سۋ شايعان جول جوندەلىپ جاتىر

وبلىستىق جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى باسقارماسىنىڭ باس مامانى نۇرالى ءابيشاننىڭ ايتۋىنشا, ويىل, جەم جانە جايىق وزەندەرى ەرنەۋىنەن اسقان سۋ جايىلماعا جايىلعان. سول كەزدە قىزىلقوعا, جىلىوي, يندەر, ماحامبەت اۋداندارى مەن اتىراۋ قا­لاسىندا جول مەن كوپىرلەرگە زاقىم كەلگەن.

«سۋ تاسقىنى كەزىندە ب ۇلىنگەن جولدىڭ ۇزىندىعى 25,4 شاقىرىمدى قۇرايدى. جول بويىنداعى 6 كوپىر جارامسىز بولىپ قالدى. جىل سوڭىنا دەيىن جول مەن كوپىرلەردى قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى اياقتالادى», دەيدى ن.ءابيشان.

ونىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ كەزىندە سۋ باسقان ۋچاسكەلەرگە قوسىمشا سۋ وتكىزگىش قۇ­بىرلارىن سالۋ كوزدەلىپ وتىر. بىراق جون­دەۋ جۇمىستارى باستالعانىمەن, اتىراۋ – يندەر باعىتىنداعى اۆتوموبيل جولىندا كولىك قوزعالىسىنا شەكتەۋ قويىلعان جوق.

«تاسجولدىڭ جۇرۋگە جارامسىز اۋما­عىنا اينالما جول سالىندى. قازىر اتالعان تراسساداعى 44 شاقىرىم جولدىڭ جيەگى مەن 3 شاقىرىم جول جابىندىسى قالىپقا كەلتىرىلىپ جاتىر. بۇل جۇمىسقا 17 تەحنيكا ءبولىنىپ, 24 جۇمىسشى تارتىلدى. اتالعان جۇمىستاردى «اتىراۋ جولدارى», «قازاقدورستروي» جشس جۇرگىزۋدى قولعا الدى», دەپ مالىمدەدى ول.

اتىراۋ وبلىستىق جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى باس­قار­ماسى ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ مالى­مە­تىنشە, بۇل جولدىڭ قولدانىسقا بەرىل­گەنىنە 10 جىل بولعان. وبلىستىق ماڭى­زى بار تاسجولدىڭ ۇزىندىعى – 174 شا­قىرىم. اتىراۋ قالاسىنان ماحامبەت اۋدا­نىنىڭ اۋماعىمەن ءوتىپ, يندەربور كەنتىنە دەيىن بارادى.

ال يندەربور – يندەر اۋدانىنىڭ ورتالىعى. بۇل كەنتكە دەيىن جول بويىن­دا 10 ەلدى مەكەن ورنالاسقان. ەلدى مە­كەندەردىڭ بەسەۋى ماحامبەت اۋدانىنىڭ اۋماعىنا قارايدى. تاعى بەس اۋىل يندەر اۋدانىنىڭ اكىمشىلىك بولىنىسىنە كىرەدى.

ء«بىزدىڭ شارۋا قوجالىعىمىز ماحام­بەت اۋدانىنداعى اقجايىق اۋىلدىق وكرۋگىندە تىركەلگەن. سول اۋىلدىق وكرۋگ­تىڭ اۋماعىندا ەگىن سالامىز. مال وسىرەمىز. بۇرىن جاز, كۇز ايلارىندا وسىرگەن كوكونىس, باقشا داقىلدارىن اتىراۋ قالاسىنا جەتكىزۋ ءۇشىن جايىق وزەنىنىڭ كەلەسى جاعالاۋىنا قايىقپەن تاسىمالداپ جۇردىك. سودان سوڭ وزەن جاعاسىندا تۇرعان كولىگىمىزگە تيەيمىز. ال مىنا جولعا كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىلىپ, 2014 جىلى پايدالانۋعا بەرىلگەن سوڭ الگىندەي ماشاقاتتان قۇتىلدىق. ويتكەنى بۇل جولمەن اتىراۋ قالاسىنا تىكە جەتۋگە بولادى», دەيدى «داستان» شارۋا قوجالىعىنىڭ جەتەكشىسى قونىس ەرمانوۆ.

