بابالاردان قالعان باي مۇرا

وي دوداسىنا ازىرلىك

استانا قالاسىندا وتەتىن دۇنيە­جۇزى­لىك كوشپەلىلەر ويىندارىندا باق سىنايتىن ۇلتتىق قۇراما مۇشەلەرى قورىتىندى جاتتىعۋ جيىنىن وتكىزىپ جاتىر. نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ سپورتتىق الاڭىندا توعىزقۇمالاق, وۆاري جانە مانگالادان ەلىمىزدىڭ ۇلتتىق قۇراماسى باق وكىلدەرىنە جاتتىعۋ بارىسىن تانىستىردى. ەتنوسپورت الامانىندا توعىزقۇمالاق پەن تۇرىكتىڭ مانگالا جانە افريكا ەلىنىڭ ۇلتتىق سايىسى سانالاتىن وۆاريدەن وي جارىستىراتىن ساڭلاقتار جۇلدەدەن ءۇمىتتى.

توعىزقۇمالاقتان ۇلتتىق قۇرامانىڭ باس باپكەرى اينۇر جاقىپباەۆا قورى­تىندى جاتتىعۋ جيىنى جوسپارعا سايكەس ءوتىپ جاتقانىن ايتتى.

«دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىندارىندا توعىزقۇمالاقتان – 4, وۆاريدەن – 4, مانگالادان 4 سپورتشى سايىسقا تۇسەدى. ون جىلدان بەرى تۇراقتى ءوتىپ كەلە جاتقان دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىندارىنىڭ دەڭگەيى جوعارى. ەلىمىزدە تۇڭعىش رەت جالاۋى جەلبىرەيتىن ايتۋلى دودادا توپ جارۋعا بارىمىزدى سالامىز. 27 تامىزدان باستالعان قورىتىندى جات­تىعۋ جيىنى 7 قىركۇيەككە دەيىن جال­عاسادى», دەدى ۇلتتىق قۇرامانىڭ باس باپ­كەرى.

ەتنوسپورت دوداسىندا توعىزقۇمالاق, مانگالا, وۆاريدەن سايىس استاناداعى «دۋمان» قوناقۇيىنىڭ ءماجىلىس زالىندا وتەدى. دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىندارىن دايىنداۋ جانە وتكىزۋ جونىندەگى ديرەكتسيا باسشىسىنىڭ ورىنباسارى مۇراتبەك قىپشاقباەۆ زياتكەرلىك ويىندارعا قاتىساتىن سپورتشىلارعا بارلىق جاعداي جاسالعانىن اتاپ ءوتتى.

«وسى ءۇش سپورت تۇرىنەن دوداعا قاتى­ساتىن دەلەگاتسيا مۇشەلەرى «دۋمان» قوناقۇيىنە ورنالاسادى. جاتىن ورنى مەن سايىس وتەتىن الاڭ دا – ءبىر جەردە. سپورتشىلار جول ءجۇرىپ ۋاقىتىن شى­عىندامايدى», دەدى ول.

باتىس افريكا ەلدەرىنىڭ زياتكەرلىك دوداسى - ءوۆاريدى ەكى ادام وينايدى. ويىن تاقتاسىندا ەكى قاتاردا ورنالاسقان التى ويىق بولادى. 48 شارمەن وينالاتىن سايىستا ءوز تاقتاسىنداعى ويىققا شاردى كوپ جيناعان قاتىسۋشى جەڭىسكە جەتەدى. كوماندادا ەكى ەر, ەكى ايەل ويىنشى بولادى. ۇلتتىق قۇرامانىڭ باس باپكەرى اينۇر جاقىپباەۆا وۆاريدەن العاشقى ەل چەمپيوناتى ناۋرىز ايىندا قىزىلوردا قالاسىندا وتكەنىن, بىرىنشىلىكتىڭ جە­ڭىمپازدارى مەن جۇلدەگەرلەرى ۇلت­تىق قۇراماعا الىنعانىن جەتكىزدى. زيات­كەرلىك ويىندار سايىسىندا جانكۇيەرلەر توعىزقۇمالاقتان ەڭبەك سىڭگەن سپورت شەبەرلەرى سەرىك اقتاەۆ, اسەل داليەۆا, حالىقارالىق دارەجەدەگى سپورت شەبەرى اتاعىنا يە ەرنۇر مەرەشەۆ پەن اڭسا­عان قوجاناسىپتەن مەدال كۇتەدى. دۇنيە­جۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىندارىنا قاتى­ساتىن افريكا ەلدەرى مەن انتيگۋا-بار­بۋدا جانە قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ سپورت­شىلارى دا وۆاري سايىسىنىڭ جۇل­دەسىنەن دامەلى.

نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ سپورتتىق الاڭىندا اسىق اتۋ, بەس اسىق جانە قىر­عىزدىڭ ۇلتتىق ويىنى وردودان ەلىمىز­دىڭ ۇلتتىق قۇراماسى دا باق وكىل­دەرىنە ارنايى اشىق جاتتىعۋ وتكىزدى. ۇلتتىق سپورت اسىق اتۋ, بەس اسىق جانە قىرعىز ەلىنىڭ ۇلتتىق ويىنى سانالاتىن وردودان دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىندارىنا قورىتىندى جاتتىعۋ جيىنعا قاتىسۋشىلار ازىرلىكتى كۇشەيتكەن. ۇلت­تىق قۇرامانىڭ باس باپكەرى جومارت سابىرجان ۇلى اسىق اتۋدان 4 جانە بەس اسىقتان 4 سپورتشى, قىرعىزدىڭ ۇلتتىق ويىنى وردودان 8 مەرگەن سايىساتىنىن ايتتى. 16 ساڭلاق تا – حالىقارالىق دودا كورىپ ىسىلعان تاجىريبەلى سپورتشىلار.

جومارت سابىرجان ۇلى بارلىق وبلىس پەن ءۇش مەگاپوليستە فەدەراتسيا جۇمىسى قارقىندى ءجۇرىپ, اسىق اتۋ ويىنى كەڭ قانات جايعانىن اتاپ ءوتتى.

«2023-2024 وقۋ جىلىنان باستاپ ورتا مەكتەپ وقۋشىلارى اراسىندا «التىن ساقا» رەسپۋبليكالىق وليمپياداسى ءوتىپ, ءبىر مەزەتتە 2 ميلليوننان اسا وقۋشى قولىنداعى ساقاسىن شيىرىپ, اسىق وينادى. قىرعىزدىڭ ءتول ويىنى وردودان التىن مەدال بۇيىرادى دەۋ قيىن, سەبەبى ولار ءتول سپورتىن ەجەلدەن ويناپ كەلە جاتىر. ال اسىق اتۋ مەن بەس اسىق سىنى­نان با­رىمىزدى سالامىز. 2022 جىلى ازيا چەم­پيوناتىندا ءبىزدىڭ مەرگەندەر قىرعىز قار­سىلاستارىنان باسىم تۇسكەن ەدى», دەدى باس باپكەر.

ەتنوسپورت دوداسىندا اسىق اتۋ, بەس اسىق جانە وردو سايىسى «الاۋ» مۇز سارايىندا وتەدى.

مەرەيتويلىق پوشتا ماركاسى

استانا قالاسىندا 8-13 قىركۇيەك ارا­­لىعىندا وتەتىن V دۇنيەجۇزىلىك كوش­­­پەلىلەر ويىندارى قارساڭىندا «قا­زاق­ستاننىڭ مادەنيەتى مەن سپورتى» اياسىندا مەرەيتويلىق پوشتا مار­­كاسى شىقتى. دۇنيەجۇزىلىك كوش­پە­­لىلەر ويىندارىن دايىنداۋ جانە وتكىزۋ ديرەكتسياسىنىڭ باسشىسى نايل نۇروۆ پەن «قازپوشتا» اق باس­قارما توراعاسى اسەل جاناسوۆا باق وكىل­دەرىنە مەرەيتويلىق ماركانىڭ مورلەۋ شاراسىن وتكىزدى. نايل نۇروۆ يگى ءىستىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتىپ, «دۇ­نيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىندارى – بۇل تەك سپورتتىق دودا عانا ەمەس, ءداس­تۇرىمىز بەن مادەني مۇرامىزدى دا ناسيحاتتايدى», دەدى.

