قۇقىقتىق ءتارتىپ اسكەرىنىڭ رادياتسيالىق حيميالىق جانە بيولوگيالىق قورعاۋ ماماندارىنىڭ اراسىندا العاش رەت وتكىزىلىپ وتىرعان ۆەدومستۆوارالىق پوليگوندىق جۇمىس اياقتالدى.
تاراز قالاسىنداعى 5513 اسكەري ءبولىمىنىڭ بازاسىندا ۇقك شەكارا قىزمەتى, توتەنشە جاعدايلار مينسترلىگى مەن قارۋلى كۇشتەردىڭ, ۇلتتىق ۇلاننىڭ رادياتسيالىق, حيميالىق جانە بيولوگيالىق قورعاۋ ماماندارىنىڭ بىرلەسكەن ەكى اپتالىق پوليگوندىق جيىنى ءوتتى. دايىندىق جيىنىنا رادياتسيالىق, حيميالىق جانە بيولوگيالىق قورعانىس بولىنىستەرىنىڭ 219 مامانى مەن 28 تەحنيكا جۇمىلدىرىلدى. پوليگوندىق پراكتيكانىڭ نەگىزگى ماقساتى – دالالىق ماشىقتانۋ دەنگەيىن ارتتىرۋ, جەكە داعدىلاردى جەتىلدىرۋ جانە رحب قورعانىس مىندەتتەرىن ورىنداۋ كەزىندە ۆەدومستۆوارالىق ەسەپتوپتار مەن بولىمشەلەر قۇرامىنداعى ءىس-قيمىلدار ۇيلەسىمدىلىگىن ارتتىرۋ.
جيىن باعدارلاماسى جەكە قۇرامنىڭ جەرگىلىكتى جەرلەردە جانە ءارتۇرلى وبەكتىلەردە يميتاتسيالانعان ۋلاندىرعىش زاتتاردىڭ بولۋىن انىقتاۋدى, راديواكتيۆتى زاتتاردى ناقتى جۇقتىرۋ جاعدايىندا رحب بارلاۋدى جۇرگىزۋدى ۇيرەتۋدى قامتىدى. اسكەري قىزمەتشىلەر تاجىريبەدە قارسىلاستىڭ راديواكتيۆتى جانە ۋلى زاتتارمەن لاستانعان قارۋ-جاراق پەن اسكەري تەحنيكاسىن گازسىزداندىرۋدى, دەزينفەكتسيالاۋدى ۇيرەندى.
«ۇلتتىق ۇلاندا بارلىق باعىتتاعى مامانداردى, وفيتسەرلەر, سەرجانتتار مەن ساربازدار قۇرامىن كاسىبي دايارلاۋعا ماڭىزدى ءمان بەرەتىنىن, ولاردىڭ كاسىبي شەبەرلىگىن ودان ءارى جەتىلدىرۋدى ۇدايى ارتتىرىپ وتىراتىنىمىزدى اتاپ وتكەن ءجون. وقۋ ۋاقىتىنىڭ 80 پايىزى پراكتيكالىق ساباقتارعا ءبولىندى. قاتىسۋشىلار ارنايى جانە بارلاۋ دايىندىعىنىڭ نەگىزدەرىن ۇيرەنىپ قانا قويماي, ۋلانۋ كەزىندە العاشقى كومەك كورسەتۋ جانە ۇرىس دالاسىندا جەكە قۇرامدى سانيتارلىق وڭدەۋ مەن تاعى باسقا داعدىلاردى پىسىقتادى. قۇرىلىمدىق بولىنىستەردىڭ زاماناۋي رحب قورعانىس قۇرالدارى جانە ارنايى تەحنيكالارىمەن تانىسىپ, ولارمەن جۇمىس ىستەۋدى زەردەلەدى. سونداي-اق پوليگوندىق جۇمىس اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ جاۋىنگەرلىك ءىس-قيمىلداردى جۇرگىزۋ كەزىندە رادياتسيالىق, حيميالىق جانە بيولوگيالىق قورعاۋدى ۇيىمداستىرۋداعى تەوريالىق بىلىمدەرى مەن پراكتيكالىق داعدىلارىن جەتىلدىرۋگە ءوز سەپتىگىن تيگىزەدى», دەيدى پوليگوندىق جۇمىس جەتەكشىسى پولكوۆنيك دانيار شاكاەۆ.
جيىننىڭ العاشقى كۇنى جەكە قۇرامنىڭ ساپتىق تەكسەرۋىنەن باستالدى. كەيىن وفيتسەر مەن كەلىسىمشارتتاعى اسكەري قىزمەتشىلەر ءتورت قۇراما ۆزۆودقا ءبولىنىپ, الدىن الا بەكىتىلگەن كەستەگە سايكەس وقۋ نۇكتەلەرىندە اتقاراتىن مىندەتتەردىڭ ەرەكشەلىگىنە قاراي وتەتىن ساباقتارعا جۇمىلدىرىلدى. جەتەكشىسى مامانداردى تۇگەندەپ العاننان كەيىن جەكە قۇرام پراكتيكالىق دايىندىق وتكىزۋ ءۇشىن رحب قورعانىس قالاشىعىنا بەت الدى. ونداعى تەحنيكالىق باقىلاۋ شاتىرىندا گازتۇتقىشتى قيىستىرىپ كەلتىرۋ جانە تەحنيكالىق تەكسەرۋدەن وتكىزۋ بويىنشا ساباق وتكىزىلدى. سونىمەن قاتار جاڭادان ەنگىزىلگەن باقىلاۋ-تەكسەرۋ نورماتيۆتەرىمەن تاكتيكالىق اتىس جاتتىعۋلارىن مەڭگەردى. پوليگون جۇمىستارىنىڭ قالعان كۇندەرى جەكە قۇرام رحب قورعانۋ ماماندارىن دايىنداۋ باعدارلاماسىنا سايكەس پوليگوندىق جۇمىس تاپسىرمالارىن ورىندادى.
