عالام عاجاپتارى: سەۋلدە بانان وسەدى

بانان ادەتتە تروپيكالىق جانە سۋبتروپي­كالىق وڭىرلەردە وسەدى. ال وڭتۇستىك كورەيا قوڭىرجاي بەلدەۋگە جاتادى.

«2012 جىلدان بەرى وڭتۇستىك كورەيادا ورتاشا جىلدىق تەمپەراتۋرا كوتەرىلىپ كەلەدى. بىلتىر كورسەتكىش 13,7 گرادۋسقا تەڭ بولعان. بۇل – مەتەوباقىلاۋ تاريحىنداعى ەڭ جوعارى تەمپەراتۋرا. ودان بولەك, وتكەن جىلى جاۋىن-شاشىن مولشەرى ورتاشا جىلدىق كورسەتكىشتەن ەكى ەسە اسىپ كەتكەن. وسىعان قاراپ ماماندار وڭتۇستىك كورەيانىڭ كليماتى سۋبتروپيكتىك وڭىردىكىنە ۇقساپ بارا جاتقانىن ايتادى», دەيدى سەۋل ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى كيم كۆان سۋ.

ءسۋردوانشى

ەلوردالىق ايدانا جاپاروۆا تانىمال اندەردى ىم تىلىندە ورىندايدى. ياعني قۇلاعى ەستىمەيتىن جاندارعا ءاننىڭ اۋەزىن تۇسىندىرەدى. 

جالپى, ەلىمىزدە مۇلدە ەستىمەيتىن نەمەسە ناشار ەستيتىن ازاماتتار سانى 30 مىڭنان اسادى ەكەن. مۋزىكادا شەكارا جوق. «مەن جاقىندا عانا ساحناعا شىعىپ, 5000 ادامعا ىم تىلىندە ءان ورىندادىم. بايقاساڭىزدار, كونتسەرتتەر نە باسقا دا ءىس-شارالار ءوتىپ جاتقاندا ساحنادا جۇرگىزۋشىلەر عانا تۇرادى. مەن ولاردىڭ جانىندا سۋردواۋدارماشىلاردىڭ دا تۇرعانىن قالايمىن. قۇلاعى ەستىمەيتىن نە ناشار ەستيتىن ادامدار دا سونداي ءىس-شارالارعا بارعىسى كەلەدى. شەتەلدە بۇل – دامىعان ءۇردىس. ەرەكشە جاندار دا رۋحاني دەمالىستان قۇر قالماۋى كەرەك», دەيدى ول.

روبوت-تاكسي

جاساندى ينتەللەكتىگە نەگىزدەلگەن جوبا بۇعان دەيىن ارنايى بەلگىلەنگەن ايماقتا جۇزەگە اسىرىلعان ەدى. قىتاي بيلىگى بيىلدان باستاپ روبوت-تاكسيلەرگە جوعارى جىلدامدىقتى ماگيسترالدارمەن قاتىناۋعا رۇقسات بەردى.

روبوت-تاكسيدىڭ ارتىقشىلىعى كوپ. ءموبيلدى قوسىمشامەن شاقىراسىڭ. ۋاقىتىندا جەتىپ كەلەدى. قورشاعان ورتاعا زيانى جوق. ەلەكتر قۋاتىمەن جۇرەدى. جىلدامدىقتى بەلگىلەنگەن مەجەدەن اسىرمايدى. قاۋىپسىز. ءتىپتى وزگە كولىكتەردەن وزىپ, كوشەلەردە قوزعالىس جولاعىن اۋىس­تىرا الادى. قازىر بەيجىڭدە بۇل جوبانىڭ اياسى كەڭەيتىلىپ جاتىر. ەل بيلىگى تىڭ تەحنولوگيا­نى ەنگىزۋ ارقىلى كولىكتەردىڭ كەپتەلىستە تۇرۋ ۋاقىتىن 30 پايىزعا دەيىن قىسقارتىپ, جول قوزعالىسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىردى. 2025 جىلعا قاراي 65 قالاعا, ال 2030 جىلى 100 قالاعا ەنگىزۋدى جوسپارلاپ وتىر.