• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ءبىلىم 27 تامىز, 2024

باقىت التىنباسوۆ: وقۋ ورنى مەن ونەركاسىپ بايلانىسىنىڭ تيىمدىلىگى جوعارى

242 رەت
كورسەتىلدى

ەلىمىزدەگى بىرقاتار ۇلتتىق جانە مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتتەر كوممەرتسيالىق ەمەس اكتسيونەرلىك قوعام نىسانىنا اۋىسقانى بەلگىلى. وسى تۇستا ۋنيۆەرسيتەتتىڭ باسقارۋ مودەلىن حالىقارالىق تاجىريبە نەگىزىندە قالىپتاستىرۋدىڭ تيىمدىلىگى بايقالادى. ستۋدەنتتەردىڭ ساپالى بىلىمىنە بىردەن-ءبىر اسەر ەتەتىن جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ قارجىلىق تاۋەلسىزدىك ماسەلەسى كۇن تارتىبىنەن تۇسكەن جوق. ساراپشىلار ۋنيۆەرسيتەتتىڭ باسقارۋ ورگاندارىنا ونەركاسىپ كومپانيالارى مەن بيزنەس وكىلدەرىن تارتۋ مودەلىن ەنگىزۋدى ۇسىنادى. اتالعان ماسەلەنى دۇنيە جۇزىندەگى وزىق جوعارى وقۋ ورىندارى قالاي شەشىپ وتىر؟ ۋنيۆەرسيتەت پەن ونەركاسىپ اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق­تىڭ جۇزەگە اسىرىلۋ ءتارتىبى قانداي؟ بۇل تۋرالى «بولاشاق» باعدارلاماسى بو­يىنشا ۇلىبريتانيا­داعى بريستول ۋنيۆەرسيتەتى دوكتورانتۋراسىنىڭ تۇلەگى, زاڭ عىلىمدارى­نىڭ كانديداتى, قاۋىمداستىرىلعان پروفەسسور باقىت التىنباسوۆتان سۇراپ بىلدىك.

– جوعارى ءبىلىم سالاسى مەن كاسىپورىندار بىرلەستىگى ەلىمىز­دىڭ الەۋمەتتىك-ەكو­نومي­كالىق دامۋىنا قانشا­لىقتى ىقپال ەتەدى؟

– مۇنداي بايلانىستىڭ ارقا­سىندا, ەڭ الدىمەن, ۋنيۆەرسيتەت­تەر پايدا كورەدى. بۇگىنگىدەي مەم­لەكەتتىك بيۋدجەتتەن بولىنەتىن قار­جىنىڭ تاپشىلىعى تۇسىندا جوعارى وقۋ ورىندارى ءۇشىن مۇن­داي سەرىكتەستىكتىڭ بەرەرى كوپ. اۋەلى ونەركاسىپ كومپانيالارىمەن ارىپتەستىك ورناتۋ ارقىلى قوسىمشا قارجى كوزى پايدا بولادى. سونىمەن قاتار ونەركاسىپ كومپانيالارى كادر دايارلاۋ مەن عىلىمي زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە قاراجات بولەدى. بۇل عا­لىمداردىڭ جاڭالىقتارى مەن پا­تەنتتەرىن وندىرىسكە ەنگىزۋگە, ياعني عىلىمدى كوممەرتسياليزاتسيا­لاۋ­­عا مۇمكىندىك بەرەدى. ەسەسىنە ۋنيۆەرسيتەتتەر ونەركاسىپ قىز­مەت­كەرلەرىنە قىسقا وقۋ كۋرستارىن ۇيىمداستىرۋ, كادرلاردى قايتا دايارلىقتان وتكىزۋ, كاسىبي بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ سياقتى ءتۇرلى قىزمەت كورسەتە الادى. سونداي-اق ونەركاسىپ كومپانيالارى­نىڭ ۇسىنىستارىن ەسكەرىپ, ەڭبەك نارى­عىنداعى سۇرانىسقا يە مامانداردى دايارلاۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى. ۋنيۆەرسيتەت وقىتۋشىلارى, ستۋدەنتتەر مەن ماگيسترانتتار قوعام مەن مەملەكەتتە بولىپ جاتقان شىنايى تاجىريبەلىك ماسەلەلەر­دى زەرتتەۋمەن اينالىساتىن بولادى. سايىپ كەلگەندە وسىنداي ىنتىماقتاستىقتىڭ نەگىزىندە ۋنيۆەرسيتەتتەر اكادەميالىق, عىلىمي زەرتتەۋ جانە قارجىلىق تۇرعىدان پايدا كورەدى.