اسەل جاناسوۆا ەتنوسپورت ويىندارى قارساڭىندا مەرەيتويلىق پوشتا ماركاسىن شىعارۋ ارقىلى دۇنيەجۇزىلىك دودانى ناسيحاتتاۋعا باسقارما ۇجىمى دا ىقىلاستى ەكەنىن ايتتى.

دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىندارىنا ارنالعان مەرەيتويلىق پوشتا ماركاسى بىرەگەي فيلاتەليالىق ونەر تۋىندىسى سانالادى. 5 000 دانا تارالىممەن شىققان ماركانىڭ نومينالدى قۇنى – 500 تەڭگە.

ۇلت مۇراسىنا ارنالعان كورمە

دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىن­دارىنىڭ باستالۋىنا دا ساناۋلى كۇن قالدى. ەلىمىزدە وتەتىن ايتۋلى دودا اياسىندا بىرنەشە ماڭىزدى ءىس-شارا دا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. ەتنوسپورت دوداسىنا وراي سىعاناق كوشەسى, 60/5 مەكەنجايىندا اشىلعان كورمە 17 قىركۇيەككە دەيىن ەلوردا تۇرعىندارى مەن قوناقتارىنىڭ نازارىنا ۇسىنىلادى. «كوشپەلىلەر رۋحى: شەكسىز كوكجيەك» اتتى فوتوسۋرەتتەر مەن ارت-جۇمىستار كورمەسىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا قاتىسقان «Kazakh Tourism» ۇك» اق» باسقارما توراعاسى قايرات سادۋاقاسوۆ, ۇلىبريتانيا ەلشىسى كەتي ليچ, قاتار ەلشىسى ابدۋللا حۋسەين دجابەر, ءۇندىستان ەلشىسى ناگەندرا پراساد, كانادا ديپلوماتيالىق ميسسيا باسشىسىنىڭ ورىنباسارى دەۆيد ماككيننون, ومان ديپلوماتيالىق ميسسيا باسشىسىنىڭ ورىنباسارى تالال ءال ياكۋبي, قىرعىزستان ەلشىلىگىنىڭ ءۇشىنشى حاتشىسى ەرنيس ابديراشيتوۆ, سونداي-اق زيالى قاۋىم وكىلدەرى تۋىندىلارعا جوعارى باعا بەردى.

كوشپەلىلەر مادەنيەتىنىڭ الەمى­نە تەرەڭدەي ۇڭىلۋگە جەتەلەيتىن كور­مەگە كە­لۋشىلەر ەلىمىزدىڭ تانىمال فو­تو­گراف­تارى انزور گاساەۆ پەن الەك­ساندر كۋزنەتسوۆ, ۇلىبريتانيالىق شە­بەر كوننور ماكنيل (TheFella), ماجار­ستاندىق رەجيسسەر كاراچون شان­دوردىڭ ەرەكشە تۋىندىلارىن تاماشالاي الادى. بۇل سۋرەتشىلەر كوشپەلىلەر ءومىرىنىڭ اسەرلى ءھام قىزىقتى ساتتەرىن, سونداي-اق الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن الىنعان تاڭعاجايىپ پەيزاجداردى العاش رەت كورەرمەن نازارىنا ۇسىنىپ وتىر.

