ەڭ ۇزدىك كىتاپحانا

اتاعىن جەڭىپ العان ۇجىم وقىرمانداردى اقپاراتتىق رەسۋرستارمەن كەڭ كولەمدە قامتاماسىز ەتۋ جولىندا وزىق تەحنولوگيالاردى جۇيەلى قولدانىپ كەلەدى ءبىز وبلىستىق امبەباپ-عىلىمي كىتاپحانانىڭ /واعك/ جەرلەسىمىز ءسابيت مۇقانوۆتىڭ ەسىمىمەن اتالاتىنىن اركەز ماقتانىش تۇتامىز. وتكەن عاسىردىڭ 70-جىلدارى اتاقتى جازۋشى سايلاۋشىلاردىڭ اماناتىنا وراي وسى عيماراتتى ءوز باستاماسىمەن سالدىرتىپ, ۇمى­تىلماس سىي جاساعانى ءالى كۇن­گە دەيىن جىلى ىلتيپاتپەن ەسكە الىنادى. ەگەر وتكەنگە كوز جۇگىرتەر بولساق, كىتاپحانانىڭ تاريحى ارىدەن باستاۋ الادى. 1880 جىلى قالا باسقارماسى جانىنان ءبىرىنشى قوعامدىق كىتاپحانا اشىلىپ, 1934 جىلى وبلىستىق مارتەبە بەرىلىپتى. سودان بەرى تالعامپاز وقىرمانداردىڭ سۇرانىمىن ءمىنسىز وتەۋ ماقساتىمەن قالتقىسىز قىزمەت اتقارىپ كەلەدى. بۇگىندە ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازا, كىتاپحانا قورى, ۇسىناتىن قىزمەت تۇرلەرى ەلىمىزدەگى تاڭداۋلى مادە­نيەت مەكەمەسى قاتارىنان ورىن الىپ وتىر. 1996 جىل كىتاپحانا ومىرىندەگى ۇلكەن وزگەرىستەر كەزەڭى رەتىندە سيپاتتالادى. ويتكەنى, وسى جىلدان باستاپ اقپاراتتىق, كوم­پيۋتەرلىك تەحنولوگيالار ەن­گىزىلىپ, قولدانىلا باستادى. كىتاپ­حاناشىلار مەن وقىرماندار ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىكتەر تۋعىزىلىپ, نوۋتبۋك, i-pاd, سكايپ, ۆەب-كامەرا, فلەش-كارتالار پايدا بولدى, كىتاپحانانىڭ اقپاراتتىق رەسۋرستارى مەن قىزمەتتەرىنىڭ سۇيىق كريستالدى پانەلدەر مەن ەلەكتروندىق تابلودا جارنامالا­نۋى ۇردىسكە اينالدى. جاڭا ءتۇس­كەن كىتاپتار مەن وتەتىن شارالار تۋرالى حابارلامالار بەرۋ ماقساتىمەن SMS-تاراتۋ جۇيەسىن ەنگىزۋگە كەڭ جول اشاتىن جەرگىلىكتى ۇيالى بايلانىس وپەراتورلارىمەن ىنتىماقتاستىق ورناتىلدى. بۇگىنگى كۇنى بۇل قىزمەت ءتۇرىن وقىرماندار كەڭىنەن پايدالانادى. كومپيۋتەر ۇيرەنۋشىلەرگە تەگىن كۋرستار ءجۇر­گىزىلەدى. بىلتىر ونى 1500 ادام ءبىتىرىپ شىقتى. ەندى ينتەرنەت-تەحنولوگيالاردىڭ بولاشاقتاعى زور دامۋ مۇمكىندىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ, ساندىق اقپاراتتىق رەسۋرستار باعدارلامالارىن ەنگىزۋ قولعا الىندى. «ەلەكتروندى كىتاپحانا» ءبولىمى اشىلدى. بۇل قاشىقتاعى جانە جەرگىلىكتى ەلەكتروندى رەسۋرستارعا قاتىناۋ جۇيەسى دەگەندى بىلدىرەدى. ەك-ءنىڭ نەگىزگى مىندەتتەرى اقپاراتتىق رەسۋرستاردى شوعىرلاندىرۋ دەسەك, واعك ەۋرازيالىق قارىم-قاتىناس ورتالىعى رەتىندە دە كەڭ قانات جايدى. «ءححى عاسىرداعى ەۋرازيالانۋ. شىعىس-باتىس: كىتاپحانالاردىڭ ەلەك­تروندى ىنتىماقتاستىعى» اتتى حالىقارالىق سەميناردىڭ ءوتۋى وسى ءسوزىمىزدىڭ ءبىر ايعاعى بولسا كەرەك. 