– ونەركاسىپ كومپانيالارىنا قانداي پايدا بولادى؟

– ولار وزدەرىنە قاجەتتى زاماناۋي كادرلاردى دايارلاۋعا, وندىرىستىك پروبلەمالاردى تەگىن جانە اقىلى زەرتتەۋگە مۇمكىندىك الادى. وندىرىسكە يننوۆاتسيالىق يدەيالاردى ەنگىزۋ, جاڭا پاتەنتتەر مەن اۆتورلىق قۇقىقتارعا قول جەتكىزۋ ارقىلى ءوندىرىستىڭ ساپاسىن جوعارى ساتىعا شىعارادى. بىلىكتى عالىمدار مەن ساراپشىلاردان كەڭەس الىپ, زەرتحانادا سىناقتار جاساپ, ساراپتاما جاسايدى. ۋنيۆەرسيتەت عيماراتتارىندا ءتۇرلى جيىندار وتكىزىپ, بيزنەس سەرىكتەستەرمەن كەزدەسۋلەر وتكىزەدى.

ال بۇل ءۇردىستىڭ ەڭ باستىسى قو­عامعا, ياعني سول جەردىڭ حالقىنا پايداسى كوپ. مىسالى, حالىق تۇتى­نۋشى رەتىندە جاڭا ونىمدەر, ساپالى تاۋارلار مەن قىزمەتكە قول جەتكىزەدى. ونەركاسىپ كومپانيا­لارى جاڭا تەحنولوگيالاردى قول­دانىپ, ىستەرى العا باسسا, سالىق تا كوپ ءتۇسىپ, سول ءوڭىردىڭ ەكونوميكاسى ىلگەرىلەيدى. وسىنىڭ ارقاسىندا حالىقتىڭ جۇمىسپەن قامتىلۋ ماسەلەسى دە وڭ شەشىمىن تابادى. دەمەك مۇنداي ىنتىماقتاستىق بارلىق تاراپتارعا ماتەريالدىق, رۋحاني, عىلىمي جانە قارجى­لىق جاعىنان ءتيىمدى.

– مۇنى حالىقارالىق تاجى­ريبەگە سۇيەنىپ ايتىپ وتىرسىز با؟

– ارينە, امەريكانىڭ الەمگە تانىمال ستەنفورد, گارۆارد, يەل سياقتى ۋنيۆەرسيتەتتەرى ءىرى ونەر­كاسىپ كومپانيالارىمەن ارىپتەس­تىك ورناتۋدىڭ ناتيجەسىندە الەم­­دى وزىنە قاراتىپ وتىر. تەك ءبىر عانا ستەنفورد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ اۋما­عىندا كرەمني القابى (Silicon Valley) ورنالاسقان, ول جەر­دە جۇز­دەگەن الپاۋىت IT كومپا­نيا­لا­رىنىڭ وفيستەرى اشىلعان. سو­­نىڭ سەبەبىنەن بۇل ۋنيۆەرسيتەت­تەر الەمدىك دەڭگەيدە تانىلىپ, مەملەكەت بيۋدجەتىنەن تاۋەلسىز بولىپ وتىر. ولاردىڭ جەكە قورىنداعى قاراجات كەيبىر مەملەكەتتىڭ بىر­جىلدىق بيۋدجەتىنەن كوپ. مىسا­لى, گارۆارد ۋنيۆەرسيتەتىندە – ­50,9 ملرد, يەل ۋنيۆەرسيتەتىندە – 41,4 ملرد, ستەنفورد ۋنيۆەرسي­تەتىندە – ­36,3 ملرد, پرينستون ۋنيۆەرسيتە­تىن­دە 35,1 ملرد دول­لار­لىق ەنداۋمەنت قورلارى بار. جالپى العان­دا تەوريادا «Triple Helix Model» سياقتى مەملەكەت-يندۋستريا-ۋنيۆەرسيتەتتەر اراسىندا ارىپتەستىكتى ورناتۋدىڭ تيىم­دىلىگىن نەگىزدەگەن ءتۇرلى تەوريا­لار بار. وسىنداي تەوريالاردى باسشىلىققا الىپ, ءبىزدىڭ ەلدىڭ كونتەكسىندە دە زەرتتەۋلەر جۇر­گىزۋ كەرەك. مىسالى, ۋنيۆەرسيتەت­تەر­­دىڭ ديرەكتورلار كەڭەسىن بيزنەس جانە يندۋستريا وكىلدەرىن تارتۋ ارقى­لى ارىپتەس­تىك ورناتۋدىڭ الاڭى­نا اينالدىرۋ كەرەك. ديرەكتور­لار كەڭەسى­­نىڭ فۋنكتسيونالدىق مىندەتتەرىنە قاتىستى بىرقاتار وزگەرىس ەنگىزۋ قاجەت دەپ ويلايمىن.

