ادەتتە ۇلكەن قالادا پاتەر جالداپ تۇراتىن اعايىننىڭ ءتۇپتىڭ تۇبىندە جاڭا باسپاناعا كوشەتىنى بەلگىلى. سولاي سەندىرەيىك ءوزىمىزدى. ءيا, مۇندايدا ارتىنىپ-تارتىناتىن دۇنيە كوپ. كوبى قاجەتتىلىككە جارايتىن زاتتار. ءار شاڭىراق مۇندايدا نە ىستەيدى؟ ءبىز بىلەتىندەي, كوپ قاباتتىدان ەكى نە ءۇش بولمەلى پاتەر العان وتباسى ارتىلعان زاتتى بالكونعا سىرەستىرە جينايدى. مىسالى, بالىق اۋلاۋ زاتتارى, بالالاردىڭ ۆەلوسيپەدى, كولىكتىڭ قىسقى دوڭگەلەگى دەگەندەي. وسىلاي جالعاسا بەرەدى.
شەتەلدە بار ءۇردىس بىزگە ەندى كەلگەندەي. ول – قويما بيزنەسى. ءىرى ساۋدا تاۋارىن نەمەسە جيھاز جينايتىن ەمەس, شاعىن ءارى باعالى زاتتاردى سەنىپ تاپسىراتىن ورىن. «Sandyq» جشس باسقارۋشىسى ميراس ءسابيتوۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇل بيزنەس ءتۇرى استانا مەن الماتى قالاسىندا بار. كولەمى 2-3 شارشى مەتر عانا بولاتىن ءار قويماعا ادامدار ارتىق مۇلكىن تاپسىرىپ, اقىسىن تولەيدى.
ء«بىز دە شەتەلدەگى تاجىريبەگە سۇيەندىك. 2020 جىلى وسى كاسىپ ويعا كەلىپ, قولعا الدىق. بۇگىندە استانا قالاسىنان ءتورت جەردەن ورىن اشىلدى. ءار قويما, ءبىزدىڭ تىلمەن ايتقاندا «ياچەيكا-ۇياشىقتاردىڭ» بارلىق قوسىندىسى – 3 100 شارشى مەتر. 13 ادام تۇراقتى جۇمىس ىستەيدى. قويماعا تاپسىرىس بەرەتىندەردىڭ كوبى – پاتەردەن-پاتەرگە كوشىپ جۇرگەن ادامدار. قويماعا كەلىپ, ارنايى QR-كود ارقىلى ەسىك اشىپ, ءوزىنىڭ كەرەكتى تاۋارلارىن الىپ, قايتا سالىپ كەتۋگە دە بولادى. ءبىز ونى بازا ارقىلى سىرتتاي عانا قاداعالاپ, كىم كەلگەنىن, قانداي زات الىپ كەتكەنىن كورىپ وتىرامىز. ياعني نىسان تولىق بەينەباقىلاۋمەن جابدىقتالعان. الداعى ۋاقىتتا وزگە قالالاردا دا ءدال وسىنداي بيزنەستى ىسكە اسىرۋىمىز مۇمكىن», دەيدى ول.
مۇنداعى قويمالاردىڭ ارقايسىسىنىڭ كولەمى ءارتۇرلى. ۇلكەن كولەمدىلەرى دە جەتەرلىك. تولەماقىسى دا ءارتۇرلى.
«KANSUL» جەكە كاسىپكەرلىگىنىڭ قۇرىلتايشىلارى قانات ۇمبەتالينوۆ پەن سۇلتان وشاقباەۆ تا جىل باسىندا 1 400 شارشى مەتردى جالعا الىپ, ءدال وسى كاسىپتىڭ باسىندا ءجۇر. جاستىق جىگەردىڭ ارقاسى بولار, بۇل قويماعا دا استانالىقتار ۇلكەن سەنىم بىلدىرەدى. كاسىپ يەلەرىنىڭ ايتۋىنشا, جوبا قۇنى 60 ميلليون تەڭگەگە جۋىقتاعان.
«ارينە, ازاماتتار جاڭا پاتەرگە كوشكەن سوڭ ءىشىن جاڭا جيھازبەن تولتىرعىسى كەلەدى. مۇندايدا بۇرىن قولدانباعان, ءتىپتى سۋ جاڭا زاتتار جينالىپ قالادى. سوسىن ءبىزدىڭ كومەگىمىزگە جۇگىنەدى. شاعىن قويمالاردى جالعا الۋ ءارى كەتسە 1 جىلعا 100 مىڭ تەڭگەدەن اسادى. ءبىر ايعا عانا جالداسا 4 000-5 000 تەڭگەگە شىعۋى مۇمكىن. دەمەك كۇنىنە 140-160 تەڭگەدەن جالعا الاسىز دەگەن ءسوز», دەيدى سۇلتان وشاقباەۆ.
قالاعا قونىس اۋدارىپ, پاتەر تابىلعانشا بارلىق زاتىن وسىندا ورنالاستىراتىندار كوپ ەكەن. كاسىپكەرلەردىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, ساتىلىمعا شىعاتىن زاتتارىن, ياعني ونلاين ساۋدامەن اينالىساتىن كاسىپكەرلەر دە وسىندا يمپورتتىق تاۋارلارىن ورنالاستىرادى. ويتكەنى ولاردىڭ زاتتارىنا كوپ ورىن قاجەتى جوق.
«مىسالى, بىزدە ءبىر تاپسىرىس بەرۋشى بار. جەكە ستوماتولوگيالىق بيزنەس اشقان. ەندى وعان كەلەتىن يمپورتتىق دارىلىك پرەپاراتتار مەن قوسىمشا قۇرىلعىلاردى ۇدايى بىزگە سەنىپ تاپسىرادى. سودان سوڭ قالاعانىنشا كەرەكتىسىن قويمادان الىپ كەتەدى. سونىمەن قاتار قىتاي نەمەسە تۇركيادان ونلاين تاۋار الدىرىپ, بيزنەس جۇرگىزىپ جۇرگەندەر دە قىزمەتىمىزگە ءجيى جۇگىنەدى. مىسالى, كيىم-كەشەك, بالالار ويىنشىعى نەمەسە ءتۇرلى تۇرمىستىق بۇيىمدار. ولار دۇكەندى جالعا الا المايدى, سەبەبى ولاردىڭ جالعا الۋ قۇنى تىم قىمبات. ال كەيبىر ستۋدەنتتەر جازعى كانيكۋلعا اتتانعاندا, پاتەرىن بوساتىپ, قىستىق كيىم, جەكە مۇلىكتەرىن ساقتاۋعا تاپسىرادى. جوعارىدا ايتقانداي, قويما باعاسى قولجەتىمدى», دەيدى ولار.
قوس قويمادا دا ءورت قاۋىپسىزدىك ەرەجەلەرى ساقتالعان. ىلعالدىلىققا قارسى, ياعني زاتتاردى ءوز تەمپەراتۋراسىندا قۇرعاق ساقتاۋعا كەپىلدىك بەرىلگەن. جەكە كۇزەت قىزمەتىنەن بولەك, بارلىق جەرگە بەينەباقىلاۋ ورناتىلعانىن بايقادىق. ونسىز بولمايتىنى دا بەلگىلى. «حالىق سەنىپ تاپسىرعان زاتقا مۇقيات بولۋ كەرەك», دەيدى جەكە كاسىپكەرلەر.