قوعامدا ەسىرتكى قىلمىسىنىڭ تارالۋ اۋقىمى, اسىرەسە وعان جاسوسپىرىمدەر مەن جاستاردىڭ ۇيىرسەكتىگى باسەڭدەمەي تۇر. ادام ومىرىنە بالتا شاباتىن, قالىپتى تىرشىلىكتىڭ تۇنىعىن لايلايتىن قاۋىپتى كەسەلمەن كۇرەس تولاستاماۋعا ءتيىس. وسىعان وراي جۋىردا جاڭا وقۋ جىلىنىڭ باستالۋىنا بايلانىستى ىشكى ىستەر مينيسترلىگى مەكتەپتەر, كوللەدجدەر مەن جوعارى وقۋ ورىندارىندا قۇقىقتىق ءبىلىم بەرۋ ماقساتىندا رەسپۋبليكالىق اكتسيا باستادى.
ناۋقان اياسىندا قىركۇيەك ايىندا بارلىق وقۋ ورنىندا پوليتسيا باسشىلارىنىڭ قاتىسۋىمەن كەزدەسۋلەر وتپەك. ول جەردە جوعارى سىنىپ وقۋشىلارى مەن ستۋدەنتتەرگە قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە اكەپ سوقتىراتىن ارەكەتتەر تۋرالى جان-جاقتى اقپارات بەرىلەدى.
«ەر جەتىپ, ءوز قولى ءوز اۋزىنا جەتە باستاعان جاستار ەسىرتكىنى تانىستارىنىڭ وتىنىشىمەن ۋاقىتشا ساقتاۋ نەمەسە تاسىمالداۋ, گراففيتي-جازۋلاردى سالۋ, حابارلاندىرۋلار نەمەسە QR-كودتار تاراتۋ, فورۋمداردا, مەسسەندجەرلەردە ەسىرتكى تۋرالى وڭ پىكىرلەرى بار پوستتار قالدىرۋ سياقتى ارەكەتتەر ءۇشىن قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىك بار ەكەنىن ءتۇسىنۋى ماڭىزدى», دەيدى ءىىم ەسىرتكى قىلمىسىنا قارسى ءىس-قيمىل دەپارتامەنتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
العاشقى كەزدەسۋدى اتالعان دەپارتامەنت قىزمەتكەرلەرى ەلوردالىق IT ۋنيۆەرسيتەتىندە وتكىزدى. جوعارى وقۋ ورنىنىڭ وقىتۋشىلارى مەن اكىمشىلىگىنە ستۋدەنتتەردىڭ قاتىسۋىمەن جاسالۋى مۇمكىن قۇقىق بۇزۋشىلىق تۇرلەرى, ۋنيۆەرسيتەتتە جانە جاتاقحانالاردا ەسىرتكىنى جارنامالاۋ جانە تاراتۋ تاسىلدەرى, ستۋدەنتتەردىڭ ەسىرتكىنى قولدانۋ بەلگىلەرى تۋرالى ايتىلدى. «بۇل اڭگىمە قالاعا جاڭادان كەلگەن جانە ەسىرتكىنى تاراتۋ نەمەسە جارنامالاۋ ارقىلى جەڭىل تابىس تابۋعا تارتىلۋى مۇمكىن ءبىرىنشى كۋرس ستۋدەنتتەرىنە وتە ماڭىزدى. سوندىقتان وسى ۋنيۆەرسيتەتتەگى كەلەسى قادام – 1-2 كۋرس ستۋدەنتتەرىمەن كەزدەسۋ. ءبىزدىڭ ماقساتىمىز – اقپاراتتى جاستاردىڭ بارىنە جەتكىزۋ», دەدى سالا ماماندارى.
جوعارىدا ايتىلعانداي, جاستار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ قاتىسۋىمەن جاسالاتىن ەسىرتكى قىلمىستارىنىڭ ءبىرى – كوشەلەردەگى گراففيتي جازۋلارىن سالۋ. ءبىر قاراعان ادامعا ول قابىرعاعا سالىنعان ادەمى جازۋ عانا بولىپ كورىنۋى مۇمكىن. الايدا ەسىرتكى پايدالاناتىن ادامدارعا بۇل «تاپتىرماس» باعىت-باعدار. ياعني ول جەردە ەسىرتكى ساتاتىن سايتتاردىڭ اتاۋى جازىلادى.
وسى قىلمىستارعا قارسى كۇرەس اياسىندا قازىر ەل اۋماعىندا گراففيتي جازۋلاردى ءوشىرۋ ناۋقانى ءجۇرىپ جاتىر. الماتى وبلىسىندا پوليتسەيلەر جىل باسىنان بەرى 800-دەن استام ەسىرتكى گراففيتيلەرىن جويدى. بۇل تۋرالى تاياۋ كۇندەرى وبلىستىق ەسىرتكى قىلمىسىنا قارسى ءىس-قيمىل باسقارماسىنىڭ باستىعى ارداق قايساروۆ كوممۋنيكاتسيالار ورتالىعىندا وتكەن بريفينگتە مالىمدەدى.
