جارقىراپ جاز جەتتى. بۇل – بالالار اسىعا كۇتەتىن مەرەكەدەي مەزگىل. الايدا اتا-انالار مەن بالالاردىڭ جازعى دەمالىسىن ۇيىمداستىرۋشىلار ءۇشىن قىزىعىمەن قاتار شىجىعى مول, اسقان ساقتىق پەن قاۋىپسىزدىكتى ءبىرىنشى ورىنعا قوياتىن كەز. ويتكەنى بار بايلىعىمىز – بالا, ال ونىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىن ساقتاۋ بارىنەن دە ماڭىزدى.
وسىعان وراي وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنە قاراستى بالالار قۇقىن قورعاۋ كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى جولداس باتىرحان اتا-انالارعا:
«جاز مەزگىلى بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىنە ەرەكشە نازار اۋدارۋدى قاجەت ەتەدى. وكىنىشكە قاراي, وتكەن جازدا بالالاردىڭ سۋعا كەتۋى, جول-كولىك وقيعالارىنان زارداپ شەگۋى, ارىقتار مەن كارىز قۇدىقتارىنا قۇلاپ كەتۋى سەكىلدى جازاتايىم وقيعالاردىڭ سانى ارتتى. بۇل وقيعالاردىڭ باستى سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى – بالالاردىڭ قاداعالاۋسىز قالۋى. سول سەبەپتى اتا-انالاردان بالالارعا جول-قاۋىپسىزدىك ەرەجەلەرىن, بەيتانىس ادامدارمەن ءوزىن-ءوزى ۇستاۋ ەرەجەلەرىن جانە سۋ قويمالارىنا جالعىز, ەرەسەك ادامسىز بارۋعا بولمايتىنىن ءتۇسىندىرۋدى سۇرايمىز. كوپقاباتتى ۇيلەردىڭ تەرەزەلەرىنە مىندەتتى تۇردە بۇعاتتاعىش تور ورناتىڭىز. قادىرلى اتا-انالار, بالالارعا قاتىستى قايعىلى جاعدايلاردىڭ الدىن الۋدا ەرەسەكتەردىڭ جاۋاپكەرشىلىگى ماڭىزدى. بالالارىمىزعا باقىتتى, قاۋىپسىز, كوڭىلدى دەمالىس سىيلايىق», دەپ ۇندەۋ جاسادى.
مينيسترلىك وسىعان قوسا اتا-انالار مەن بالالارعا ارناپ جازعى دەمالىستاعى قاۋىپسىزدىك ەرەجەلەرىن ءتۇرلى تاقىرىپقا ساي جادىناما رەتىندە ۇسىندى. «جازعى دەمالىس: قاۋىپسىزدىك ەرەجەلەرى» دەپ اتالاتىن جادىناما كەلەسىدەي تاقىرىپشالارعا توپتاستىرىلعان: «ورماندا ءوزىڭدى ۇستاۋ ەرەجەلەرى», «سۋداعى ءتارتىپ ەرەجەلەرى», «قاۋىپسىز تەرەزەلەر», ء«ورت كەزىندەگى ءتارتىپ ەرەجەلەرى», «دالاداعى ءتارتىپ ەرەجەلەرى». «ورماندا ءوزىڭدى ۇستاۋ ەرەجەلەرى» تاقىرىپشاسىندا: «ورمانعا بارۋعا ساعان رەزەڭكە اياقكيىم (ەتىك دۇرىس بولادى), شالبار نەمەسە سپورتتىق كيىم قاجەت (اياعىڭدى جىلان نەمەسە جاندىكتەر شاعىپ الماس ءۇشىن بالاعىڭدى اياقكيىمگە سالىپ قوي) دەپتى. ال «سۋداعى ءتارتىپ ەرەجەلەرى» تاقىرىپشاسىندا: «ەسىڭدە بولسىن, شومىلۋ ماۋسىمى اۋانىڭ تەمپەراتۋراسى +20–25 گرادۋس, ال سۋدىڭ تەمپەراتۋراسى +17–19 گرادۋس بولعاندا باستالادى, سۋدا دەنەڭنىڭ تىتىركەنىپ, توڭباۋىن مۇقيات قاداعالا, بۇل – دەنساۋلىققا وتە زيان. سۋدا قاتتى توڭعاننان اياق-قولىڭنىڭ ءسىڭىرى تارتىلىپ, قۇرىسۋى ومىرگە قاۋىپ توندىرەدى. مۇنداي جاعدايدا شالقاڭنان