• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
اباي 13 تامىز, 2024

كىتاپحاناداعى حاكىم تويى

500 رەت
كورسەتىلدى

وسىدان ءتورت جىل بۇرىن مەملەكەت باسشىسىنىڭ ىجداعاتىمەن 10 تامىز «اباي كۇنى» دەپ بەكىتىلىپ, مەرەكەلەر قاتارىنا قوسىلدى. بۇل كۇنى ەلىمىزدىڭ ءار تۇكپىرىندە حاكىمنىڭ مۇراسى جان-جاقتى ناسيحاتتالىپ, ءان-جىرى شىرقالادى. ماسەلەن, استانا قالاسىنداعى ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا «ادامزاتتىڭ ابايى» اتتى اۋقىمدى ءىس-شارا ءوتتى.

ورايلى تۇستا ويعا تۇسىرەيىك. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ اقىننىڭ 175 جىلدىق مەرەي­تويىندا سويلەگەن سوزىن­دە ابايدىڭ تۇلعالىق جانە قوعام­دىق دامۋ ۇدەرىسىنىڭ قوزعاۋشى كۇشى ەكەنىن جەتكىزگەن ەدى. «اباي – مەملەكەت ءىسىنىڭ مۇددەلەسى, بىرلىگى جاراسقان جۇرت بولۋ يدەيا­سىنىڭ جاقتاۋشىسى. ول ءوز شى­عارمالارى ارقىلى ەل ەڭسەسىن تىكتەۋگە زور ۇلەس قوستى. ۇلى اقىن ۇلتتى ۇيىستىرىپ, ادىلەتتى قوعام قۇرۋعا ۇندەيدى», دەپ ويشىلدىڭ اسىل مۇراسىن ارداقتاۋ, ونى سان قىرىنان دارىپتەۋ – بارشا­مىز­دىڭ مىندەتىمىز ەكەنىن, ونىڭ ءار سوزىنە جەتە ءمان بەرىپ, استارىنا ءۇڭىلىپ, پاراسات-پايىمىنا بويلاي ءبىلۋ قاجەتتىگىن ايتقان بولاتىن.

سوعان وراي ۇلتتىق اكادە­ميا­لىق كىتاپحانا دا حاكىمنىڭ بولمىسى مەن شىعارماشىلىعىنا قاتىستى كەشەندى ءىس-شارالاردى جۇزەگە اسىردى. سونىڭ ءبىرى – «اباي – تۇتاس ءبىر الەم» تاقىرىبىنداعى كىتاپ كورمەسى. وندا ابايتانۋ سالاسىنداعى ۇزدىك زەرتتەۋ جۇمىستارى مەن اقىن تۋرالى جازىلعان كوركەم شىعارمالار ەل نازارىنا ۇسى­نىلدى. كورمە قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, ءانشى قالقاتاي قۇماربەكتىڭ ورىن­داۋىن­داعى ابايدىڭ ءانى «سەگىز اياق­پەن» باستالىپ, بەلگىلى ولكەتانۋشى, قالامگەر قاليبەك التىباەۆتىڭ «اباي الەمىنە ساياحات» كىتابىنىڭ تانىس­تىرىلىمىمەن جالعاستى. «بۇل – حاكىمنىڭ جۇرەگىنە تەرەڭ بويلاۋ ءۇشىن ءار وقۋشى مەن مۇعالىمنىڭ قولىندا بولۋى ءتيىس كەڭەسشى كىتاپ. سىنىپ ساعاتتارىن وسى كىتاپ سۇراقتارىمەن تۇيىندەپ, ويىندىق ءتاسىل ارقىلى قورىتىپ وتىرۋ اقىن ءىلىمىنىڭ بالا ساناسىنا سىڭۋىنە وڭ ىقپالىن تيگىزەدى», دەيدى جازۋشى جانات ەلشىبەك.

سونىمەن قاتار اكادەميك شەرۋباي قۇرمانباي ۇلىنىڭ مودەراتورلىعىمەن عالىم, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور شاكىر ىبىراەۆتىڭ «ابايتانۋدىڭ زاماناۋي دامۋى جايىندا» تاقىرىبىندا ءدارىسى ءوتتى.

قازىرگى تاڭدا اقىن شىعار­ما­لارى شەت تىلدەرىنە كەشەندى تۇردە ءتارجىمالانىپ, الەمنىڭ بە­دەلدى كىتاپحانالارىنا جىبە­رىلىپ, ونداعى ەلشىلىكتەردىڭ جانىنان اباي ورتالىقتارى اشىلىپ جاتىر. سوعان وراي, كىتاپحانادا «اباي ولەڭدەرى الەم تىلدەرىندە» اتتى ءىس-شاراسى بولىپ ءوتتى. وندا اقىننىڭ «عىلىم تاپپاي ماقتانبا» ولەڭى الەمنىڭ توعىز تىلىندە وقىلدى.

اقىننىڭ شىعارماشىلىق الەمىندەگى نەگىزگى ماقسۇتى – ادام تاربيەسى. وسى تۇرعىدان العاندا ۇلت ۇستازى رەتىندە ابايدىڭ اعارتۋشىلىق قىزمەتىن باسا ايتقان ءجون. اقىن ءوزىنىڭ عاق­ليا­لارىندا ءبىلىم-عىلىم ىسىنە قادام باسۋ ءۇشىن تالاپ كەرەگىن, ونىڭ شارتتارى بارىن ەسكە سالادى. وقۋ-ونەرگە قۇشتارلىق ارمان-اڭسارمەن شەكتەلمەيدى. ونى تانىپ-ءبىلىپ, كوڭىلگە تۇيگەننىڭ ءمانى ايرىقشا. اسىرەسە ومىرلىك ۇستانىمنىڭ قالىپتاسار تۇسىندا جاس بالانىڭ تاربيەسىنە ءجىتى كوڭىل ءبولۋ كەرەكتىگىن ايتادى. بۇل تۇرعىدا ابايدىڭ ەرەسەكتەرگە عانا ەمەس, جاس ۇرپاققا دا تۇسىنىكتى بولۋى ماڭىزدى. وسى ماقساتتا نازارباەۆ ۋني­ۆەر­سيتەتىنىڭ پروفەسسورى گۇلتاس قۇرمانباي كىتاپحانانىڭ كىش­كەنتاي وقىرماندارىمەن «بالا اباي» اتتى ستوريتەللينگ جانرىندا اشىق سۇحبات وتكىزدى.

سوڭعى جاڭالىقتار