2005 جىلى پە­تروپاۆل قالاسى قازاقستاننىڭ كىتاپحانالار استاناسى بولىپ تاڭ­دالعانى ءمالىم. وسى كەزدە ءبىزدىڭ باستاماشىلدىعىمىزبەن «ەلەكتروندىق كىتاپحانا – مادەني مۇرانىڭ ساقتالۋى مەن قولجە­تىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋدەگى high-tech» تاقىرىبىندا حالىقارالىق سەمينار ۇيىمداستىرىلىپ, زور كاسىبي ماڭىزعا يە بولدى. وندا ەلەكتروندى كىتاپحانالاردىڭ قوعامداعى ءرولى, شەكارالاس كىتاپ­حانالاردىڭ ەلەكتروندى كوكجيەگىن كەڭەيتۋ ماسەلەلەرى ىسكەرلىكپەن تالقىلاندى. «شەكا­رالارداعى كەزدەسۋلەر» جوباسىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ ناتيجەسىندە قازاقستانداعى العاشقى قازاقستان-رەسەي ەلەكتروندى كىتاپحاناسى قۇرىلدى. ونداعى ماقسات تمد ەلدەرى حالىقتارىنىڭ مادەني مۇراسىن ساقتاۋ جانە كوبەيتۋگە بەلسەنە اتسالىسۋ بولىپ تابىلادى. وسىعان وراي ديسكىلەردە ەلەكتروندى باسىلىمدار دەپوزيتاريى جانە مۇراعاتتىق مۋلتيمەديا كوشىرمەلەرىن جاساۋ قولعا الىنىپ, ومبى, توم, قورعان, كە­مەروۆو وبلىستىق كىتاپحانالارى جىبەرگەن بىرەگەي باسىلىمدار جانە رەسپۋبليكامىزعا, وڭىرىمىزگە قاتىستى ماتەريالدار جيناقتالدى. رەسەي مەملەكەتتىك (ماسكەۋ), رەسەي ۇلتتىق, ۆ.ماياكوۆسكي اتىنداعى ورتالىق (سانكت-پەتەربۋرگ ق.) جانە ا.پۋشكين اتىنداعى ومبى مەملەكەتتىك وبلىستىق عى­لى­مي كىتاپحانالارى جىبەرگەن تسيفر­لانعان ماتەريالدار نەگىزىندە تا­ريحي-ادەبي تانىمعا باي قور جاساقتالدى. «كىتابي ەسكەرتكىشتەر» اتتى مۋلتيمەديالىق رەسۋرستار جۇيەلەندى. ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپ­حانانىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن 2007 جىلدان بەرى رەسپۋبليكالىق «ءبىر ەل – ءبىر كىتاپ» اكتسياسى­نا جۇيەلى تۇردە قاتىسىپ كەلەمىز. 2009 جىلى جەرلەسىمىز ماعجان جۇماباەۆتىڭ ليريكاسى تاڭ­دالىپ, «قازاق ەلى, ءبىر اۋىز ءسوزىم ساعان...» اتتى رەسپۋبليكالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا ۇيىمداستىرىلدى. وسى وقيعا قارساڭىندا ماعجانعا ارنالعان ۆەب-پورتال قۇرىلىپ, 500-دەن ارتىق تولىقماتىندى ما­قالالار توپتاستىرىلدى. جىل وتكەن سايىن كىتاپحانانىڭ ۆيرتۋالدى وقىرماندارىنىڭ سانى دا ارتىپ كەلەدى. ويتكەنى, سايتىمىز ماعلۇماتتارعا باي. ونلاين رەجىمىندە ەلەكتروندى وقىرمان بيلەتىن راسىمدەپ, ونلاين – تاپسىرىس بەرۋگە, ۆيرتۋالدى كورمەلەرمەن تانىسۋعا, كىتاپحاناعا ۆيرتۋالدى ساياحات جاساۋعا, كاسىبي بلوگتارمەن تانىسۋعا اركەز جول اشىق. بىلتىر 150-دەي مادەني-اعارتۋ, بىلىمدىك جانە اقپاراتتىق سيپاتتاعى ءىس-شارالارعا 25 مىڭنان استام وقىرمان تارتىلدى. لوندون كىتاپحانالارىنىڭ تاجىريبەسىن پايدالانا وتىرىپ, «جاندى كىتاپ» شاراسىن وتكىزۋىمىز وقىرماندار تاراپىنان ۇلكەن قىزىعۋشىلىق تۋدىردى. «كىتاپ سىيلاۋ كۇنىن» وتكىزۋ داستۇرگە ەنگەن. «كىتاپحانا ءتۇنى», «كىتاپحانا كەشى» شارالارى پەتروپاۆلدىقتاردىڭ بوس ۋاقىتىن وتكىزۋگە تاپتىرماس شارالار سانالادى. بۇگىنگى كۇنى كىتاپحانا كوپ قىر­لى مەكەمە بولىپ تابىلادى. كومپيۋتەرلىك ساۋاتتىلىق نە­گىزدەرىن ۇيرەتەتىن وقىتۋ ور­تالىعى, از قامتىلعان ادامدار ءۇشىن ۆيرتۋالدى اقپاراتتىق الەۋمەتتىك قىزمەت