جاتىپ ءجۇزۋ كەرەك. ساسقالاقتاپ, قيمىلداماي قالساڭ, باتىپ كەتۋىڭ مۇمكىن» دەلىنگەن. «قاۋىپسىز تەرەزەلەر» تاقىرىپشاسىندا «شىبىن-شىركەيدەن قورعايتىن تور بالانى تەرەزەدەن قۇلاپ كەتۋدەن قورعامايدى, بۇل – تەك جاندىكتەرگە قارسى توسقاۋىل» دەسە, ء«ورت كەزىندەگى ءتارتىپ ەرەجەلەرى» تاقىرىپشاسىندا «شۇعىل بولمەدەن شىق, ءورت شىققاندا جاسىرىنۋدىڭ پايداسى جوق, ءتۇتىن ىشىندە قابىرعاعا سۇيەنىپ, ەڭكەيىپ, بەتىڭدى سۋلى شۇبەرەكپەن جاۋىپ الىپ قوزعال» دەپ كەڭەس بەرىلىپتى. سوڭعى «دالاداعى ءتارتىپ ەرەجەلەرى» تاقىرىپشاسىندا «ەگەر بىرەۋ ارتىڭنان ۇزاق ۋاقىت ءجۇرىپ, اڭدىپ كەلە جاتقان سياقتى كورىنسە, بىردەن ادامدار كوپ جينالعان جەرگە بارىپ, ەرەسەكتەردەن كومەك سۇرا» دەگەن. بۇل كەڭەستەر – ءار تاقىرىپشاداعى كوزىمىزگە تۇسكەن ءبىردى-ەكىلى ءسوز عانا. جادىناما ءار تاقىرىپقا ساي بالانىڭ وزىنە قاۋىپسىز ورتا قالىپتاستىرا الۋىنا قاجەتتى 10–15 كەرەك دەرەكتەن تۇرادى. تولىق نۇسقاسىمەن مينيسترلىكتىڭ الەۋمەتتىك پاراقشالارىنان تانىسا الاسىز.
وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى بالالاردا جازعى دەمالىس مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋ جانە ولاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا «سەنىڭ قۋانىشقا تولى جازعى دەمالىسىڭ» اتتى Guidebook ادىستەمەلىك جيناعىن ازىرلەدى. اتالعان ادىستەمە توعىز بولىمنەن تۇرادى: «جاز كىتاپپەن بىرگە», «سەنىڭ قاۋىپسىز جازىڭ», «تانىمدىق جاز», «سەنىڭ ءومىر سالتىڭ – سالاماتتى ءومىر سالتى», «جاز – ونەردىڭ, شىعارماشىلىقتىڭ جانە سۇلۋلىقتىڭ قىزىقتى الەمى», «جاز – ءوزىن-ءوزى دامىتۋ ۋاقىتى», «سەنىڭ العاشقى جەكە كۇندەلىگىڭ», ء«وز قولىڭمەن جازعى سىيلىق جاسا», «جازعى ويىندار». سونداي-اق مۇندا جەدەل قىزمەتتەردىڭ تەلەفون نومىرلەرى دە كورسەتىلگەن. اتالعان مينيسترلىككە قاراستى تاربيە جۇمىسى جانە قوسىمشا ءبىلىم دەپارتامەنتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ستەللا يبراەۆا ادىستەمەلىك جيناق جونىندە:
«بالالاردىڭ جاس ەرەكشەلىكتەرى ەسكەرىلە وتىرىپ, 1–4, 5–9, 10–11 سىنىپ وقۋشىلارى ءۇشىن «سەنىڭ قۋانىشقا تولى جازعى دەمالىسىڭ» Guidebook جيناعىنىڭ ءۇش نۇسقاسى ازىرلەندى. ونىڭ ءاربىر پاراعىندا QR-كودتار ورنالاستىرىلعان, سول ارقىلى وقۋشى بەرىلگەن تاقىرىپتار بويىنشا اقپارات الا الادى. مۇندا ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بەكىتىلگەن بالالارعا ارنالعان جازعى ساۋىقتىرۋ ورتالىقتارىنىڭ دا ءتىزىمى بەرىلگەن», دەدى.
Guidebook-ءتىڭ ەلەكتروندى نۇسقاسىن وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنىڭ, سونداي-اق وڭىرلىك ءبىلىم باسقارمالارى مەن ءبىلىم ۇيىمدارىنىڭ رەسمي سايتتارىنان الۋعا بولادى.