تۋعان جەردىڭ توسىندەگى الاشتىڭ اق بەسىگى – اۋىلدىڭ كەرەگەسى كەڭىپ, ىرگەسى بەكۋى ازاماتىنان دەگەن وي تۇيسەك, قاتەلەسپەس ەدىك. شالعايداعى بايدالى – پەرزەنتتەرىنىڭ ارقاسىندا باعى جانعان ەلدى مەكەن.
بۇل ءوزى وبلىس ورتالىعىنان, استانادان جىراقتا جاتقان, شوق جۇلدىزداي شاعىن اۋىل. قۇرقىلتايدىڭ ۇياسىنداي جىپ-جىلى. ءتورت قۇبىلاسىندا بەرەكەنىڭ بەدەرلى ىزدەرى بار. اۋىلداعى بار شارۋانى العا باستىرىپ, ەل مەرەيىن تاسىتايىنشى دەگەن ىستىق ىقىلاس پەن كەڭپەيىلدىڭ ارقاسىندا كۇننەن-كۇنگە اجارى كىرىپ, ءوڭى جاقسارىپ كەلەدى. ەلدىڭ ەڭسەسىن كوتەرۋگە «بايدالى» جانە «سحپ بايدالى-2» شارۋاشىلىقتارى سەپتىگىن تيگىزىپ وتىر. ءسوز اراسىندا ىلديعا تەپكەن تاسى ورگە دومالاعان شارۋاشىلىقتاردى ءبىر تۋعان باۋىرلار باعدات پەن مارات ورازاليندەر باسقارادى. ۇيىمشىل دا ىسكەر اۋلەتتىڭ باسىندا اتالارى بايدالى ءورازاليننىڭ تۇرعانى امبەگە ايان.
ەندى ءبىر ءسات بايدالى اعا تۋرالى بايانداۋدىڭ دا رەتى بار. «امانگەلدى» ۇجىمشارىنىڭ توراعاسى, مايدانگەر بايدالى ورازالين – زامانىندا سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى اتاعىنا يە بولعان تۇلعا. قازىر ەلگە ەڭبەگى ەرەكشە سىڭگەن ايتۋلى تۇلعانىڭ ەسىمى جەرگىلىكتى مەكتەپكە بەرىلگەن. جەلكىلدەپ ءوسىپ كەلە جاتقان جاس ۇرپاق ونەگە الۋى ءۇشىن. ال ۆەسەلوە سەلوسىنا بايدالى ءورازاليننىڭ ەسىمىن بەرۋ تۋرالى وتكىزىلگەن جيىندا بىردە-ءبىر تۇرعىن قارسى بولماپتى. ابىروي ارقالاعان ازامات دەگەن وسى. ەلگە ەڭبەگىمەن جاققان, قامقور پەيىلىمەن قورعان بولعان. جاقسىلىعى جالپاق جۇرتتىڭ جادىندا.
مىنە, وسى توپىراقتا ىلكىدەن ساباقتالعان اتا ءداستۇرى ءالى دە ءوز رەتىمەن جالعاسىپ جاتىر. اتالارىنىڭ ەڭبەكپەن ورنەكتەلگەن عۇمىرىن, ادەمى ءداستۇرىن, عيبراتتى جولىن ۇرپاعى جالعاستىرىپ جاتىر. اۋىلعا ەڭبەك ەتەمىز دەپ كەلگەن ماماندار ورتالىقتاندىرىلعان جىلۋ جۇيەسى, سۋ قوسىلعان, ۇلكەن مەگاپوليستەگى تۇرعىن ۇيلەردەن سىنىقسۇيەم كەمدىگى جوق پاتەرلەردە تۇرادى. وسىنداي جايلى ۇيلەردى سالۋدى ءۇش جىل بۇرىن باستاپتى. قازىر وقتاي ءتۇزۋ جاڭا كوشەدە 11 ءۇي بوي كوتەرگەن. ونىڭ سەگىزىندە اۋىل تۇرعىندارى تۇرىپ, يگىلىگىن كورىپ جاتىر. قالعان ۇشەۋى مال دارىگەرى, ينجەنەر, مەحانيزاتورعا بەرىلمەك. وسىنداي قامقورلىققا بولەنگەن جۇرگىزۋشى مەدەت تىلەسباەۆ باعى جانعان بايدالىعا سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنان كوشىپ كەلىپتى. قازىر وتاعاسى سەرىكتەستىكتىڭ كاماز-ىنا يە, ال جارى ناتاليا كىشكەنتاي بالالارىمەن ۇيدە وتىر. جايلى باسپاناعا يە بولعان تۇرعىنداردىڭ العىسىندا شەك جوق. كەڭ دە جارىق, ساۋلەتتى ءۇي كوڭىلدەرىنەن ابدەن شىقسا كەرەك. وسىنداي جاعداي جاسالعاننان كەيىن ادامدار دا ورتاق ءىس ءۇشىن تاۋ قوپارىپ, تاس جاراتىنداي ەكپىنمەن جۇمىس ىستەمەي مە؟
