اسىعىمىز الشىسىنان ءتۇستى

توعىزقۇمالاقتان قورجىنىمىزدا – 3 التىن

توعىزقۇمالاقتان ۇلتتىق قۇراما سپورتشىلارى جەكەلەي سىنداردا التىن, كۇمىس, قولا الىپ, كوماندالىق ەسەپتە توپ باستادى. ناقتىراق ايتساق, توعىزقۇمالاقتان ەل نامىسىن قورعا­عان سپورتشىلار جەكەلەي سىندا ەكى التىن, ءبىر كۇمىس, ءبىر قولا جۇلدە ەنشىلەدى. زياتكەرلىك ويىن «دۋمان» قوناقۇيىندە ءوتتى. سپورت­شىلار جارىستى 9 قىركۇيەكتە, «توعىز­قۇمالاق كۇنىندە» باستاپ, زياتكەرلىك ويىن­نىڭ كورىگىن قىزدىردى. وسى كۇنى ويىنشىلار العاشقى ءجۇرىسىن 9 تاقتادان 9 ۇيا­شىققا 9 ويىن­شى سالۋ ارقىلى باس­تاپ كەتتى. 

كەيىنگى بىرنەشە جىلدا الەم حالقىنىڭ نازارىن اۋدارعان ويىنعا قىزىعاتىندار كوپ ەكەن. مۇنى « ۇلى دالا دۇبىرىندە» توعىزقۇمالاقتان سايىسقا تۇسۋگە كەلگەن ۇمىتكەرلەردىڭ سانىنان ءبىلۋ قيىن ەمەس. زياتكەرلىك ويىنعا قاتىسۋعا الەمنىڭ 40 ەلىنەن 130 ۇمىتكەر تىركەلگەن. ونىڭ ىشىندە ۇلىبريتانيا, گەرمانيا, فرانتسيا, اقش, لاتۆيا, قىتاي, كولۋمبيا, بانگلادەش, اراب ەلدەرىنەن, افريكا ەلدەرىنەن جيىلعان ۇشقىر ويلى ويىنشىلاردىڭ ءاربىرى جۇلدەدەن ءۇمىتتى بولدى.

ەتنوسپورت دوداسىنىڭ العاشقى كۇنىنەن-اق الامانعا ءتاستۇيىن دايى­ن كەلگەن ەلدەردىڭ سپورتشىلارى سۋىرىلىپ العا شىقتى. ونىڭ ىشىندە ۇلتتىق قۇرامانىڭ ۇزدىكتەرى دە بولدى. باسەكەنىڭ ەكىنشى كۇنىندە, ناقتىلاساق, 6-كەزەڭىندە وتانداستارىمىز كوماندالىق ەسەپتە توپ باستاپ, 23,5 ۇپاي ەنشىلەدى. ال قىرعىزستاننان كەلگەن سپورتشىلار 18,5, موڭعوليا كومانداسى 18 ۇپايمەن ەكىنشى, ءۇشىنشى ورىندا قاتار كەلە جاتقان ەدى.

جارىستىڭ فينالدىق سىنىندا ايەلدەر اراسىندا ءمولدىر سەرىكقىزى – التىن, اڭساعان قوجاناسىپ كۇمىس جۇلدە ەنشىلەدى. ال ەرلەر اراسىندا بەكسۇلتان بوستاندىقوۆ – التىن, ەرسۇلتان اۋەلباي قولا جۇلدە جەڭىپ, ەل مەرەيىن اسىردى. ەل قۇراماسى كوماندالىق ەسەپتە دە 1-ورىن الىپ, كوشپەلىلەر ويىندارىنىڭ تاعى ءبىر التىن جۇلدەسىن يەلەندى. كوماندالىق ەسەپتە قىرعىزستاندىقتار ەكىنشى ورىننان سىرعىماسا, ءۇشىنشى ورىندى رەسەي جانە موڭعوليا قۇرامالارى ءبولىستى. جۇلدە العان سپورتشىلاردىڭ بارلىعى – توعىزقۇمالاقپەن بىرنەشە جىل كاسىبي اينالىسىپ, ەلىشىلىك جارىس­تاردا توپ جارىپ جۇرگەن مىقتىلار. مىسالى, زياتكەرلىك ويىندا كۇمىس جۇلدە جەڭىپ العان اڭساعان قوجاناسىپ توعىزقۇمالاقپەن 14 جىلدان بەرى ۇزبەي اينالىسىپ كەلەدى.