– بىزدە دە عىلىمعا قارجى ءبولۋ ءۇشىن ءتۇرلى ىنتالاندىرۋ شارالارى قاراستىرىلعان. ماسەلەن, «جو­عارى ءبىلىم مەن عىلىمدى دامى­تۋدىڭ 2023-2029 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمدامادا» وڭىر­لىك ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ عىلىمي جانە يننوۆاتسيالىق الەۋەتىن كوتەرۋ, ولاردى ەكونوميكالىق جانە يننوۆاتسيالىق حاب ەتۋ سياق­تى جوبالار ۇسىنىلدى. ناتي­جە قالاي بولدى؟

– كوڭىل كونشىتەرلىك ەمەس. قا­زىر ۋنيۆەرسيتەت پەن ونەركاسىپ اراسىندا شىنايى ىنتىماقتاس­تىق ورنادى جانە ودان ەكى تاراپ تا پايدا تاۋىپ جاتىر دەپ ايتۋ قيىن. مەنىڭ ويىمشا, مۇنداي بايلانىستىڭ ورناماۋى ءالى دە ءتيىستى زاڭنامالىق بازا­نىڭ ناشار بولۋىندا جانە مەملەكەت­تىك ورگانداردىڭ ءوزارا كەلىسىپ جۇ­مىس ىستەمەۋىندە. ناقتىراق ايتا­يىن. زاڭدى تۇردە ونەركاسىپ كوم­پانيالارىن ۋنيۆەرسيتەتتەرمەن ىنتىماقتاستىق ورناۋىنا نەگىز ­بولاتىن جالعىز زاڭ – جەر قويناۋىن پايدالانۋ تۋرالى كودەكس. وسى كودەكس­كە سايكەس بۇل سالادا قىزمەت ەتەتىن كومپانيالاردىڭ بارلىعى ءوز ينۆەستيتسيالىق سالىمىنان 1% كادر دايارلاۋعا جانە 1% عىلىمي زەرتتەۋ جۇمىستارىنا جۇمساۋ كەرەك. الايدا بۇل كودەكستىڭ نورمالارى ءالى دە تولىق جۇمىس ىستە­مەي كەلەدى. زاڭ عىلىمىندا ء«وزى­نىڭ جۇزەگە اسىرىلۋ تەتىگى جوق قۇقىقتىق نورما – ءولى تۋىلعان نورما» دەگەن قاعيدا بار. ياعني بۇل كودەكستىڭ نورمالارى جۇمىس جاساۋ ءۇشىن ءتيىستى زاڭعا سايكەس اكتى­لەر شىعارىلۋ كەرەك ەدى. ونەر­كا­سىپ كومپانيالارىن ۋنيۆەرسيتەتتەرمەن ىنتىماقتاستىق جاساۋىنا مىندەتتەيتىن باسقا زاڭ نەمەسە زاڭعا سايكەس اكت جوق. ارينە, باسقا مينيسترلىكتەردىڭ كادر دايارلاۋ جانە عىلىمي زەرتتەۋ جۇمىس­تا­رىن جۇرگىزۋگە جوس­پارلاناتىن بيۋدجەتى بولاتىن شى­عار, الايدا ونداي قارجىنىڭ ۋنيۆەرسيتەتتەرگە جەتكەنى تۋرالى اقپاراتتار تابۋ وتە قيىن. مى­سالى, دوكتورلىق زەرتتەۋ بارىسىندا ەلىمىزدىڭ ءىرى مەملەكەت­تىك جانە ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتتەرى­نىڭ باسشىلىق قۇرامىنان 30 ادام­­مەن سۇحبات جۇرگىزگەنىمدە, قاتى­سۋشىلاردىڭ باسىم بولىگى ۋنيۆەر­سيتەتكە ونەركاسىپ تاراپىنان تۇسەتىن قارجىنىڭ ءالى دە از ەكەنىن ايتىپ كەتتى. وسىنىڭ الدىندا دا بەس جىل, ون جىل سا­يىن مەملەكەتتىك باعدارلامالار پرەزيدەنتتىڭ جارلىقتارىمەن نەمەسە ۇكىمەتتىڭ قاۋلىلارى­مەن بەكىتىلىپ كەلگەن. سول قۇجاتتاردا دا ونەركاسىپ پەن جوعارى ءبىلىم سالا­سى بىرلەسىپ قىزمەت ەتۋ كەرەك دەپ ­تالاي ايتىلعان. الايدا ونەركاسىپ كوم­پانيالارى جوعا­رى وقۋ ورىندا­رىنا ءتيىستى كوڭىل بولەر ەمەس.