مۇنايلى شاھاردان يندەربور كەنتىنە دەيىن قاتىنايتىن جولعا ون جىل بۇرىنعى كۇردەلى جوندەۋدى «اتىراۋينجستروي» جشس جۇرگىزگەن. كەيىن اتالعان سەرىكتەستىك جايىق وزەنىنىڭ ۇستىنەن كوپىر قۇرىلىسىن جۇرگىزۋگە مەردىگەر رەتىندە تاڭدالدى. بۇل كوپىردىڭ جۇك كوتەرۋ قۋاتى 180 تونناعا ەسەپتەلگەن. ونىڭ ۇزىندىعى – 860, ەنى – 13 مەتر. كوپىرگە كوتەرىلەتىن جولدىڭ جال­پى ۇزىندىعى 8,5 شاقىرىمدى قۇراي­دى. بۇل كوپىردىڭ جايىق وزەنىنىڭ وڭ جاعالاۋىنداعى تارماعى ماحامبەت اۋىلىنىڭ تۇسىندا اتىراۋ – ورال رەس­پۋبليكالىق تراسساسىنا قوسىلادى. كولىكتەر سول جاعالاۋداعى بولىگىمەن ورتاقشىل اۋىلىنىڭ ماڭىندا اتىراۋ – يندەر وبلىستىق ماڭىزداعى جولعا شىعادى.

«اتىراۋ – يندەر جولى 2014 جىلى قولدانىسقا بەرىلگەن ەدى. سودان بەرى كۇر­دەلى جوندەۋ جۇرگىزىلگەن جوق», دەپ حابارلادى باسقارمانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.

جول ساپاسىنىڭ ناشارلاۋىنا شامادان ارتىق جۇك تيەپ جۇرەتىن اۋىر جۇك كولىكتەرىنىڭ دە اسەرى ءتيىپ وتىر. اتىراۋ وبلىستىق كولىكتىك باقىلاۋ ينسپەكتسياسىنىڭ باس مامانى باتىربەك نۇرباي ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, جۇك كولىك­تەرىنىڭ جۇرگىزۋشىلەرى اۋىر جۇك تاسىمالداۋ تالابىن ساقتامايدى.

«اۋىر جۇك كولىكتەرگە 25 تونناعا دەيىن جۇك تاسىمالداۋعا رۇقسات ەتىلگەن. ەگەر قوسىمشا تىركەمەسى بولسا, بارلىق جۇكتىڭ سالماعى 40 توننادان اسپاۋى قاجەت. بىراق جۇك كولىكتەرىنىڭ جۇرگىزۋشىلەرى بۇل تالاپتى ساقتامايدى. جىلجىمالى بەكەتتىڭ كومەگىمەن ءبىر كۇندە 6 «كاماز» كولىگىندەگى جۇك سالماعىن ولشەدىك. سول كەزدە جۇك كولىكتەرىندە شەكتى مولشەردەن ارتىق جۇك تيەلگەنى انىقتالدى. قوس تىركەمەسى بار جۇك كولىگىندەگى ارتىق جۇك­تىڭ سالماعى 6 توننانى قۇرادى. كەي كولىكتەر 30 تونناعا دەيىن ارتىق جۇك تاسىپ ءجۇر», دەيدى باتىربەك نۇرباي ۇلى.

ينسپەكتسيا مامانىنىڭ دەرەگىنە سۇيەنسەك, جۇك كولىكتەرىنىڭ يەلەرىنە «اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى» كودەكستىڭ 571-بابىنىڭ 6 جانە 9-تارماعىمەن حاتتامالار تولتىرىلعان. ارتىق جۇك تاسىمالداعان جۇرگىزۋشىنىڭ بىرىنە 479 مىڭ 960 تەڭگە ايىپپۇل سالىنعان.

يندەر اۋداندىق تۇرعىن ءۇي, كوممۋ­نالدىق شارۋاشىلىق, اۆتوموبيل جولدارى جانە جولاۋشىلار كولىگى ءبولىمىنىڭ باسشىسى شاپاعات عابباسوۆتىڭ ايتۋى­نا قاراعاندا, جۇك كولىكتەرىنىڭ دەنى كارەردەن ينەرتتى ماتەريالدار تاسىمالدايدى. سول سەبەپتەن, كاسىپكەرلەرگە تالاپ كۇشەيتىلگەلى وتىر.

«كاسىپكەرلەرگە اۋىر جۇك كولىكتەرىنە ينەرتتى ماتەريالدار شەكتى مولشەردەن ارتىق تيەلمەۋى قاجەت. بۇعان جول بەرمەس ءۇشىن كاسىپكەردەردىڭ وزىندە اۋىر جۇك كولىكتەرىنە تيەلگەن سوڭ سالماقتى ولشەيتىن قۇرال بولۋى قاجەت. وسى تالاپتى ساقتاۋ جونىندە كاسىپكەرلەرگە تۇسىنىك جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ كەلەدى. بىراق ولار بۇل تالاپتى ءتيىستى دەڭگەيدە ورىنداماي وتىر. سوندىقتان الداعى ۋاقىتتا رەيدتىك ءىس-شارانى ۇدايى وتكىزەمىز», دەدى ش.عابباسوۆ.

اتىراۋ وبلىسى