– كوشپەلىلەر ويىندارىندا التىن الامىن دەپ ويلادىم. ايتكەنمەن, كوماندالىق ەسەپتە ءبىرىنشى ورىن ەل قورجىنىندا قالدى. وسى جەتىس­تىگىمىزگە بەك قۋانىشتىمىز. قازىردە توعىزقۇمالاقتان حالىقارالىق دارەجەدەگى سپورت شەبەرىمىن. وسى كوشپەلىلەر ويىندارىندا ەل نامىسىن قورعاۋ بۇيىرىپ, جاھاندىق باسەكەدە سايىسقا تۇسكەنىمە ءدان ريزامىن. توعىزقۇمالاق – ءتورت مىڭ جىلدىق تاريحى بار ۇلتتىق ويىنىمىز. قازىر ينتەللەكتۋالدى ويىنعا الەم حالىقتارى دا قىزىعۋشىلىعىن ءبىلدىرىپ جاتىر. قىرعىزستان, موڭعوليادان كەلگەن سپورتشىلاردىڭ اياق الىسىنا ءتانتى بولدىق. بۇل – ۇلتتىق سپورتىمىز دامىپ جاتىر دەگەننىڭ دالەلى بولسا كەرەك. ءتول ويىنىمىز وسىنداي ءىرى جارىستاردىڭ تىزىمىنەن تۇسپەي, جاھانعا تانىلا بەرسىن دەپ تىلەيمىز, – دەيدى اڭساعان قوجاناسىپ. 

2020 جىلى توعىزقۇمالاق يۋنەسكو شەشىمىمەن ادامزاتتىڭ مادەني مۇرا تىزىمىنە ەنسە, 2022 جىلى دۇنيەجۇزىلىك توعىزقۇمالاق فەدەراتسياسىنىڭ شەشى­مىمەن 9 قىركۇيەك توعىزقۇمالاق كۇنى بولىپ بەكىتىلگەن. بۇگىندە الەمنىڭ 50-دەن اسا ەلىندە توعىزقۇمالاق كوزبە-كوز وينالسا, ينتەرنەت ارقىلى جۇزدەگەن مەملەكەتتىڭ تۇرعىندارى ءتۇرلى سايىسقا قاتىسادى. وسىعان دەيىن وتكەن 6 الەم چەمپيوناتىنا 25-30 ەلدەن ويىنشى قاتىسقان. جاھانعا تانىمال زياتكەرلىك ويىنداردىڭ سايتىندا دا توعىزقۇمالاق كوش باسىندا تۇر. ويىننىڭ وسى تۇرىمەن ەلىمىزدە 210 مىڭنان استام ادام تۇراقتى اينالىسادى. وسى اقپاراتقا سۇيەنسەك, وتانداستاردىڭ كوشپەلىلەر ويىنىندا توعىزقۇمالاقتان كوش باستاۋى زاڭدى دەپ ايتۋعا بولاتىنداي.