جۇيەسى, قازاق, اعىلشىن تىلدەرىن ۇيرەنۋ كۋرس­تارى جۇمىس ىستەيدى. قۇلاعىنىڭ مۇكىسى بار مۇگەدەكتەر ءۇشىن «تەڭ مۇمكىندىكتەر جولىندا» الەۋ­مەتتىك جوباسى جۇزەگە اسىرىلىپ, Amigo سىمسىز FM جۇيەسىنىڭ 5 اپپاراتى الىندى. حالىقارالىق بايلانىستار شەڭبەرى كەڭەيىپ, امەريكالىق جانە نەمىس اقپاراتتىق بۇرىشتارى اشىلدى. شەتەلدىك جازۋشىلارمەن سكايپ-سۇحباتتار, چات-كونفەرەنتسيالار وتكىزىلەدى. ەلشىلەر, باس كونسۋلدار, فرانتسيا, پولشا, اقش, تۇركيا ەلدەرىنىڭ مادەنيەت قايراتكەرلەرى قۇرمەتتى قوناقتارىمىز بولدى. كىتاپحاناارالىق ىن­تى­ماق­تاستىقتى دامىتۋ ماقساتىمەن حا­لىقارالىق اقپاراتتىق تۋرلارعا ءجيى قاتىسىپ كەلەمىز. تاجىريبە الماسۋ بارىسىندا اقش-قا جولىمىز ءتۇسىپ, اقش كونگرەسى كى­تاپحاناسىنا قازاق ادەبيەتى كلاس­سيكتەرىنىڭ شىعارمالارى تارتۋ ەتىلدى. فرانتسيا, سينگاپۋر, شۆەتسيا, انگليادا ۇيىمداستىرىلعان سەمي­نارلارعا قاتىسىپ, ءسابيت, عابيت, ماعجان, يۆان شۋحوۆ سياقتى اتاقتى جەرلەستەرىمىزدىڭ كىتاپتارى سىيعا تارتىلدى. بۇل ساپارلار كىتاپحانالار قو­عامداستىعى اراسىندا تانىمال بولۋىمىزعا جانە كوپتەگەن حالىقارالىق, رەسپۋبليكالىق كاسىبي بايقاۋلاردىڭ جەڭىمپازى مەن جۇلدەگەرى بولۋىمىزعا ۇلكەن سەپتىگىن تيگىزدى. ال وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانا ۇيىمداستىرعان «قازاق­ستاننىڭ ءححى عاسىرداعى ۇزدىك كىتاپ­حاناسى» رەسپۋبليكالىق باي­قاۋىندا باس جۇلدەنى جەڭىپ الۋىمىز جاڭا جەتىستىكتەرگە شابىتتاندىردى. س.مۇقانوۆ اتىنداعى وبلىستىق امبەباپ-عىلىمي كىتاپحانا ءوڭىر­دەگى 311 كىتاپحانانىڭ ءادىس­تە­مەلىك ورتالىعى سانالادى. كىتاپ­حاناشىلاردىڭ جۇ­مىلا ەڭبەك ەتۋى ارقاسىندا الەۋ­مەت­تىك ماڭىزى بار 16 جوبا مەن باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋ جولدارى ءجىتى قاراستىرىلعان. «وبلىستىڭ كىتاپحانا سالاسىن جاڭعىرتۋ باعدارلاماسى» بويىنشا كىتاپحانالاردى كومپيۋتەرلەندىرۋ جالعاستىرىلىپ, مودەلدى اۋىل­­دىق كىتاپحانالار اشىلۋدا. سە­مينارلار, ۆيدەو-كونفەرەن­تسيا­لار, كاسىبي شەبەرلىك باي­قاۋلارى, شىعارماشىلىق يدەيالار فەستيۆالدارى, ۇزدىك اۋىل­دىق كىتاپحانا بايقاۋلارى ءجيى وتكىزىلەدى. قاجىرلى ەڭبەگىمەن كىتاپحانانىڭ بەدەلىن ارتتىرىپ, ۇجىم ماقتانىشىنا اينالعان ماماندار مەن قىزمەتكەرلەردىڭ ءىس-تاجىريبەلەرى جاستارعا ۇلگى ەتىلەدى. بۇگىندە كىتاپحانا قىزمەتىن پايدالانۋشىلاردىڭ سانى 30 مىڭنان اسىپ جىعىلادى. 14 ءبولىم, 1 ەلەكتروندى كىتاپحانا, 4 سايت, ەلەكتروندى كاتالوگ ورنالاسقان. كىتاپحانا – اقىل-وي مەن مادە­نيەتتىڭ مەكەنى بولسا, كىتاپ – ءومىر ۇستازى. ونسىز رۋحاني ءنار الۋ, مادەني, ۇلتتىق قۇن­دى­لىقتارىمىزدى مەڭگەرۋ ءمۇم­كىن ەمەس. ءبىزدىڭ الدا تۇرعان باستى مىندەتىمىز – اقپاراتتىق رەسۋرس­تاردىڭ كەڭ كولەمدە قول­جەتىمدى بولۋىن قامتاماسىز ەتۋ. بەيبىتگۇل ءابىلماجىنوۆا, س.مۇقانوۆ اتىنداعى وبلىستىق امبەباپ-عىلىمي كىتاپحانانىڭ ديرەكتورى. پەتروپاۆل.