– ەكى تاراپ تىزە قوسىپ جۇمىس ىستەۋگە ق ۇلىقسىز بولعانى ما؟

– ولاردىڭ مۇددەلەرى ءارتۇر­لى بولىپ تۇر. ۋنيۆەرسيتەتتەر ءبىلىم بەرۋ مەن ونى تاراتۋعا تىرىس­سا, ونەركاسىپ كومپانيالارى نا­رىقتاعى باسىمدىققا يە بو­لۋعا ۇمتىلادى. وسى تۇستا ۇلى­بري­تا­نيادان ۇيرەنەرىمىز كوپ. ماسە­لەن, ول جاقتا 165 ۋنيۆەر­سي­تەت بار. سونىڭ بەسەۋى عانا جەكە­مەنشىك, قالعان 160-سى «public» مارتە­بەسىندەگى ۋنيۆەرسيتەت. ءبىزدىڭ تىل­مەن ايتقاندا, مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەت. بىراق ونىڭ قۇزىرەت­­تىك سيپاتى بىزدىكىنەن باسقاشا. ياعني ول مەملەكەتتىكى دە ەمەس, جەكە بىرەۋ­دىكى دە ەمەس, قوعامدىكى, ناق­تىراق ايتقاندا, حالىققا تيە­سىلى. «رublic» ۋنيۆەرسيتەتتەردى كەزىن­دە داۋلەتتى ادامدار اقشا بە­رىپ سالعان. ولاردىڭ ىشىندە ءىرى تە­مەكى فابريكاسى مەن سپيرت زاۋىت­تارىنىڭ يەلەرى, ءتىپتى قۇل ساتۋ سەكىلدى انتيمورالدىك نا­رىق يەلە­رى ءوزى ۋنيۆەرسيتەتكە اقشا اۋدا­رۋعا وتە ىنتالى بول­عان. بىرنەشە جىل, ءتىپتى عاسىر­ وتكەن سوڭ جەمىسىن بەرە­­تىن ۋني­ۆەر­سيتەتتى قارجىلاندىرۋ ولار­دىڭ مەملەكەتتىك مۇددەنى باس­تى ورىنعا قويىپ تۇرعانىنىڭ بەلگىسى. سول داۋلەتتى وتباسىلاردىڭ اتى-ءجونى مەن ديناستيالىق تاڭبالارى بۇگىنگى تاڭدا ۋنيۆەرسيتەتتەر­دىڭ رامىزدەرىندە كورىنىس تاۋىپ, ءالى كۇنگە دەيىن جازۋلى تۇر. سوعان قوسا كوپتەگەن ۋنيۆەرسيتەتتىڭ وقۋ عيماراتتارى سول فيلانتروپ­تار­دىڭ اتىمەن اتالادى. وسى­لاي­شا, ەسىمدەرىن تاريحتا ماڭگىلىك­كە قالدىرىپ كەتتى. «تەك مەملەكەت قارجىسىنا سۇيەنىپ, جوعارى ءبىلىم مەن عىلىمدى دامىتا­مىز» دەۋ – ۇلكەن قاتەلىك. شىنى كەرەك, قازىر ەلىمىزدەگى مەملەكەت­تىك جانە ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتتەر قيىن جاعدايدا تۇر. ويت­كەنى ولار مەملەكەتتىك گرانتتار, اقى­لى بولىمدە وقيتىن ستۋدەنتتەردىڭ ­وقۋ اقىسى مەن عىلىمي جوبالار­دان تۇسەتىن قارجىعا عانا تاۋەلدى ­بولىپ وتىر. سول سەبەپتى ەلىمىز­دەگى ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ قارجىلىق ­تۇ­راقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ولارعا تۇسەتىن قارجى كوز­دەرىن ءارتاراپتاندىرۋ قاجەت.