جاسوسپىرىمدەر مەن جاستار اراسىنداعى ناشاقورلىقتىڭ الدىن الۋ, سونداي-اق سينتەتيكالىق ەسىرتكىنىڭ تارالۋىنا قارسى قابىلدانىپ جاتقان ءىس-شارالار تۋرالى بايانداعان ول ەسىرتكى وندىرەتىن زەرتحانالاردى انىقتاۋعا ۇلكەن نازار اۋدارىلعانىن ايتتى. «جىل باسىنان بەرى الماتى وبلىسىنىڭ پوليتسەيلەرى 12 ەسىرتكى زەرتحاناسىن انىقتاپ, جويدى. ءبىز مەكتەپ وقۋشىلارىمەن, اتا-انالارمەن جانە مۇعالىمدەرمەن پروفيلاكتيكالىق دارىستەر مەن سەمينارلار ۇيىمداستىرا وتىرىپ, ءبىلىم مەكەمەلەرىمەن بەلسەندى ىنتىماقتاستىقتا جۇمىس ىستەيمىز. جاستار اراسىندا ناشاقورلىقتىڭ الدىن الۋ جانە انىقتاۋ ماڭىزدى. سونىمەن قاتار 8 ايدا 400-گە جۋىق پروفيلاكتيكالىق ءىس-شارا جۇرگىزىلدى», دەپ مالىمدەدى ا.قايساروۆ.
ءتارتىپ ساقشىسى ناشاقورلىقپەن كۇرەسۋ پروفيلاكتيكالىق جانە جەدەل شارالاردى قامتيتىن جۇيەلى كوزقاراستى قاجەت ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى. وسى تۇرعىدا جاستار مەن جاسوسپىرىمدەر ەسىرتكى ساتۋشىلاردىڭ ىقپالىنا كوبىرەك ۇشىرايتىن ءبىلىم مەكەمەلەرىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلادى. ء«بىز ۆولونتەرلەرمەن دە بەلسەندى جۇمىس ىستەيمىز. جىل باسىنان بەرى ولاردىڭ كومەگىمەن 800-دەن استام گراففيتي جويىلدى. حالىق اراسىندا قۇقىقتىق ساۋاتتىلىقتى ارتتىرۋ ماقساتىندا 214 ءىس-شارا, 36 سپورتتىق ءىس-شارا, 29 جۇمىس كەزدەسۋى ءوتتى», دەپ تولىقتىردى ا.قايساروۆ.
گراففيتيگە قارسى كۇرەس قاراعاندى وبلىسىندا دا باستاۋ الدى. 7 قىركۇيەكتە تەمىرتاۋدا وتكەن ءىس-شاراعا 500-دەن استام ەرىكتى, پوليتسيا جانە كۇزەت ۇيىمدارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى قاتىسىپ, 3 مىڭنان استام جازۋ مەن زاڭسىز جارنامالىق سۋرەتتەردى ءوشىردى.
اۋقىمدى اكتسياعا تارتىلعان قاتىسۋشىلار 5 ادامنان تۇراتىن 100 توپقا ءبولىنىپ, ارقايسىسى وزدەرىنىڭ مارشرۋتتىق كارتالارىن الدى. بۇل رەتتە پروبلەمانىڭ سالدارىمەن ەمەس, سەبەبىمەن دە كۇرەسكەن ماڭىزدى. ياعني گراففيتي جازۋلاردى سالاتىن ادامداردى ۇستاۋ دا كۇن تارتىبىنەن تۇسپەۋگە ءتيىس. قاراعاندى وبلىسى پوليتسيا دەپارتامەنتى باستىعىنىڭ ورىنباسارى ءابىل ءابىلديننىڭ ايتۋىنشا, بيىل 15 شىلدەدە تەمىرتاۋ قالاسىنىڭ پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى ەسىرتكى سايتتارىن جارنامالاپ, گراففيتي جازۋلاردى سالعانى ءۇشىن قاراعاندى قالاسىنىڭ 39 جاستاعى تۇرعىنىن ۇستاعان. «پوليتسيا بۇل ادامنىڭ قالانىڭ جەتى كوشەسىندەگى 36 ۇيگە 186 گراففيتي جازبا قالدىرعانىن انىقتادى. قازىرگى ۋاقىتتا وعان قاتىستى قىلمىستىق ءىس قوزعالدى, تەرگەۋ جۇرگىزىلىپ جاتىر», دەدى ول.
مۇنداي ءىس-شارالار ەسىرتكى قىلمىسىنا قارسى كۇرەستىڭ ماڭىزدى بولىگى سانالادى, قالانىڭ كورنەكى كەلبەتىن جاقسارتۋعا, سونداي-اق جاستاردى تەرىس ىقپالدان قورعاۋعا كومەكتەسەدى. جان-جاقتى الدىن الۋ جۇمىستارىنا جاستاردىڭ وزدەرى دە ارالاسىپ, اتسالىسىپ, ۇلەستەرىن قوسىپ جاتىر. «مەن ەسىرتكىنى قولدانۋعا ءۇزىلدى-كەسىلدى قارسىمىن, ولاردى ناسيحاتتاۋعا جول بەرمەۋىمىز كەرەك. ەسىرتكىنى جارنامالايتىن گراففيتي مەن باسقا دا سۋرەتتەردى ءوشىرۋ اكتسياسىنا قاتىسقانىما قۋانىشتىمىن. سەبەبى بۇل ءبىزدىڭ قوعامدا سالاماتتى جانە قاۋىپسىز ورتانى ساقتاۋ ءۇشىن ماڭىزدى», دەدى قاراعاندى قالاسىنىڭ يندۋستريالدى ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتى ادىلەت ايدارحان.
ايتا كەتەيىك, مۇنداي اكتسيا ەلىمىزدىڭ بارلىق ايماعىندا تۇراقتى تۇردە جالعاسىن تاپپاق.