دەمالىس پەن ەڭبەك ۇيلەسسە...

مەملەكەت باسشىسى ­باس­تاپ بەرگەن جال­­پى ۇلتتىق ەكواك­تسيا­ اياسىن­داعى «جاسىل ايماق» كۇ­نى­نە وراي, ۇزىنكول اۋدانىنا قا­­راستى ەرشوۆ اۋلىنىڭ ورتا­لىق ساياباعىنا 250 ەمەن كوشەتى وتىرعىزىلدى. شالعاي اۋىلدا وت­­كەن ەكولوگيالىق ءىس-شارا جەر­گىلىكتى شارۋاشىلىقتىڭ باسشىسى ءسابيت اعايداروۆتىڭ قارجىلاي قولداۋ كورسەتۋىمەن وتكەنىن دە ا­يتا كەتكەن ءجون.

«بىزدە اۋىل تۇرعىندارىنىڭ جاعدايىن جاساپ, حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارتتىرۋ, قولايلى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋ ماسە­لەسىن شەشىپ بەرىپ جاتقان جەر­گىلىكتى شارۋاشىلىق باسشىلارى, كاسىپكەرلەر بار. مىسالى, بۇگىنگى ساياباققا كوشەت وتىرعىزۋ اكتسيا­سى نەگىزىنەن «ەرشوۆ-2» جشس كومەگىمەن اتقارىلىپ جاتىر. بۇل ساياباقتىڭ بۇگىنگىدەي ابات كە­يىپكە ەنۋىنە جوعارىدا اتالعان سە­­رىكتەستىك پەن «ەرجانوۆ ا.ج.», «نادەجدا» شارۋا قوجالىق­تارى, ۇزىنكول ورمان شارۋاشىلى­عىنىڭ جۇمىسشىلارى كوپ ەڭ­بەك ء­سىڭىر­­دى. سونداي-اق ساياباق­قا ۇنەمى ­كۇ­تىم جاساپ, قوقىستان تازارتىپ ­وتى­راتىن بيۋدجەتتىك مەكەمەلەردىڭ دە ەڭبەگى زور. وسى­نىڭ ناتيجەسىندە كەيىنگى 7 جىل ىشىندە ساياباققا توسەمتاس توسە­لىپ, ءتۇرلى دەمالىس الاڭ­ى, جۇگىرۋ جولاعى, كوزتارتار گازون پايدا بولدى. ال مۇنداعى بالالار الاڭ­قايىن بيۋدجەتتىڭ قارجىسىنا سالدىق», دەيدى اۋىل­دىق وكرۋگ اكىمى ماريا گويان.

اۋىل اكىمىنىڭ ايتۋىنشا, بيىل ەرشوۆتا بالالارعا ارنال­عان تاعى ءبىر ويىن الاڭىن, سونداي-اق كونكي تەبۋ كورتىن سالۋ جوسپاردا تۇر.

رەسپۋبليكالىق ەكولوگيالىق اكتسياعا ساۋىردەن بەرى بەلسەندى اتسالىسىپ جاتقان رۋدنىيلىق­تار توبىل وزەنىنىڭ جاعاسىندا «سپورتتىق ەكوجورىق» دەپ اتالاتىن تيمبيلدينگ وتكىزدى. ءىس-شارا­عا جاستاردىڭ ەڭبەك جاساقتارى, كوللەدج ستۋدەنتتەرى, قالالىق توتەنشە جاعداي باسقارماسى مەن جاستار رەسۋرستىق ورتالىعىنىڭ وكىلدەرى – بارلىعى ۇزىن-ىرعاسى 60-تان استام ادام قاتىستى.

تيمبيلدينگ وزەن جاعاسىن قوقىستان, تۇرمىستىق قالدىقتار­دان تازارتۋدان باستالدى. ودان ءارى قالالىق توتەنشە جاعداي باسقارماسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ءتۇرلى ماكەت پەن ارنايى قۇ­رال-جابدىقتاردى پايدالانا وتىرىپ, كوپشىلىككە سۋدا ءجۇ­زۋ, ءورت قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋ ەرە­جە­لەرىن ءتۇسىندىرىپ, ترەنينگ ۇيىم­داستىردى. سونىمەن قاتار توتەنشە جاعداي­لار كەزىندە زارداپ شەككەندەرگە ال­عاشقى مەديتسينالىق كومەك كور­سەتۋدىڭ ءجون-جوسى­عىن كورسەتتى. ال رۋدنىي الەۋمەت­تىك-گۋمانيتارلىق كوللەدجىنىڭ ستۋدەنتتەرى كوڭىلدى مۋزىكالىق جاتتىعۋ, سپورت جا­رىستارى مەن كۆەست وتكىزدى.

