وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۇراجايىنىڭ كورمە زالىندا تۇرعان قوس نايزانىڭ ۇشىن ارحەولوگتەر 2009 جىلى بەيىمبەت مايلين اۋدانىنداعى حالۆاي قورعانىنداعى كونە قورىمنان تاپقان. عالىمداردىڭ ايتۋىنشا, قۇندى جادىگەرلەر بىزگە قولا داۋىرىندەگى كوشپەلىلەر وركەنيەتىنىڭ سىنتاستى مادەنيەتىنەن جەتكەن.
نايزا ۇشىنىڭ ەكەۋى دە قولادان قۇيىلعان. بىرەۋىنىڭ ۇزىندىعى 203 مم, جاپىراق ءتارىزدى ءسۇيىر ۇشىنىڭ ۇزىندىعى – 111 مم. ۇزىندىعى 92 مم بولاتىن ۇڭعىسىندا اعاش ساپتىڭ قالدىقتارى ساقتالعان. سىرتىنان قايىسپەن ورالعان.
ەكىنشى نايزانىڭ ۇشى جۋانداۋ – ۇڭعىسىنىڭ جيەگى جۇمىرلانعان, جاپىراق ءتارىزدى ءسۇيىر ۇشتى. ۇشتىقتىڭ ۇزىندىعى – 224 مم. ۇڭعىسىندا شاشاق بايلاۋعا ارنالعان قۇلاعى بار. ساپقا كيىلەتىن بولىگى قۇلاقشا ارقىلى وتەتىن قايىسپەن ورالعان. مۇنىڭ ۇڭعىسىندا دا اعاش سابىنىڭ قالدىعى بار.
«حالۆاي قورعانىنىڭ قازبا جۇمىستارىن 2009-2010 جىلدارداعى دالالىق ماۋسىمدا تورعاي ارحەولوگيالىق ەكسپەديتسياسى جۇرگىزدى. بۇل ەكسپەديتسياعا جەرگىلىكتى ارحەولوگ عالىم اندرەي لوگۆين جەتەكشىلىك ەتتى. حالۆاي قورعانى بىرنەشە قورعان مەن ەسكى قونىستان تۇرادى. ەسكەرتكىش قاراتومار سۋ قويماسىنىڭ توبىل سالاسىنىڭ سول جاعالاۋىندا, بەيىمبەت مايلين اۋدانىنداعى حالۆاي ەلدى مەكەنىنىڭ سولتۇستىك شىعىسىنا قاراي 7 شاقىرىمداي جەردە ورنالاسقان. جارتىسىنا جۋىعىن سۋ شايىپ كەتكەن ەسكى قورعاندى 2008 جىلى جەرگىلىكتى تۇرعىندار تاپقان. قورعاننىڭ اۋماعى 32 مەتر, بيىكتىگى شامامەن 1 مەتردەي بولادى. قازبا جۇمىستارى بارىسىندا قورعاننان 11 جەرلەۋ ورنى تابىلدى. ولار قايىڭ جانە قاراعاي بورەنەلەرىمەن جابىلعان. جابىننىڭ استىنان 7-8 جاستاعى بالانىڭ بەيىتى بار ەكەن. قورعانداعى جەرلەۋ قۇرالدارىنىڭ ىشىندە نايزا ۇشتارىنان باسقا دا ىدىستار, قولا پىشاق, ءۇش قولا, توعىز تاس, ءتورت اعاش جەبەنىڭ ۇشى, قولا ايبالتا, كەلساپ تابىلدى. توبەنىڭ جابىندىسىندا ءيتتىڭ قاڭقاسى جاتقان», دەيدى مۋزەي قىزمەتكەرى ءنازيما وتاشەۆا.
قوستاناي وبلىسى