعى كەلەر جىلى ەلدەگى كەلىسىمشارتتىق وندىرىسكە 7 ملرد تەڭگە كولەمىندە ينۆەستيتسيا سالۋ جوسپارلاعانىن راستادى. ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا شۆەتسيانىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى ەۆا پۋلانو, ۇلىبريتانيا ەلشىلىگىنىڭ ساۋدا جانە ينۆەستيتسيالار ماسەلەلەرى جونىندەگى ديرەكتورى بەت ماككەندريك, «Kazakh Invest» اق جوبالارىنىڭ جەتەكشىسى دينارا يسابەكوۆا, «استرازەنەكا» كومپانياسىنىڭ ديرەكتورى ماريا شيپۋلەۆا بايانداما جاسادى.
شۆەتسيا ەلشىسى ەۆا پۋلانو مەديتسينا سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى اڭگىمەلەدى. بيىل ماۋسىم ايىندا ەكى ەلدىڭ مەديتسينالىق قوعامداستىعى اراسىندا تاجىريبە الماسۋ ماقساتىندا ەلىمىزدە دەنساۋلىق ساقتاۋ جونىندەگى شۆەد اليانسى اشىلعانىن حابارلادى. ال ۇلىبريتانيا ەلشىلىگىنىڭ ساۋدا جانە ينۆەستيتسيالار ماسەلەلەرى جونىندەگى ديرەكتورى بەت ماككەندريك ەل اۋماعىنداعى يننوۆاتسيالىق فارماتسەۆتيكالىق ءونىمدى كەلىسىمشارت نەگىزىندە ءوندىرۋ جونىندەگى «استرازەنەكا» جوباسى ەلىمىز بەن ۇلىبريتانيا اراسىنداعى ينۆەستيتسيالىق قاتىناستاردى ايقىن سۋرەتتەيتىنىن اتاپ ءوتتى. ۇلىبريتانيا – ەلدەگى ەڭ ءىرى ينۆەستورلاردىڭ ءبىرى. وسى ىنتىماقتاستىقتى ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە 2022 جىلى 7 اقپاندا لوندوندا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى مەن «استرازەنەكا» اراسىندا ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلعان. ال بيىل ۇلىبريتانيا پرەمەر-ءمينيسترى دەۆيد كەمەرون قازاقستان پرەمەر-ءمينيسترى ولجاس بەكتەنوۆپەن بىرگە ۇكىمەت جانىنداعى ينۆەستيتسيالىق شتابتىڭ باقىلاۋىنداعى ينۆەستيتسيالىق جوباعا قول قويۋ راسىمىنە قاتىستى. ەلدە فارماتسەۆتيكالىق ونىمدەردى كەلىسىمشارت نەگىزىندە ءوندىرۋ جونىندەگى ينۆەستيتسيالىق جوبا 2020 جىلدىڭ قازان ايىندا باستالدى. سول كەزدە ۇكىمەت فارماتسەۆتيكا مەن مەديتسينا ونەركاسىبىن دامىتۋدىڭ 2020–2025 جىلدارعا ارنالعان كەشەندى جوسپارىن بەكىتكەن ەدى.
كونفەرەنتسيادا «Kazakh Invest» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ جوبالار جونىندەگى جەتەكشىسى دينارا يسابەكوۆا ەلدىڭ فارماتسەۆتيكا سالاسىن دامىتۋداعى ستراتەگياسىن, ينۆەستورلاردى قولداۋ باعىتىنداعى جۇمىستىڭ رەتىن باياندادى.