ەكوجورىقتىڭ سوڭىندا ۇز­دىك كوماندالار مەن ەڭ كوپ قو­قىس جيناعان توپ ماراپاتتالدى. «سپورت­تىق ەكوجورىق – قالا تۇر­عىن­­دارىنىڭ ەكولوگيالىق جاۋاپ­كەرشىلىگىن ارتتىرۋعا, كوپشى­­لىك­تىڭ تابيعاتقا جاناشىرلىق­پەن قاراۋىن قالىپتاستىرۋعا با­عىت­تالعان. ال سپورتتىق ءىس-شارالار, كۆەست, ترەنينگتەر تازالىق اكتسيا­سىنا قاتىسقان توپتاردى ءوزارا جا­قىنداستىرىپ, كوپتەگەن وسىن­داي ­يگى ىسكە اتسا­لى­سۋعا قۇل­شىن­دى­را­دى», دەيدى ۇيىمداستىرۋشىلار.

رۋدنىيداعى ەڭبەكشى جاستار جاساقتارى ماۋسىمنىڭ ۇشىنەن باستاپ قالانى اباتتاندىرۋ جۇ­مىسىن اتقارىپ جاتىر. قالانى قارا كۇزگە دەيىن تازا ۇستاپ تۇرۋعا بەكىنگەن بۇل جاساقتىڭ قۇرامىن­دا 150 جاس سارباز, 15 كوماندير ەڭ­بەك ەتىپ ءجۇر.

ءدال وسى كۇنى شەكارا تۇبىندە جاتقان قارابالىق اۋدانىنىڭ ۆولونتەرلەرى مەن جاستاردىڭ ەڭبەك جاساقتارى بىرلەسىپ, «جاس­تار تازا قازاقستان ءۇشىن» دەپ اتالاتىن فلەشموب وتكىزدى. بەلسەندى جاستاردىڭ باسىن قوسقان ءىس-شا­را­عا 50-گە جۋىق بەلسەندى جاس قا­تىس­تى.

«اتالعان ءىس-شارانىڭ باستى ماقساتى – سۋقويمالارىنىڭ اينا­لاسىنداعى سانيتارلىق تازالىق­تى ساقتاۋ, جاستاردىڭ قوعامدىق بەل­سەندىلىگىن ارتتىرۋ, كوپشىلىك­تىڭ تابيعاتقا جاناشىرلىعىن دامى­تۋ. اكتسيا اياسىندا توعى­زاق وزەنى­نىڭ بويىنداعى ۇزىندىعى 4 شاقى­رىم بولاتىن جاعالاۋ قو­قىس­تان تازارتىلدى. سونداي-اق وسى وزەن­­دە تۇرعان بوگەتتىڭ اينالاسى رەت­تە­لىپ, اۋىل تۇرعىندارى ءجيى با­رىپ ­دەمالاتىن جاعاجاي قوقىستان ­تازارتىلدى», دەيدى اۋىل­دىڭ بەل­سەن­دى تۇرعىنى يرينا التىننيكوۆا.

قوستاناي قالاسىندا «تازا قازاقستان» رەسپۋبليكالىق اكتسياسى اياسىندا پايدا بولىپ, بۇ­گىندە ءداستۇرلى ءىس-شارانىڭ بىرىنە اينالعان «تازا ويىندار» جاس­تار ەكولوگيالىق اكتسياسى ءوتتى. ويىنعا «Neco» ەكولوگيالىق قو­رى مەن قوستاناي وبلىسىنىڭ جاس­تار رەسۋرستىق ورتالىعى مۇرىن­دىق بولدى.