مىنا ءبىر قىزىقتى قاراڭىزشى, تۇراقتى, تولىمدى ەڭبەكاقى تولەنىپ, باسپانا بەرىلىپ, بار جاعداي تۋعىزىلسا دا جۇمىسشى كۇشى جەتىسپەي وتىر. سەرىكتەستىك اسىرەسە جۇرگىزۋشى, دانەكەرلەۋشى, توكار ءتارىزدى ماماندارعا ءزارۋ. قۇرىلىسشىلار ماسەلەسىن وزبەكستاننان كەلىپ جۇمىس ىستەيتىن ادامداردىڭ ەسەبىنەن شەشكەن. اۋىلدا ءتورت جىلدان بەرى قۇرىلىس ماتەريالدارى دايىندالادى. بىرنەشە تسەح جۇمىس ىستەپ تۇر. وندا كىرپىش, بەدەرتاس, جىلۋ وقشاۋلاعىش, ادەمى ەسىكتەر جاسالادى. تۇيىندەپ ايتقاندا, قۇرىلىسقا قاجەتتى زاتتاردىڭ دەنى وزدەرىندە وندىرىلەدى. اۋىلداعى قۇرىلىس جۇمىسىنىڭ قارقىن الۋىنا وسى جاي سەرپىن بەرىپ وتىر. تاياۋدا سەرىكتەستىكتىڭ جاڭا كەڭسەسى پايدالانۋعا بەرىلدى. الىستان مەنمۇندالاپ كوز تارتاتىن قۇرىلىس اۋىل ادامدارىنىڭ دا قولىنان ءىس كەلەتىنىن ايگىلەپ تۇرعانداي. ماۋسىمدىق جۇمىس كەزىندە كەلىپ جۇمىس ىستەيتىن ادامدارعا ارنالىپ سالىنعان جاتاقحانا دا مۇنتازداي. جاتىن بولمەلەرى مەن اسحاناسىنان ۇقىپتى قولدىڭ تابى انىق بايقالادى. شارۋاشىلىق اۋىلعا مەشىت سالىپ بەردى. ءوز ناۋبايحاناسى بار. نان باعاسى – 65 تەڭگە. اۋدانداعى, بالكىم وبلىستاعى ەڭ ارزان نان. ەلدى مەكەننىڭ ءۇش كوشەسىنە اسفالت جامىلعى جاپتى. جاياۋ جۇرگىنشىلەردىڭ جولى اتقان وقتاي. ەكى جىل بۇرىن جەڭىس پاركى اباتتاندىرىلىپ, تارتىپكە كەلتىرىلدى.
ەكى شارۋاشىلىق تا مەكتەپتە وتەتىن بارلىق شاراعا دەمەۋشى. وقۋشىلار وبلىستىق, اۋداندىق بايقاۋلارعا قاتىساتىن بولسا, بار شىعىنىن وزدەرى كوتەرەدى. ءار جىل سايىن «مەكتەپكە جول» اكتسياسىنا قوماقتى قارجى بولەدى. مەكتەپ اسحاناسىنان دا قامقورلىقتارىن ايامايدى. ءبىلىم وشاعىنىڭ جانىنداعى سپورت الاڭى كوزتارتارلىق. بۇل جەردە وقۋشىلار ءۇشىن فۋتبول, ۆولەيبول, باسكەتبول الاڭدارى سالىنعان. كادىمگى ۇلكەن قالالارداعىداي اسەم, كورىكتى ءارى جايلى. بۇل ىسكە 12 ميلليون تەڭگە قاراجات ءبولىپتى. كىشكەنتاي بالالار وينايتىن ادەمى الاڭقايلار جابدىقتالعان. ءبىلىم وشاعىنا جۇمىس ىستەۋگە كەلگەن جاس پەداگوگتەرگە جايلى پاتەرلەردىڭ كىلتىن تابىستاۋ داستۇرگە اينالعان.
فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك پۋنكت تۋرالى بولە-جارا ايتا كەتۋگە بولادى. شارۋاشىلىقتار 18 ميلليون تەڭگە قاراجات ءبولىپ, جاڭا زامانعى مەديتسينالىق قۇرال-جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتكەن, جەدەل جاردەم كولىگىن ساتىپ اپەرىپتى. اۋىل تۇرعىندارى سىنامانىڭ بارلىق ءتۇرىن تاپسىرا الادى. وزگە اۋىلداردىڭ تۇرعىندارى ءتارىزدى اۋدان نەمەسە وبلىس ورتالىعىنا شاپقىلاپ ۋاقىتتارىن وتكىزبەيدى. مەديتسينا مەكەمەسىندە وبلىستىق اۋرۋحانالاردا كەزدەسە بەرمەيتىن قۇرال-جابدىقتار بار. وسىنداي شىنايى قامقورلىقتىڭ ارقاسىندا اۋىل تۇرعىندارى مەديتسينالىق كومەكتىڭ بار ءتۇرىن الا الادى.