– «بولاشاق» باعدارلاما­سى­مەن ۇلىبريتانيادا ءبىلىم الىپ كەلدىڭىز. ول جاقتىڭ وقى­تۋ جۇيەسىندە قانداي ەرەكشەلىك بايقادىڭىز؟

– ءيا, وندا مەن بريستول ۋني­­ۆەرسيتەتىندە ءبىلىم سالاسىن باس­­قا­رۋ ماماندىعى بويىنشا دوكتو­ران­­تۋرانى اياقتاپ كەل­دىم. جۇبايىم دا وسى باعدارلاما بويىنشا دوكتوران­تۋرانى ءتامام­دادى. بريستول ۋني­ۆەرسيتەتى – QS رەيتينگى بويىن­شا الەمدە 54-ورىندا, ۇلىبريتا­نيا­دا 9-ورىن­دا تۇرعان ءىرى زەرتتەۋ ۋني­­ۆەر­­سيتەتى. ول جەردە قازىرگى زا­مان­­عى زەرتتەۋ جۇرگىزۋدىڭ قىر-سى­رىن تەرەڭ مەڭگەرىپ شىقتىق, الەمدىك دەڭگەيدەگى پروفەسسورلاردان ءدارىس الىپ, زەرتتەۋشى رە­تىندە قالىپتاستىق. مىسالى, مەن ۇلى­بريتانياعا وقۋعا تۇسكەنگە دەيىن ەلىمىزدە 100-دەن استام عىلى­مي ەڭبەگىم جاريالانعان, ءوزىمدى ءبىر تاجىريبەلى زەرتتەۋشى رەتىندە سانايتىنمىن. الايدا ءبىزدىڭ ەلدە زەرتتەۋ مەتودولوگيا­سى, تەوريالاردى عىلىمي جۇمىستا قولدانۋ, تاجىريبەگە باعىتتالعان زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ دامىما­عان ەكەن. ءتىپتى ەلىمىزدە اكادەميا­لىق جازۋدىڭ نەگىزدەرىن ۇيرەتۋ باكالاۆريات, ماگيستراتۋرا, دوكتورانتۋرا باعدارلامالارىنا ەن­گىزىلمەگەن. وسىنىڭ سالدارىنان قورعاۋعا شىعىپ جاتقان دوكتورانتتار نەمەسە عىلىمي اتاق العىسى كەلگەن وقىتۋشىلار شە­تەلدىك جۋرنالدارعا ماقالا شى­عارا الماي, عىلىمي اتاعى مەن دارە­جەسىن الا الماي ءجۇر. بۇل جەر­دە تەك اعىلشىن ءتىلىن بىلمەۋ ماسە­لەسى ەمەس, جالپى عىلىمي جۇ­مىستى جازۋدىڭ داستۇرىندەگى كەم­شىلىكتەردى كورىپ وتىرمىز. ناتي­جەسىندە, اكادەميالىق ورتادا Scopus جانە Web of Science بازالارىنا كىرەتىن شەتەلدىك جۋرنال­دار­عا عىلىمي ماقالانى تەك اقى­لى تۇر­دە شىعارۋعا بولادى دە­گەن تەرىس پىكىر قالىپتاسقان. ءتىپتى ءبىزدىڭ ەل­دە مۇنى ۇلكەن بيزنەس دەپ ساناي­تىندار دا بار. ءوز باسىما كەلەتىن بولسام, مەن شەتەلدىك جو­عارى رەيتينگتىك جۋرنالدار­دا ما­قالالارىمدى اقىسىز شى­عارىپ جاتىرمىن. ارينە, مۇن­داي جۋر­نال­داردىڭ ماقالا ماز­مۇنىنا, عىلىمي جاڭالىعىنا, مەتو­دولوگيا­سى مەن تەوريالىق نە­گىزىنە قويا­تىن تالاپتارى وتە جوعارى.