اسىق ءسپورتىنان باسىمىز جوعارى

كۇنى كەشە توعىزقۇمالاقتان التىن ولجالاعان سپورتشىلاردىڭ جەڭىستى جورىعىن بەس اسىقتان قىزدار قۇراماسى جالعاپ, ولار دا دۇنيەجۇزىلىك كوش­پەلىلەر ويىندارىنىڭ جەڭىمپازى اتاندى. بۇعان دەيىن قىزدار ا توبىندا قارسىلاس شاق كەلتىرمەي, اقتىق سىنعا ءبىرىنشى ورىنمەن جولداما العان ەدى. توپتا ولار قىرعىزستان, ماجارستان, شۆەتسيا, رۋمىنيا قۇرامالارىنان باسىم بولدى. ارۋلارىمىز فينالدا رەسەي سپورتشىلارىمەن ءتۇيىسىپ, وتانداستاردىڭ اسىعى الشىسىنان ءتۇستى. «الاۋ» كەشەنىندە وتكەن فينالدىق كەزدەسۋدە قىزدار قارسىلاستارىن 3:0 ەسەبىمەن تىزە بۇكتىردى. بەس اسىقتان ەل نامىسىن قورعاعان سپورتشىلاردىڭ ىشىندە پەريزات ەلەمەس, كاميلا دانياروۆا, سانيا اسكەر, كوگەرشىن دۋمان سىندى ارۋلار بولدى.

اسىق اتۋدان ەرلەر قۇراماسى دا ءا دەگەننەن جارىستى ءساتتى باستاپ, ا توبىندا قارسىلاس شاق كەلتىرمەدى. مۇندا نۇرعيسا مولجىگىتوۆ, جومارت نۇر­لانوۆ, كەرىم جازدىقباي, امان­دوس ايتكۇلوۆ تورتتىگى شارشى توپقا شىقتى. توپتان ءبىرىنشى ورىنمەن سۋىرىلىپ شىققان سپورتشىلار في­نالدىق باسەكەگە تىكەلەي جولداما الدى. العاشقى اينالىمداردا وتان­داستىرىمىزعا وزبەكستان, يسپا­نيا, گرۋزيا, ماجارستان جانە موڭعوليا قۇرامالارىنىڭ مىقتىلارى تەگەۋرىن تانىتا المادى. جىگىتتەر التىن مەدال ءۇشىن بولعان تارتىستى كەزدەسۋدە قىرعىزستان سپورتشىلارىمەن كەزدەسىپ, 2:1 ەسەبىمەن جەڭدى. ءسويتىپ, اسىق اتۋدان ەرلەر قۇراماسى دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىندارىنىڭ ەڭ جوعارى تۇعىرىنا كوتەرىلدى.

الىپ كۇش يەسى – ازامات

ەتنواۋىلدا وتكەن powerful nomad الىپتار سايىسىندا ازامات ماقۇل­بەكوۆ چەمپيون اتانىپ, كوك تۋىمىزدى جەلبىرەتتى. ابسوليۋت سالماق دارەجەسىندە سىنعا تۇسكەن تولاعايلار بەس سايىستان بىلەك كۇشىن سىنادى.

الدىمەن 100 كگ تاس­تى قۇشاعىنا قىسا كوتەرىپ, 10 مەترگە جۇرۋدەن شەبەرلىك سىناستى. ودان كەيىن 100 كگ تارتاتىن قاپتى كوتەرىپ وتىرىپ تۇرۋدان دوداعا ءتۇستى. سالماعى 10 كگ نايزانى 10 مەتر قاشىق تۇرعان نى­ساناعا لاقتىرۋدان سايىستى. 16 مەملەكەتتەن جينالعان اتان جىلىك, اپاي ءتوس الىپتار 130 كيلولىق جۋان بورەنەنى دە بۇيىم قۇرلى كورمەستەن يىعىنا سالىپ كوتەردى. بىراق ولارعا ۇستىندە 200 كگ تارتاتىن جۇگى بار اربانى قۇم ۇستىندە سۇيرەۋ وڭايعا سوققان جوق.

الىپتار سايىسىنىڭ كۇمىس جۇلدەسى يراندىق جەيتاسي رەزاعا, قولا مەدال رەسەيلىك  دەنيس ۆاگاپوۆقا بۇيىردى.