«الەمدە فارماتسەۆتيكا نارىعىنىڭ وسۋىنە بايلانىستى ەلىمىز الپاۋىت فارماتسەۆتيكالىق كومپانيالاردىڭ سەنىمدى سەرىكتەسى بولۋعا ۇمتىلادى. بۇل رەتتە سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ ءىرى جوبالاردى ۇيلەستىرۋگە ىقپالداسىپ كەلە جاتقانىن اتاپ وتكىمىز كەلەدى. ءبىز الپاۋىت فارماتسەۆتيكا كومپانيالارىنان جاڭا نارىققا كەلىپ, نولدەن باستاپ تولىق تسيكلدى ۇلكەن زاۋىت سالۋدى تالاپ ەتسەك, ولار قىزىعا قويمايتىنىن بىلەمىز. حالىقارالىق تاجىريبەگە سۇيەنسەك, مۇنداي كومپانيالار جاڭا نارىققا كەلىسىمشارت نەگىزىندە ءوندىرىستى دامىتۋ جوبالارىمەن كىرەدى. بۇل – شەتەلدىك كومپانيالارمەن ۇزاقمەرزىمدى شارت جاساۋعا كەپىل بولادى. ءارى كومپانيانىڭ بىرتە-بىرتە كەڭەيۋىنە, وندىرىستىك قۋاتىن ارتتىرۋعا جول اشادى. بۇل باعىتتا ەلىمىزدىڭ ۇزاق جىل بويى ىسكە اسىرىپ كەلە جاتقان جوبالارى جەمىسىن بەرىپ وتىر. ءىرى فارماتسەۆتيكالىق كومپانيالار ەلىمىزدىڭ نارىعىنا ەندى. ولار تەك ءدارى-دارمەكتى تاسىمالداۋشى بولىپ قانا قويماي, وتاندىق ءوندىرىستىڭ بولاشاعى رەتىندە ورنىن بەكىتىپ جاتىر. ءبىز مۇنداي ءىرى جوبالاردىڭ جۇزەگە اسۋىنا بارىنشا ىقپال ەتىپ, جوبانى ۇيلەستىرۋ بارىسىندا تۋىنداعان ماسەلەلەردى رەتتەۋگە كوڭىل بولەمىز», دەدى «Kazakh Invest» اق جوبالار جونىندەگى جەتەكشىسى.
د.يسابەكوۆا «Pfizer», «Roche», «استرازەنەكا» قاتارىنا كىرەتىن الەمدەگى الىپ ءۇش فارماتسەۆتيكالىق كومپانيا سەرىكتەستىك جونىندە كەلىسىمگە قول قويعانىن حابارلادى. كەلەشەكتە ەلىمىزدىڭ ورتالىق ازياداعى فارماتسەۆتيكالىق ءوندىرىستىڭ ورتالىعىنا اينالۋعا ۇمتىلاتىنىن ايتتى.
«استرازەنەكا» كومپانياسىنىڭ ەلدەگى باسشىسى ماريا شيپۋلەۆا كەلىسىمشارتتىق ءوندىرىستى دامىتۋعا ەلگە 7 ميلليارد تەڭگەدەن استام ينۆەستيتسيا سالۋ كوزدەلگەنىن جەتكىزدى.
ء«بىز قازاقستاندا ءتورت پرەپاراتتىڭ ءوندىرىسىن وقشاۋلاۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. ەڭ الدىمەن سوزىلمالى بۇيرەك اۋرۋىن, جۇرەك جەتكىلىكسىزدىگىن, ەكىنشى ءتيپتى قانت ديابەتىن ەمدەۋگە ارنالعان داپاگليفلوزين يننوۆاتسيالىق پرەپاراتىن شىعارامىز. بۇل پرەپارات «نوبەل الماتى فارماتسەۆتيكالىق فابريكاسىنىڭ» بازاسىندا وندىرىلەدى. بۇگىندە وسى الاڭدا اۋديت جۇرگىزىلدى. قاجەتتى جابدىقتار ساتىپ الىندى. جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلدى. 2025 جىلى ەل نارىعىنا تۇپنۇسقا پرەپاراتتىڭ ءبىرىنشى پارتياسىن جەتكىزۋ ماقساتىندا ءوندىرىستى جاقىن ارادا ىسكە قوسۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. ودان ءارى جوسپارىمىزدا ونكولوگيالىق اۋرۋلاردى ەمدەۋگە ارنالعان ءۇش پرەپارات ءوندىرىسىن باستاۋ مىندەتى تۇر. وسىلايشا, ءبىزدىڭ كومپانيا ەلىمىزدە كەلىسىمشارتتىق ءوندىرىستى دامىتۋعا 7 ميلليارد تەڭگەدەن استام ينۆەستيتسيا سالادى», دەدى م.شيپۋلەۆا.
ءباسپاسوز ءماسليحاتىنا قاتىسۋشىلار دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمى مەن زياتكەرلىك مەنشىك قۇقىقتارىنىڭ ساۋدا اسپەكتىلەرى جونىندەگى كەلىسىمدى قولداعان بارلىق ەلگە «زياتكەرلىك مەنشىك تۋرالى» زاڭدى ساقتاۋدىڭ ماڭىزدىلىعى تۋرالى تۇسىنىكتەمە بەردى. سەبەبى ءدال وسى زياتكەرلىك مەنشىك قۇقىعى ينۆەستورلاردى تارتۋدىڭ نەگىزگى شارتتارىنىڭ ءبىرى سانالادى.