• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
باسىلىم 13 قىركۇيەك, 2024

ولەڭ ولكەسىندەگى «جاۋىرىنشى»

241 رەت
كورسەتىلدى

بۇگىنگى شىعارماشىل جاندار الەۋمەتتىك جەلىلەردە بەلسەندى كەلەدى. ارينە, بۇل سمارتفون قوعامىندا جازعان-سىزعانىڭدى ناسيحاتتاۋعا دا تاپتىرماس قۇرال بولىپ وتىرعانى راس. دەسەك تە جىلتىلداعان الەۋمەتتىك جەلىلەردەن جىراق, وقىرمان كوزىنەن تاسادا جۇرەتىن قالامگەرلەر بار. ءوز تىنىشتىعىندا جازۋى جازىلىپ جاتادى, كىتابى تارالىپ جاتادى.

ادەبي ساۋالدامامىزدىڭ كەزەكتى قوناعى – قالام­گەر سەرىك ساعىن­تاي. ءداستۇرلى سۇراق: نە جازىپ ءجۇرسىز؟

– بيىلعى جىل جەكە شىعار­ماشىلىعىم ءۇشىن جەمىستى بولدى. جاز ورتاسىندا استاناداعى «كاۋ­سار» باسپاسىنان جالپى كولەمى 15 باسپاتاباق بولاتىن «جاۋىرىنشى» اتتى جىر جيناعىم جارىق كوردى. وسى كىتاپ ارقىلى نەشەمە جىل قالامىما, قادامىما سەرت ۇسىنعان پوەزيا اتتى قۇدىرەت الدىندا ەسەپ بەرىپ, ەندى تازا پروزامەن اينالىسامىن دەپ شەشكەن ەدىم. ەندى پوەزيا كىتابىن شىعارمايمىن. بۇعان دەيىن ءۇش ولەڭ كىتابىم, ەكى اڭگىمە-حيكاياتتار جيناعىم جىل ارالاتىپ جاريا كورگەن بولاتىن. «جاۋىرىنشىدان» كەيىن ولەڭدى ءوزىم ءۇشىن عانا جازىپ, ەندى تەك قاراسوزبەن «اۋرە بولماقپىن». قا­زاقتا اقىن كوپ قوي, ءوندىرىپ جازىپ تا جاتىر ولار.

جاز ورتاسىندا باسپاعا حيكايات­تار مەن اڭگىمەلەر جيناعىمدى ۇسىنىپ قويعام. ەل ەگەمەن بولعالى قالىپتاسقان قازىرگى ادەبي ورتا, اقىن-جازۋشىلار الەمى تۋراسىندا ون جىلداي بۇرىن بىرنەشە حيكايات, ونداعان اڭگىمەدەن تۇراتىن ۇلكەن جازۋدى جوسپارلاپ, سونىڭ جايىمەن بۇل رەتتە العاشقى كىتا­بىمدى ءتامامدادىم. بۇيىرتسا, «مىڭ­جىلدىقتىڭ سوڭعى كۇزدەرى» دەگەن اتپەن جاريا قاعاز ءجۇزىن كورۋى كەرەك. قازىر وسى شيمايدىڭ ەكىنشى كىتابىن اقىرىنداپ تاراتىپ جازىپ باستادىم. ودان بولەك, قازاقتىڭ اياۋلى ءانشىسى, اعا دوسىم, سەرت ۇستاسقان سەرى كوكەم سەيىل اياعان تۋرالى دەرەكتى رومان باستالعالى جىل جىلىستى. سونىڭ ىزگى پارىز-بورىشىمەن ىزدەنىپ, دەرەك-دايەك قامتىپ, جوسپارلى جۇمىس ۇستىندەمىن. بىزدە مەمۋارلىق سالت دامىعانىمەن, سوناۋ زامانعى «جزل»-دەر داستۇرىندەگى بيوگرافيالىق جازۋ كەمشىندەپ تۇر. بىرقاتار ىزدەنىس, ۋاقىت, ءجۇرىس-تۇرىس, قاعاز كەمىرتەر, جۇيكە توزدىرار كولدەنەڭ شارۋاسى كوپ بولعان سوڭ جەكە شىعارماشىلىعىمەن بايلاۋلى قالامگەر قاۋىم بۇل تاراپ­تا كوپ شيىر-سوقپاق سالمايدى. بۇل دا ءبىر تاراپتاعى ىزدەنۋلەرگە سەپ.

كەيىنگى بىرنەشە جىلدا قارا­عاندىلىق ولكەتانۋشى ايدارجان قاسەن ۇلى ەسىمدى ازاماتپەن بىرلەسىپ, كونە شاعاتاي الىپبيىمەن, بىزگە ەتەنەلەۋ سۇلۋ جاديدپەن تاڭبالانعان قولجازبالاردان بىرنەشە جيناق كىتاپ شىعاردىق. جەكەلەگەن ادام­داردىڭ قارجىسىنا, البەتتە. قا­زىر­گى زامانداستارىمىز جەكە مۇ­راعاتتارىندا, ۇيىندە تۇرعان اراب قارپىمەن تاڭبالانعان قولجازبا, كونە كىتاپتاردىڭ ءبارىن قۇران كىتابى نەمەسە سوعان قاتىسى بار دۇنيەلەر دەپ ويلايدى. ءالىپتى تاياق دەپ تانىماعان سوڭ عوي. سونداي جازبالاردىڭ بىرقاتارىن وقىپ, قازىرگى كيريلليتساعا ءتۇسىرىپ, وقىپ-تەرگەپ, تەكسەرىپ, جۇمىسباستى بولىپ جۇرەمىز. الەۋمەتتىك جەلىلەردە جىلتىراپ كورىنبەي, ول كەڭىستىكتە ءلام جازبايتىنىمىز دا سول سەبەپتەن. جازۋدان گورى وقيتىن دۇنيە دە كوبەيە بەرەدى عوي ىزدەنگەن جانعا...

وسىنىڭ ءبارىنىڭ سىرتىندا بيىل مادەنيەت جانە اقپارات مينيستر­لىگىنىڭ قازىرگى كوركەم ادەبيەت سالاسىن دامىتۋ جانە قولداۋ ماقساتىندا «تمد ەلدەرىنىڭ ارحيۆتەرىندەگى قا­زاقستاندىق جازۋ­شىلاردىڭ زەرتتەۋ جۇمىستارى» جوباسى بويىنشا مەملەكەتتىك تاپسىرىس اياسىندا رەسەيدىڭ توم قالاسىندا ءبىراز كۇن ىسساپارمەن بولىپ, بىرقاتار مۇراعات-كىتاپحانا قور­لارىن اق­تارىپ قايتقان ەدىم. جاقىندا وسى ىزدەنىس رەتىندە قا­زاق-ءسىبىر ەل­دەرىنىڭ جازۋشىلارى اراسىنداعى ادەبي بايلانىستارعا جوس­پارلانعان كىتاپتى جازىپ ءبىتىر­دىم. جىل سوڭىنا دەيىن جارىق كورۋگە ءتيىس.

سوڭعى جاڭالىقتار