پراكتيكالىق ساباقتار بارىسىندا ماماندار رادياتسيالىق, حيميالىق, بيولوگيالىق بارلاۋ جانە ارنايى وڭدەۋ پۋنكتتەرىن ورىستەتۋ قارۋ-جاراقتى, اسكەري تەحنيكانى جانە جەكە قۇرامدى تولىق ارنايى وڭدەۋدى پىسىقتادى. ماماندار زاماناۋي تسيفرلىق بايلانىس قۇرالدارىمەن, قارۋ-جاراق تۇرلەرىمەن, بەكىنىستەرمەن جانە جەرگىلىكتى جەردى بۇركەمەلەۋ تاسىلدەرىمەن دە تانىستى.
وسىلايشا, ەكى اپتا بويى 2000 جىلدان اسا تاريحى بار كيەلى تاراز شاھارىنىڭ ىستىق اۋا رايىنا قاراماستان, حيميكتەر وزدەرىنىڭ تەوريالىق بىلىمدەرىن پراكتيكادا كورسەتىپ, ارنايى تەحنيكا ارقىلى مىندەتتەرىن پىسىقتادى, ال سەرجانتتار بولىمشەلەردى باسقارۋدا جاۋىنگەرلىك قامتاماسىز ەتۋ تاپسىرمالارىن ورىنداۋ بويىنشا تاجىريبە الماستى.
قوعامدىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ كەزىندە جەكە قۇرامنىڭ ءىس-ارەكەتتەرىنە جانە قازىرگى زامانعى قارۋلى قاقتىعىستاردىڭ ەرەكشەلىكتەرىن ەسكەرەتىن تاكتيكالىق ماسەلەلەرگە دە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى.
جيىن بارىسىندا ماماندارعا قورعانىس مينيسترلىگى 22534 اسكەري ءبولىمىنىڭ ارس-14 KZ, جىلجىمالى راست جانە فورد سپرينتەر كولىگىنىڭ بازاسىندا ورناتىلعان بيولوگيالىق لابوراتوريا سەكىلدى رحب بارلاۋدىڭ زاماناۋي ۇلگىدەگى جاڭا تەحنيكالارى ۇسىنىلدى. ال دەمالىس كۇندەرى جيىنعا قاتىسۋشى رحب قورعانىس ۆەدومستۆوسىنىڭ بولىنىستەرى اراسىندا «دينامو» سپورت كەشەنىنىڭ بازاسىندا ۆولەيبولدان جارىس ۇيىمداستىرىلدى. ناتيجەسىندە, قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ ماماندارى باس جۇلدەنى يەلەنسە, ەكىنشى ورىنعا توتەنشە جاعدايلار قۇرىلىمىنىڭ ماماندارى تابان تىرەدى. ءۇشىنشى ورىن ۇقك شەكارا قىزمەتىندەگى رحب قورعانىس ماماندارىنىڭ قانجىعاسىنا بايلاندى.
پوليگوندىق پراكتيكانىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قاتىسۋشىلار اراسىندا رحب قورعانىسىنىڭ ۇزدىك مامانىن انىقتاۋ ءۇشىن باقىلاۋ-تەكسەرۋ ساباقتارى جانە ۆزۆودتار مەن بولىمشەلەر اراسىندا نورماتيۆتەردى ورىنداۋدان سىناقتار قابىلداندى. 2024 جىلدىڭ ۇزدىك رحب قورعانىس مامانى ۇلتتىق ۇلان اكادەمياسىنىڭ رحب قورعانىس قىزمەتىنىڭ باستىعى جانىبەك قابەشەۆ (1-ورىن), 6679 اسكەري ءبولىمنىڭ رحب قورعانىس باستىعى لەيتەنانت باۋىرجان سەرىكبولوۆ (2-ورىن) جانە 5512 اسكەري ءبولىمنىڭ رحب قورعانىس باستىعى مايور جاندوس حودجانازاروۆ (3-ورىن) بولىپ تانىلدى. ال رحب قورعانىس ماماندارىنىڭ اراسىندا وتكىزىلگەن ۆەدومستۆوارالىق ەستافەتادا ۇلتتىق ۇلان كومانداسى ءبىرىنشى ورىندى, قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ قارۋلى كۇشتەرى ەكىنشى ورىندى, تجم كومانداسى ءۇشىنشى ورىندى يەلەندى. سونداي-اق پوليگوندىق جۇمىستى وتكىزۋدە كورسەتكەن ىنتاسى مەن بەلسەندى اتسالىسقانى ءۇشىن بىرقاتار اسكەري قىزمەتشىگە جانە ءوزارا بىرلەسىپ قىزمەت اتقاراتىن قۇرىلىم وكىلىنە ءىىم ورىنباسارى – ۇلتتىق ۇلان باس قولباسشىسىنىڭ اتىنان گراموتا جانە العىسحاتتار تاپسىرىلدى.