ەل يگىلىگى قانداي جولمەن جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر دەگەن ساۋالدىڭ جاۋابىن تارقاتىپ ايتا كەتەلىك. 27 مىڭ گەكتار ەگىستىك القابى بار. ماشينا-تراكتور پاركى جىل سايىن جاڭارتىلادى. جاڭا تەحنيكالار ليزينگ ارقىلى الىنۋدا. 17 ەگىس كەشەنى ساقاداي ساي. شارۋاشىلىق باسشىلارى ەگىستىكپەن قاتار مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋدى دا قولعا العان. بۇل جۇمىستى ءۇش جىل بۇرىن باستاپتى. الدىمەن جاڭا زامان تالابىنا ساي مال فەرماسىن تۇرعىزعان. اۋستريا مەن چەحيادان گولشتەين-فريز اسىل تۇقىمدى قارا مال اكەلىنگەن. قازىر ولاردىڭ ءجۇزى ساۋىلادى. مال باسىن كوبەيتۋ ءۇشىن اۋليەكول تۇقىمدى 100 باس مال الىنىپتى. ءبىر تابىن قوي مەن 10 ءۇيىر جىلقى باعىلادى. ازىرگە بويداق مالدى ەت كومبيناتىنا تاپسىرعانىمەن, الداعى ۋاقىتتا مىندەتتى تۇردە وزدەرى وڭدەۋگە كوشپەك. ول ءۇشىن امەريكادان ەت وڭدەيتىن قۇرىلعى الدىرۋدى كوزدەپ وتىر.
شارۋاشىلىق قايماق, ماي, ىرىمشىك, بالقىتىلعان ىرىمشىك شىعارۋدا. 2023 جىلى شاعىن تسەح سالىنعان. قاجەتتى قۇرىلعىلاردىڭ بارلىعى الىنعان. بۇل ماقساتقا 170 ميلليون تەڭگە قاراجات قۇيىپتى. شارۋاشىلىق باسشىلارى مال ونىمدەرىن وڭدەۋدىڭ ءمانى جوعارى ەكەندىگىن ابدەن ءتۇيسىنىپ وتىر. ءسۇت ساۋ اۆتوماتتاندىرىلعان. ساۋىلعان ءسۇت قۇبىر ارقىلى وڭدەيتىن تسەحقا ىركىلىسسىز جەتكىزىلەدى. جاڭا جوسپاردىڭ جۇزەگە اسۋى اۋىل تۇرعىندارى ءۇشىن دە ءتيىمدى. التى جاڭا جۇمىس ورنى اشىلعان. ال دايىن ءونىمدى ءوندىرۋ مۇلدە قيىن ەمەس. وسىدان بىرەر جىل بۇرىن بار جۇمىس قولمەن اتقارىلعان كەزدە دە ءوز تۇتىنۋشىسىن تاۋىپ جاتاتىن. بايدالى اۋىلىنىڭ مالساق قاۋىمى دايىنداعان بال تاتيتىن ءونىم جەرلەستەرىنىڭ داستارقانىن جايناتىپ تۇر.
الداعى ۋاقىتتا مۇز جامىلعىسى بار سپورت كەشەنىن سالماق. ونىڭ جانىندا ۇلكەن بالالاردىڭ ويىن الاڭدارى بولادى. قازىر شارۋاشىلىق باسشىلارى العاشقى تىڭ يگەرۋشىلەر پاركىن اباتتاندىرۋ ۇستىندە. ءتىپتى بۇل كۇندە كوزدەن عايىپ بولعان دت تراكتورى مەن ءۇش توننالىق جۇك ماشيناسىن تىڭگەرلەر مىنگەن تەحنيكا رەتىندە كورسەتۋ ءۇشىن ساتىپ الىپتى. نەسى بار, تۋعان جەردىڭ توسىندەگى ءتول تاريحىمىزدىڭ ءبىر پاراسى دا.
ءتۇتىنى ءتۇزۋ ۇشقان اۋىلدى كورىپ مارقايدىق. بۇل يگىلىك – ەل قامىن ويلاعان ەرلەردىڭ جارعاق قۇلاعى جاستىققا تيمەي ەتكەن ەڭبەكتەرىنىڭ ارقاسى. الاش دالاسىنداعى بار اۋىل ءدال وسىنداي كەيىپتە بولسا, ەركىن ەلدىڭ ەرتەڭى جارقىن بولار ەدى.
اقمولا وبلىسى,
ساندىقتاۋ اۋدانى