شەكارا شەبىنىڭ شەجىرەسى

قازاقستان شەكاراسىنىڭ كە­يىن­گى 80 جىلدىق تاريحى وسى باسىلىم­ بەت­تەرىنىڭ تىگىندىسىندە. اعا بۋىن شەكاراشىلاردان باستاپ بۇ­گىنگى قىزمەتكەرلەردىڭ ەڭبەگى مەن قىزمەتى. وتان تىنىشتىعى ءۇشىن جانىن پيدا ەتۋگە دايىن­ ەرلەردىڭ ەڭبەگىن ايگىلەپ جۇرگەن «وتان ساقشىسى – چاسوۆوي رو­دي­نى» گازەتىنىڭ تىلشىلەرى – ۇقك شەكارا قىزمەتىنىڭ وڭىردەگى دەپار­تامەنتتەرىنىڭ اسكەري جۋر­ناليس­تەرى ساناتىندا. سايدىڭ تاسىنداي تىلشىلەر قوسىنى مۇندا شەكا­را­شىلاردىڭ ەل شەبىندەگى ءومى­رىن قالت جىبەرمەي, تىنىمسىز تىرشىلىكتەرى تۋرالى قالام تەر­بەيدى. شەكارا تىنىسى مەن شەكا­راشىنىڭ جۇرەك قاعىسىنا قۇلاعىن توسەيدى.

شەكاراشىلار باسىلىمىنىڭ العاشقى ءنومىرى ەكىنشى دۇنيە­جۇزىلىك سوعىس قىزىپ تۇرعان 1943 جىلى 10 شىلدەدە وقىرمان قولىنا ءتيىپتى. قازاق رەداكتسياسىنىڭ تۇڭعىش رەداكتورى ساعيدوللا سيقىمباي ۇلى اسكەري شەنى پولكوۆنيك بولعانىمەن, جۋرناليستەر اراسىندا «پوگونسىز گەنەرال» اتانعان. «ساكەڭنىڭ ءىزى شەكارادا سايراپ جاتىر» دەيدى بىلەتىندەر. سوندىعىنان شەكاراشىلار ومىرىنەن سىر شەرتكەن پۋبليتسيستيكالىق جانرداعى كىتاپتاردىڭ قاتارى جىل وتكەن سايىن مولايىپ كەلەدى. وتكەن جىلى «سەكسەن جىلدىق شەجىرە» دەگەن اتپەن كىتاپ بولىپ شىقتى.

وسىنداي شەجىرەگە باي گازەت­تى بۇگىندە پودپولكوۆنيك راحات نۇرعاليەۆ باسقارادى. ەل شەبىندەگى تىلشىلەر قاتارىن ماسكەۋدەگى اسكەري جۋرناليستەردى دايارلايتىن جوعارى اسكەري وقۋ ورنىن بىتىرگەن ەكى تۇلەك تولىقتىردى. سونداي-اق «OS-چر» گازەتىنىڭ جانىنان ۆيدەو­ستۋديا قۇرىلعانىن ايتا كەتكەن ءجون. اعا لەيتەنانت ايان قايىر باستاعان ءتۇسىرىلىم توبى شەكارا قىزمەتىنىڭ اياسىندا ءوتىپ جاتقان اۋقىمدى جيىنداردان تابىلىپ, تۇششىمدى دۇنيەلەر جاساۋدىڭ شەبەرلەرىنە اينالعان دەسەك, ارتىق ايتقاندىق ەمەس.

گازەت تىلشىلەرى وڭىردەگى بۇقا­­رالىق اقپارات قۇرال­دا­رىمەن تىعىز قارىم-قاتى­ناستا. شە­كا­­را­شىلار تۋرالى بىر­نە­شە دە­­رەك­­تى فيلم ءتۇسى­رىلىپ, «قاھارMەN» اسكەري-پات­ريوت­تىق باعدارلاماسىنىڭ شى­عار­­­­ما­شىلىق ءتۇسىرىلىم توبى الما­تى وبلىسى بويىنشا دەپار­تا­مەنتىنىڭ ۋچاسكەسىندەگى شەكارا بولىمشەلەرىنەن تۇششىمدى دۇنيەلەر جاسادى.

كاپيتان اسحات ءجاناليپوۆتىڭ قارىمدى قالامىنىڭ ارقاسىندا كاسپي تەڭىزىنىڭ بايلىعى – بەكىرەگە كوزىن الارتقان قان­شا­ما براكونەر تەڭىزشى شەكا­را­شىلاردىڭ قۇرىعىنا ءىلىندى. مۇندا قانداي اۋقىمدى شەكا­را­لىق وپەراتسيالار ءوتىپ جاتاتىنىنان دەر كەزىندە حاباردار بولىپ وتىرادى.

مايور ماناربەك قارەكەنوۆ جەتىسۋ وبلىسى بويىنشا دەپار­تامەنتىنىڭ شارالارىن رەس­پۋب­ليكالىق, وبلىستىق باق-قا شى­عارىپ, حالىققا جاريالاپ كەلەدى. جاقىندا وڭىردەگى جۋرناليستەر الاكول اۋدانى بويىنشا شەكارا باسقارماسى قىزمەتىنىڭ, قاربالاستان تۇراتىن شەكارا بولىمشەلەرىنىڭ بىرىندە بولىپ, شەكاراشىلاردىڭ ومىرى­مەن تانىسىپ قايتتى.

بيىلعى قىركۇيەك ايىندا اشىل­عانىنا شيرەك عاسىر تولاتىن سارىاعاش اۋدانى بويىنشا شەكارا باسقارماسىنىڭ العاشقى جىلدارداعى ءومىرى تاجىك-اۋعان شەكاراسىنداعى «ىستىق نۇك­تەدەن» كەم بولماعانىن جەرگىلىكتى حالىق جاقسى بىلەدى. گازەتتىڭ وسى وڭىردەگى مەنشىكتى ءتىلشىسى – تۇركىستان وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتىنىڭ كونسۋلتانتى مايور راۋان نۇرمەت وڭتۇستىكتەگى شەكاراشىلاردىڭ ەرلىگى جونىندە ماتەريالدار جاريالاپ, جاس ساربازدار مەن وفيتسەرلەردى وتانسۇيگىشتىككە تاربيەلەۋدە جانە جاۋىنگەرلىك رۋحتى كوتەرۋگە ۇلەسىن قوسىپ كەلەدى. قىسقاسى, ەلىمىزدىڭ باتى­سى مەن شىعىسىنداعى, وڭتۇس­تىگى مەن سولتۇستىگىندەگى وتان قال­قاندارىنىڭ ءومىرى اسكەري جۋر­نا­ليستەر نازارىندا. ەل مەن جەر­دىڭ اماندىعىن قىراعىلىقپەن قور­عاۋشىلار بار دا اسكەري جۋر­نا­ليستيكانىڭ دا جالاۋى جەلبىرەي بەرەدى. شەكاراشىلار قايدا بولسا, اسكەري جۋرناليستەر دە سوندا!