بولاشاق گەولوگتەر – زەرتتەۋ الاڭىندا

قاراتاۋ گەولوگيالىق پوليگونى تاراز قالاسىنان 60 شاقىرىم جەردە ورنالاسقان. عالام­شار بەتىندەگى بۇل نۇك­تەنىڭ ميللياردتاعان جىل­­دىق گەولوگيالىق تاريحى بار. تابيعي كەڭىستىكتەگى وقۋ الاڭى ستۋدەنتتەرگە جەر تۋرالى كەڭى­نەن اقپارات الۋعا, قازاق­ستان گەولوگياسىنىڭ باستاۋىن­دا تۇرعان اكادەميك قانىش ساتباەۆ سىندى عالىمدار زەرت­تەۋلەرىمەن تانىسىپ, العاشقى گەولوگيالىق كارتانىڭ جاسالۋى, كەن ورىندارىنىڭ تاريحى, وندىرىستەگى ءادىس-تاسىلدەرمەن تانىسۋعا مۇمكىندىك بەردى.

پوليگون ستۋدەنتتەر تاجى­ريبەسى ءۇشىن كەز­دەيسوق تاڭدالعان جوق. مۇندا تالاي داۋىرلەر تاريحىنان حابار بەرەتىن گەولوگيالىق قالدىقتار بار. بۇل تىڭ زەرتتەۋلەرگە جول اشۋمەن قاتار كەن ورىندارى جايىندا كەڭىنەن ماعلۇمات بەرۋگە ىقپال ەتتى.

قاراتاۋ قويناۋىندا ەلىمىزدەگى ءىرى پوليمەتالل كەندەرى شوعىرلانعان. قارا­تاۋ جوتاسىنىڭ وڭتۇستىك-باتىسى مەن سولتۇستىك-شىعىسىنىڭ اۋا رايىندا دا ءبىراز ايىرماشىلىق بار. بەتكەيلەرىنىڭ توپىراعى قوڭىر, قىزعىلت قوڭىر كەلەدى. تاۋارالىق اڭعارلار مەن شاتقالدارىندا بەتەگە, بوز, كودە كەزدەسەتىن بولسا, وزەن اڭعارلارى توعايلى كەلەدى. ەلىمىزدىڭ باسقا جەرىندە كەزدەسە بەرمەيتىن كاۋچۋك رەتىندە قولدانۋعا بولاتىن تاۋ ساعىزى وسى قاراتاۋ قويناۋىندا مول كەزدەسەدى. ەڭ بيگى – بەسساز تاۋى. قاراتاۋدىڭ شىعىسى مەن كىشى قاراتاۋ پروتەزويلىق تاقتاتاس جانە قۇمتاستاردان, وڭتۇستىك باتىسى قاراتاۋ كاربوننىڭ اكتاس, قۇمتاس, كونگلومەرات, دەۆوننىڭ جانارتاۋتەكتى جىنىستارىنان تۇزىلگەن.

«جەر قويناۋىمىز كەن ورىندارىنا وتە باي ەكەنى الەمگە ءمالىم. ەلىمىزدە مەندەلەەۆ كەستەسىندەگى بارلىق مەتالل كەزدەسەدى. بىراق سوعان قاراماستان, كوپتەگەن كەن قورىمىز سارقىلۋعا جاقىن. ولاردىڭ دەنى سوناۋ كەڭەس­ كەزىنەن بەرى بارلانىپ, قازىناسى يگىلىك­كە جۇمسالىپ كەلەدى. سوندىقتان قازىر­گى جاع­دايدا گەولوگيا سالاسىنا جاڭاشا كوز­قاراس, تىڭ ىزدەنىستەر قاجەت. بۇل كومىر­سۋ­تەكتەر سالاسىمەن قاتار تسيفرلى يندۋس­تريا جانە باسقا دا سالالارعا قاتىستى. سيرەك كەزدەسەتىن مەتالدار سالاسىندا جاڭا كەن ورىندارىن اشۋ ارقىلى ەكونوميكانى دا­مى­تۋعا تىڭ سەرپىلىس تۋعىزا الامىز», دەپ اتاپ ءوتتى ق.تۇرىسوۆ اتىنداعى گەولوگيا جانە مۇ­ناي-گاز ءىسى ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى اسقار سىز­دىقوۆ.

ستۋدەنتتەرگە قولايلى جاعداي تۋعىزا وتىرىپ, جەتەكشى ماماندار ارنايى ازىرلەنگەن باعدارلاما اياسىندا ەلىمىزدىڭ گەولوگيالىق مۇمكىنشىلىكتەرىن بارىنشا تۇسىندىرۋگە تىرىستى. باعدارلاما اياسىندا عالىمدار مەن پراكتيك ماماندار جالپى جانە قۇرىلىمدىق گەولوگيا, كريستاللوگرافيا جانە مينەرالوگيا, پەتروگرافيا, پالەونتولوگيا, گيدروگەولوگيا جانە گەوفيزيكا بويىنشا لەكتسيالار وقىپ, تاجىريبەمەن ۇشتاستىرۋعا تىرىستى.

قاتىسۋشىلار شاتىرلى قوسىنداردا تۇنەپ, كۇندىز ناعىز گەولوگتەرگە ءتان جوس­پار­لانعان مارشرۋتتار بويىنشا جورىق­قا شىعىپ, مينەرالدى تاستار مەن پايدالى قازبالاردى بارلادى. كەشكىلىك مەزگىلدە ستۋدەنتتەر كەڭسە جۇمىستارىمەن اينالىسىپ, كارتالار جاسادى جانە جيناعان مالىمەتتەرىن قاعازعا ءتۇسىرىپ, پىكىر الماستى. بولاشاق گەولوگتەر كاسىبي شەبەرلىكپەن قاتار سپورتتىق سايىستارعا, شىعارماشىلىق بايقاۋلارعا قاتىستى. ستۋدەنتتەرگە ارنالعان گەولوگيالىق كۆەست جاس عالىمدار مەن گەولوگيا عىلىمىنىڭ كورنەكتى وكىلدەرىمەن پىكىرلەسۋگە, تاجىريبە الماسۋدا تاماشا مۇمكىندىك بولدى.

ءىس-شاراعا «قازاقمىس بارلاۋ», «ERG», «ERG Exploration», «KAZ Minerals» جانە «ونيكس-ر» سياقتى كومپانيالار قولداۋ كورسەتىپ, ۋنيۆەرسيادانى جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىردى دەۋگە نەگىز بار.

سوڭعى جىلداردا گەولوگيالىق بايقاۋلار ەلىمىزدىڭ مەكتەپ وقۋشىلارى اراسىندا «جاس گەولوگ» رەسپۋبليكالىق وليمپياداسى تۇرىندە تۇراقتى تۇردە وتكىزىلىپ كەلەدى. ال ستۋدەنتتەر اراسىنداعى گەولوگيا بايقاۋى بيىل العاش رەت ءوتىپ وتىر.

ۋنيۆەرسيادا قورىتىندىسى بويىنشا سەمەي گەولوگيالىق بارلاۋ كوللەدجىنىڭ كومانداسى 1-ورىندى, ساتباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ كومانداسى 2-ورىندى يەلەنسە, ۇزدىك ۇشتىكتى نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتتەرى ەنشىلەدى.

الماتى