كورمە بىرنەشە تاقىرىپتى قام­تىپ, كوشپەلىلەر ءومىرىنىڭ ءارتۇرلى قىر­­­لارىن جانە ولاردىڭ تابيعاتپەن تە­رەڭ بايلانىسىن ايگىلەيدى. كوش­پە­لى­لەر الە­مىنە كىرىسپە بولىمىندە قا­زاق­ستان تابيعاتى مەن حالىقتىڭ كۇن­دە­لىكتى ومىرىنەن سىر شەرتەتىن تۋىندى­لار قويىلعان.

كوشپەلىلەر رۋحى بولىمىنە توپتاس­تىرىلعان سىرلى سۋرەتتەر كوشپەلى حا­لىقتىڭ ءداستۇرىن, ءراسىمىن جانە تابي­عاتپەن ۇندەستىگىن سيپاتتايدى.

كوكپارشىلارعا ساتتىلىك تىلەدى

استانا تورىندە وتەتىن V دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىندارىندا قالىڭ جان­كۇيەر كوكپار مەن قىرعىزدىڭ كوكبورى وي­نىنان وتەتىن دودانى اسىعا كۇتە­تىنى انىق. سەبەبى قازاق پەن قىرعىز ارا­سىنداعى كوكپار تارتىسى ەجەلدەن قىزىقتى ءھام قيقۋمەن وتەدى. اقىلباي مان­كەەۆ باپتايتىن كوكپاردان ۇلتتىق قۇراما مۇشەلەرى دە قورىتىندى وقۋ-جات­تىعۋ جيىنىن استانا قالاسىندا وتكىزىپ جاتىر.

ءدۇبىرلى دودا قارساڭىندا كوكپار فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى باۋىرجان يساباەۆ, «ۇلتتىق جانە ات سپورتى تۇر­لەرى ورتالىعىنىڭ» ديرەكتورى باق­داۋلەت ءسابيتوۆ, جاپپاي كوكپار فەدەرا­تسياسىنىڭ پرەزيدەنتى عاني ءدىرمانوۆ, دۇنيەجۇزىلىك كوكپار فەدەراتسياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى الىبەك مۇقاتاەۆ قۇ­راما كوماندا مۇشەلەرىمەن كەزدەسىپ, وقۋ-جاتتىعۋ بارىسىمەن تانىستى.

كوكپار فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى سپورتشىلارعا ساتتىلىك تىلەپ, ەل ابىرويىن حالىقارالىق ارەنادا قورعاۋدىڭ جاۋاپكەرشىلىگى زور ەكەنىن جەتكىزدى. فەدە­راتسيانىڭ سپورتشىلارعا قولداۋ كور­سەتۋ جانە كوكپار سپورتىن دامىتۋ با­عىتىنداعى قولعا الىنعان ءىس-شارا­لارىنان حاباردار ەتتى.

تارتىسقا دايىندىق قىزۋ

دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىندارىندا ارقان تارتىستان دوداعا قوسىلاتىن ۇلتتىق قۇراما مۇشەلەرى قورىتىندى جاتتىعۋ جيىنىن وتكىزىپ جاتىر.

ششۋچينسك قالاسىنداعى وليمپيادالىق دايارلاۋ ورتالىعىندا ازىرلىكتى كۇشەيت­كەن قۇراما مۇشەلەرى چەمپيون اتانۋدان ءۇمىتتى. ۇلتتىق قۇراماعا قابىلدانعان سپورتشىلار قاڭتار ايىندا وتكەن ەل بىرىن­شىلىگىندە ىرىكتەلدى. ارقان تارتىس فەدەراتسياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى نۇر­لان جاباەۆ باستى قارسىلاس سانالاتىن كوماندالاردىڭ ازىرلىگىن زەرتتەپ, تىڭعىلىقتى ازىرلەنۋ قاجەتتىگىن ايتتى.

