جاقىندا عانا الەۋمەتتىك جەلىدە قىزىلوردا قالاسىنىڭ ىرگەسىندەگى «ياگودكا» ساياجايىنداعى جىلىجايلاردىڭ بۇگىنگى احۋالىن كورسەتكەن ۆيدەو جاريالاندى. كەزىندە ءاپ-ادەمى كەشەن بولىپ باستالعان جىلىجايلاردىڭ ج ۇلىم-ج ۇلىمى شىققان قازىرگى كەيپى شىنىمەن دە ادام ايارلىقتاي. جەلىدەگى بەينەۇزىك استىنا تىزىلگەن نەشە ءتۇرلى پىكىر بار. ءبىرازىنىڭ ويى «ەسىل دۇنيەنى بۇلاي قور قىلعانشا, بىزگە نەگە بەرمەيدى؟» دەگەنگە سايادى.
وسىعان بايلانىستى جەرگىلىكتى اۋىلشارۋاشىلىق جانە جەر قاتىناستارى باسقارماسىنا حابارلاستىق. ولاردىڭ مالىمەتىنشە, 120 جىلىجايدان تۇراتىن كەشەن سوناۋ 2012 جىلى «اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورى» اكتسيونەرلىك قوعامى ەسەبىنەن سالىنىپ, جەكە كاسىپكەرگە ليزينگكە بەرىلگەن. «بۇل جۇمىسقا وبلىس بيۋدجەتىنەن ءبىر تيىن دا بولىنگەن جوق» دەسەدى باسقارما ماماندارى. تارتىلعان ينفراقۇرىلىم دا كاسىپكەر ەسەبىنەن جۇرگىزىلگەن.
«اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورى» اق كەيىننەن «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» اكتسيونەرلىك قوعامىنا قوسىلۋ جولىمەن تاراتىلادى. ياعني تالاپ ەتۋ قۇقىعى وسى كورپوراتسياعا ءوتىپ, بۇگىندە ولار شارتتىق مىندەتتەمەلەردى ورىنداماۋىنا بايلانىستى بەرەشەكتى ءوندىرىپ الۋ ءۇشىن سوتقا تالاپ-ارىز بەرگەن.
«اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» اق قىزىلوردا وبلىستىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى ماحانبەت تۇرماحانوۆتىڭ ايتۋىنشا, 10 گەكتارلىق القاپ يەسىز ەمەس. ولاردىڭ جىلىجايلاردى قاراۋىلداۋ قىزمەتىن توقتاتقانىنا دا كوپ بولا قويماپتى.
العاشقى ليزينگكە الۋشى مىندەتتەمەسىن ورىنداماعاسىن كەرى قايتارىلىپ, كەشەنگە ينۆەستور ىزدەپ, ساتىلىمعا دا شىعارعان كەزى بولىپتى. تەك 2017 جىلى عانا ءبىر كاسىپكەر وسى ىسكە بەل بۋىپ, جۇمىس باستايدى. ءتىپتى العاشقى ءونىمىن دە شىعارىپتى. بىراق كوپ ۇزاماي ونىڭ تىرلىگى دە تۇيىققا تىرەلگەن. 2021 جىلى كاسىپكەر 10 گەكتارلىق القاپتى ءبولىپ, قارىزدىڭ جارتىسىن موينىنا العاندار 5 گەكتارىنا كۇرىش كوشەتىن دايىنداماق تا بولعان ەكەن. بىراق بۇل دا اياقسىز قالىپ تۇر. ەكىنشى مارتە مىندەتتەمەلەرىن ورىنداي الماعانداردان بىلتىر «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» اق جىلىجايلاردى قايتارىپ الۋ جۇمىستارىن باستاپ كەتتى.
«اۋەلى بىزگە كەلتىرىلگەن شىعىندى انىقتاۋىمىز كەرەك. وسى ءۇشىن مامانداندىرىلعان كومپانيا ىزدەدىك. ولار كەلىپ, جان-جاقتى زەرتتەپ, جىلىجايلاردىڭ قۇرال-جابدىعىنىڭ ىستەن شىعىپ, جارامسىز بولىپ قالعاندىعىن راستايتىن انىقتاما بەردى. بۇل شىعىننىڭ ءبارى كاسىپكەرلەر ەسەبىنەن وتەلەدى», دەيدى فيليال جەتەكشىسى.
جىلىجاي كەشەنىنىڭ جۇمىسىن باستاعان بيزنەسمەننىڭ, كەيىنگى ەكى كومپانيا يەلەرىنىڭ دە اتى-ءجونى مەن باسقا دا دەرەكتەرى بانكتىك قۇپيا رەتىندە ساقتالادى. جالپى, بەرىلگەن 600 ملن تەڭگەگە جۋىق قارىزدىڭ وسى ۋاقىتقا دەيىن 30 پايىزعا جۋىعى قايتارىلعان.
كورپوراتسيا كەشەنگە جاڭا ينۆەستور ىزدەپ تە كورىپتى. اكىمدىككە, «بايقوڭىر» اكك» اق مەن «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنا دا حات جازعان. بىراق وسى كۇنگە دەيىن ءىستى ءارى قاراي جالعاستىراتىن ىلكىمدى جان تابىلماي وتىر.
«بۇل – قور مەن كاسىپكەر اراسىنداعى ماسەلە. مۇندا بيۋدجەتتىڭ قارجىسى جوق. بيزنەستىڭ قاي سالاسىندا دا ءىس باستاعانداردىڭ ءبارىنىڭ كوشى بىردەن تۇزەلىپ سالا بەرمەيتىنىن ءبارىمىز بىلەمىز عوي. بۇل دا – سونداي تاۋەكەلى اقتالماعان تىرلىكتىڭ ءبىرى. بىزگە قايتارىلعاننىڭ وزىندە دە قارىز الۋشى بارلىق مىندەتتەمەسىن ورىندايدى. وعان ەشقانداي كۇمان بولماۋى كەرەك», دەيدى ماحانبەت اقىلبەك ۇلى.
قازىر ءىس قىزىلوردا وبلىسىنىڭ مامانداندىرىلعان اۋدانارالىق ەكونوميكالىق سوتىندا قارالىپ جاتىر.
قىزىلوردا وبلىسى