«مۇنداي كوڭىلدى, جاستاردى ەلىكتىرەتىن ءىس-شارانىڭ باس­تى ماق­ساتى – ەكولوگيالىق اكتسيالار­عا ۇزبەي قاتىسىپ جۇرگەن جاس­تار قاتارىن كوبەيتۋ. ماسەلەن, بۇگىنگى اكتسيا بالالارعا وتە قاتتى ۇنادى. كەلەشەكتە «تازا ويىندار» كادىمگى سپورت جارىستارى سياقتى قوعامعا پايداسى مول ءداستۇرلى ءىس-شارالاردىڭ قاتارىنا قوسىلادى. ويتكەنى جاستاردىڭ بۇل ويىنعا دەگەن ىنتاسى زور», دەيدى وبلىستىق مرك باسشىسى اباي دۇيسەكوۆ.

«تازا ويىندار» اكتسياسىنا «جا­سىل ەل» جاستار ەڭبەك جا­ساق­­تارى­نىڭ مۇشەلەرى, جرو وكىل­­دەرى مەن ەرىكتىلەرى, جاستار اسسام­بلەياسىنىڭ جەرگىلىكتى ۆو­لونتەرلەرى قاتىستى.

سونىمەن قاتار ارقالىق قالا­سى مەن امانگەلدى, جانگەلدين, سارىكول, دەنيسوۆ, فەدوروۆ اۋدان­دارىندا دا تۇرعىنداردىڭ ەكو­لوگيالىق مادەنيەتىن ارتتىرۋ­عا ارنالعان ءتۇرلى مازمۇنداعى, ءار سيپاتتاعى ءىس-شارالار ۇيىم­داس­تىرىلدى. ماسەلەن, ارقالىقتا – «تازا ارقالىق» فلەشموبى, سارىكولدە  –  «قو­قىس­سىز سا­رى­­كول», دەنيسوۆ اۋدانىندا سپورت نىساندارىنىڭ اينالاسىن ابات­تاندىرۋعا ارنالعان ءىس-شارا, فەدوروۆ اۋدانىندا «ەڭ تازا بالا­لار الاڭى» اكتسياسى ءوتتى.

«اۋىل تۇرعىندارى بىرلەسىپ ءبىر كۇن بويى بالالاردىڭ ويىن الاڭدارىن تازالادىق. الاڭداعى ويىن نىساندارىن جاڭالاپ, بوياپ, سىنعان ورىندىقتاردى بۇتىندە­دىك, قوقىس جاشىكتەرىن ورناتتىق. با­لالار اراسىندا ەكولوگيا­لىق تاقى­رىپتا سايىستار مەن ۆيك­تو­رينالار ۇيىمداستىرىلىپ, ويىن الاڭدارىندا تازالىق پەن ءتارتىپتى ساقتاۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنى تۋرالى اڭگىمەلەر وتكىزىلدى», دەيدى فەدوروۆ اۋداندىق جاستار رەسۋرستىق ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى مۇستافا احمەتچين.

بيىل وڭىردە ەلدى مەكەندەر­دى ابات­تاندىرۋعا 11 ميلليارد تەڭ­گە­دەن استام قارجى بولىنگەن. 130 مىڭنان استام كوشەت وتىر­عىزۋ جوسپارلانعان. بۇگىنگە دە­يىن سونىڭ 51,4 مىڭنان استامى وتىر­عىزىلدى. كوشەلەر 90 پايىزعا جا­رىقتاندىرىلىپ, 108 اۋىلعا 129 شا­قىرىم قورشاۋ ورناتىلادى.

ءساۋىر ايىنان بەرى ۇزىلمەي كەلە جاتقان تازارتۋ جۇمىس­تارى­نا ىشىندە مەملەكەتتىك ورگاندار مەن جەكە ۇيىمدار, شارۋا قوجالىقتارى, جاستار, ۆو­لونتەر­لىك جانە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىم­دار, ءماسليحات دەپۋتاتتارى, پيك, ميب وكىلدەرى بار – بارلىعى 249,6 مىڭ ادام قاتىسىپ, 106 رۇقسات ەتىلمەگەن قوقىس الاڭى جويىلدى, 300-گە جۋىق ساياباق اباتتاندىرىلىپ, 127,0 مىڭ توننا قوقىس شىعارىلدى.

قوستاناي وبلىسى