«ارقان تارتىستان انگليا, پاكىستان, قىرعىزستان قۇرامالارى تەگەۋرىندى. دە­گەنمەن دە ءوز ەلىمىزدە وتەتىن ءدۇبىرلى دو­دادا قىزدارىمىز دا, جىگىتتەر دە ولجا سالاتىنىنا سەنەمىز», دەدى ن.جاباەۆ.

ارقان تارتىس فەدەراتسياسىنىڭ باس ديرەكتورى راسۋل تىلەنوۆ ۇلتتىق قۇراما مۇشەلەرى رەسەيدىڭ ەكاتەرينبۋرگ, تۇمەن قالالارىندا وتكەن حالىقارالىق تۋرنيرلەرگە قاتىسىپ, جەڭىسكە جەتكەنىن ايتتى. ارقان تارتىس كەنجە دامىعان سپورت ءتۇرى سانالادى. فەدەراتسيا بيىل جىل باسىندا عانا قۇرىلدى.

كورشىلەر دە وسال ەمەس

استانا قالاسىندا وتەتىن V دۇ­نيە­­جۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىندارىنا كوك­پار مەن كوكبورى وينىنا قاتى­ساتىن قىرعىزستاننىڭ ۇلتتىق قۇرا­ماسى ىس­تىقكول جاعاسىندا وقۋ-جاتتىعۋ جيىنىن وتكىزىپ جاتىر. رەسەي ۇلتتىق قۇرا­ماسىمەن بىرلەسكەن جيىندا جولداستىق كەزدەسۋ وتكىزىپ تە ۇلگەردى. قىرعىزستان ۇلت­تىق قۇراماسىنىڭ كاپيتانى رۋستام تىناليەۆ جىگىتتەردىڭ ازىرلىگى جوعارى دەڭگەيدە ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

«بۇعان دەيىن كوكپاردان دۇنيە-جۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىندارىنا, الەم چەمپيو­ناتىنا, وزگە دە حالىقارالىق تۋرنيرلەرگە قاتىستىم. قازاقستاندا وتەتىن ەتنو­سپورت الامانىنىڭ ماڭىزى زور. ءبىز كوكبورىدەن دە, شەڭبەرگە وينالاتىن كوكپاردان دا سايىسقا تۇسەمىز. كوك­پار ويىنىنىڭ ايىرماشىلىعى – تەك شەڭبەردە عانا ەمەس, ۋاقىتى دا قىسقا: ەكى تايم عانا. ال كوكبورىنى ءبىز ءۇش تايم وينايمىز. اتتارىمىزدى دا بابىندا ۇستاپ, جىگىتتەر فيزيكالىق, تاكتيكالىق ازىرلىكتى پىسىقتاپ جاتىر. بابالارىمىزدان ميراس ۇلىق ونەردى قۇرمەتتەيتىن ءار قىرعىز ۇلانى ۋلاق (سەركە) تارتۋعا ىنتاسى ارتىپ, دوداعا كىرۋگە ۇمتىلادى. ءدۇيىم قىرعىز حال­قى سەنىم ارتاتىن سايىستا جەڭىسكە جەتۋ ءۇشىن بارىمىزدى سالامىز», دەدى ر.تىناليەۆ.

ال دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىندارىنا تۇڭعىش رەت قاتىسۋعا مۇمكىندىك العان ۇلتتىق قۇراما مۇشەسى ومىربەك ەسەن ۇلى كومانداداعى تاجىريبەلى ويىنشىلاردان ءتالىم الىپ, ءدۇبىرلى الاماندا بارىن سالۋعا ۇمتىلاتىنىن ايتتى.

«دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىن­دارىنىڭ چەمپيونى اتانۋ – زور باقىت, وراسان مەرەي. بيىل بەسىنشى مارتە ۇيىم­داستىرىلاتىن دودادا جەڭىسكە جەتسەك, سەنىم اقتالعانى», دەيدى كوكپارشى.

دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىندارىندا كوكپار مەن كوكبورى دوداسى «قازانات» يپپودرومىندا وتەدى.