تاعى ءبىر ايىرماشىلىق, بىزدە دوك­تورانتۋرا ءۇش جىل بولسا, ولاردا ءتورت جىل وقيدى. ۇلىبريتانيادا دوكتورلىق ديسسەرتاتسيا نەگىزى­نەن ەمپيريكالىق زەرتتەۋ ادىستەرى­نە نەگىزدەلەدى جانە زەرتتەۋشى ءوزى قولىمەن مالىمەتتەر جيناپ, سونىڭ ناتيجەسىندە قورعاۋعا شىعادى. ەڭ باستىسى, ول جاقتا ءار فاكۋلتەتتە عىلىمي ەتيكا بويىنشا كوميس­سيا ماڭىزدى ءرول اتقارادى. زەرت­تەۋ باستايتىن بولساڭ, الدىمەن سول كوميسسيانىڭ رۇقساتىن الاسىڭ. سودان كەيىن بارىپ زەرتتەۋىڭدى باستايسىڭ. عىلىمي زەرتتەۋگە دەگەن تالاپتارى وتە قاتال. بىزگە دە وسىنداي تاجىريبەنى ەنگىزۋ قاجەت. سوندا عانا مەملە­كەت­تىڭ عىلىمدى دامىتۋعا قاتىس­تى ساياساتى جۇزەگە اسىرىلىپ, جال­عان اۆتورلىق پەن ساپاسىز ماقالا­لار ازايادى.

تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى, ول جاق­تا وقىتۋشى قۇرامى ساباق بەرە­تىن جانە عىلىمي زەرتتەۋمەن اي­نا­لى­ساتىندار دەپ ەكى ساناتقا بولىنەدى. عىلىمي زەرتتەۋمەن اينا­لىساتىنداردىڭ جالاقىسى الدە­قايدا جوعارى. ال عىلىمعا جاقىن ەمەس وقىتۋشىلار كوپ جاعدايدا جۇمىس ۋاقىتىنىڭ باسىم بولىگىن ساباق بەرۋگە ارنايدى.

ال باعالاۋ جۇيەسىنە كەلەتىن بولساق, انگليانىڭ زەرتتەۋ ۋني­ۆەر­سيتەتتەرىندە عىلىمي جۇمىس جازۋعا ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى, ياعني اكادەميالىق جازۋدىڭ ءرولى ماڭىزدى. مىسالى, دوكتورانتۋرادا العاشقى ەكى جىل اۋديتوريا­­لىق ساباقتار بولىپ, ءار ءپان بويىن­­شا 4000-8000 ءسوز ارالىعىندا عىلى­مي ەسسەلەر جازدىق. ول جەردە ساعان ءوز تاقىرىبىڭ بويىنشا سول ءپاننىڭ شەڭبەرىندە ەسسە جازۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ءار ەسسە عىلىمي ماقالانىڭ دەڭگەيىندە جوعارى دارەجەدە جازىلىپ شىعادى. ەكى جىل ىشىندە وسىنداي جەتى ەسسە جازىپ شىققان دوكتورانتتار ءوز تاقىرىبى بويىنشا زەرتتەۋ جۇ­مىسىن جۇرگىزۋگە دايىن بولىپ شىعادى. سونىمەن قاتار دوكتورانتتار فاكۋلتەت پەن ۋنيۆەرسي­تەت دەڭگەيىندەگى ءتۇرلى عىلى­مي زەرت­­تەۋ ورتالىقتاردىڭ مۇشەسى بولىپ, عىلىمي سەمينارلارعا قاتىسىپ, پرەزەنتاتسيالار جاسايدى. بۇل جاعداي دوكتورانتتار­عا زەرت­تەۋدى پانارالىق دەڭگەيدە جۇرگىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

كەلەسى ءبىر ەرەكشەلىك, بريس­تول ۋنيۆەرسيتەتىندە دوكتورانتتار الەمدىك عىلىمي جۇمىستار بازالارى مەن كىتاپحانالارىن تە­گىن قولدانا الادى. مىسالى, مەن دوكتورلىق جۇمىسىمدى جۇرگىزۋ بارىسىندا الەمنىڭ كەز كەلگەن كىتاپحا­ناسىنان ونلاين ماتەريالدار الىپ, ەركىن جۇمىس جۇرگىزدىم. 

جالپى العاندا, الەمدىك ۋنيۆەرسيتەتتەردەن ۇيرەنەتىنىمىز ءالى كوپ جانە ول جەرلەردە ەلىمىزگە عى­لىمي كادرلار دايارلاۋ ساياساتى وتە دۇرىس دەپ ويلايمىن. سول سەبەپتى وسىنداي الەمدەگى جەتەكشى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ بىرىندە ءبىلىم الىپ, زەرتتەۋ جۇرگىزۋگە مۇمكىندىك بەرگەن «بولاشاق» باعدارلاماسىنا العىسىمىز شەكسىز.

– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.

 

اڭگىمەلەسكەن –

بەكزات قۇلشار,

«Egemen Qazaqstan» 

سوڭعى جاڭالىقتار