• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قوعام 24 مامىر, 2024

قالىقتاعان كۇي-قۇدىرەت

841 رەت
كورسەتىلدى

قازاق مۋزىكاسىنا, اسىرەسە كۇي ونەرىنە ساكەن سەيفۋلليننىڭ قوسقان ۇلەسى از ەمەس. جالعىز-اق ابىكەن حاسەن ۇلى ەكەۋىنىڭ دوس-جار بولعانىن, اشارشىلىق جىلدارى ارقادان الماتىعا جەتىپ جانى قالعان كۇيشىنى قامقورلىعىنا الىپ, باعىت كورسەتكەنىن, زاتاەۆيچتىڭ «قازاقتىڭ 1000 ءانى» جيناعىنا بىرنەشە ءان-كۇي جازدىرعانىن اتاسا دا جەتكىلىكتى شىعار. قاتەلەسپەسەك, سونىڭ ءبىرى – «ابىلاي حان اتتى اسكەرىنىڭ مارشى» دەپ اتالادى. مۋزىكالىق مۇرامىزعا وسىنشاما جاناشىرلىقپەن قاراعان, ءوزى دە سازگەر ساكەننىڭ 130 جىلدىعىنا ورايلاستىرىلعان «كۇي قۇدىرەتى» اتتى جاس كۇيشىلەردىڭ قالالىق بايقاۋى استاناداعى س.سەيفۋللين مۇراجايىندا ءوتتى.

قالالىق دەمەسەڭىز, جو­عارى دەڭگەيدە ۇيىم­­داستىرىلعان جاس كۇيشىلەر بايقاۋى رەسپۋبلي­كا­ كولەمىن قامتىدى دەسە, ار­تىق ەمەس. بايقاۋعا قاتىسۋ­شى­ دومبىراشىلاردىڭ دەنى ك.باي­­­­سەيىتوۆا اتىنداعى قازاق ۇلت­تىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتى مەن كوللەدج­دەر ستۋدەنتتەرى جانە ونەر مەكتەپتەرىنىڭ وقۋشىلارى. سايىس ارقا كۇيشىلىك ونەرىنەن بولعاندىقتان, شەرتپە كۇيدىڭ تۇما باسىندا تاتتىمبەت تۇرعان سوڭ, قاراعاندىداعى كۇيشى اتىنداعى ونەر كوللەدجىنەن ونەرپازدار كەلىپ قاتىستى. باس-اياعى جيىرما ءۇش جاس دومبىراشى بايقاۋ شارتى بويىنشا ءبىرىنشى كەزەكتە ەكى كۇيدەن ورىنداپ شىقتى. مۇندا تاتتىمبەت, توقا, يتاياق, قىزداربەك, ابديلەردىڭ شى­عار­ماشىلىعىمەن قوسا, سيرەك ورىندالاتىن سار­مانتايدىڭ احمەتجانىنىڭ «58» اتتى قاسى­رەت كۇيى, ساكەننىڭ اكەسى سەيفول­لانىڭ «قوسباسارى», اققىزدىڭ تۋىندىلارى تارتىلدى. استانا قالاسى اكىمدىگىنىڭ «بىرلەسكەن مۇراجايلار ديرەكتسياسى», ساكەن سەيفۋللين مۋزەيى ۇيىم­داس­تىراردا ك.بايسەيىتوۆا اتىن­داعى قازاق ۇلتتىق ونەر ۋني­ۆەر­سيتەتىنىڭ كۇيشىلەرىمەن كەڭەسىپ پىشكەنى بايقالادى. قاتىسۋشى ونەرپازدار بىرىنەن ءبىرى وتەدى. تاتتىمبەت پەن توقا سىندى نەبىر ەرەن كۇيشىلەردىڭ سيرەك ورىندالاتىن شىعارمالارىن ورىنداپ وتىردى. تالاپتى جاستاردىڭ ونەرىن باعالاۋشى قازىلار القاسىنىڭ توراعاسى – مادەنيەت قايراتكەرى, «حالىق كۇيشىسى» مەدالىنىڭ يەگەرى, كۇيشى-كومپوزيتور احات بايبوسىنوۆ, قۇرامىندا – قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, پروفەسسور جانعالي ءجۇزباي, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتى­نىڭ دومبىرا كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋ­شىسى ابىلعازى احما­ديەۆ, مادەنيەت سالاسىنىڭ ۇز­دىگى, رەسپۋبليكالىق تاتتىمبەت كون­كۋر­سىنىڭ باس جۇلدەگەرى قاي­رات ايت­باەۆ, مادەنيەت سالا­سىنىڭ ۇزدىگى, قازاق ۇلت­تىق ونەر ۋني­ۆەرسيتەتىنىڭ وقىتۋ­شىسى ەربو­لات ساپۋانوۆ, تاتتىم­بەت ونەر كوللەدجىنىڭ ۇستا­زى, رەس­پۋبلي­كا­لىق شەرتپە كۇي كون­كۋر­سى­نىڭ باس جۇل­دەگەرى ماديار سۇلەي­مەنوۆ بار.

«ساكەننىڭ مەرەيتويىمەن قا­تار بايقاۋ 31 مامىر – ساياسي قۋ­عىن سۇرگىن جانە اشارشىلىق قۇر­باندارىن ەسكە الۋ كۇنى قار­ساڭىنا دا كەلەدى. سەبەبى كۇي­شى­لەر­دىڭ كوبى 1928-1930 جىلداردىڭ با­­سىندا اتىلىپ كەتتى. ونىڭ ۇستىنە سا­كەن­ كۇيدى وتە قاتتى جاقسى كورىپ, قاس­تەرلەگەن. كەيىنگى ۇرپاققا اما­نات­تاعان. قازاقتىڭ نايزاسى قانداي وتكىر بولسا, دومبىراسى ودان كەم تۇسپەگەن. حالىق كۇي تىڭداپ رۋحتانعان. ايتپەسە, «ابىلاي حان اتتى اسكەرىنىڭ مارشىن» قال­­دىرىپ, اماناتتاماس ەدى», دەپ قۇت­­تىق­تاۋ ءسوزىن تاريح عىلىم­دا­رى­نىڭ دوكتورى, ساكەن مۋزەيىنىڭ دي­­رەك­تورى مارات ابسەمەتوۆ سويلەدى.

نە كەرەك, جاس دوم­بىرا­شى­لاردىڭ كوبى قازاقتىڭ كۇي ونەرىن شەبەر مەڭگەرگەنگە ۇقسادى. جەتكىنشەك جاستار مايىس­تىرىپ دومبىرا شەرتكەندە جانىڭ كىرەدى. سونىمەن قاتار مۇراجايدىڭ شاعىن زالىندا دومبىرا ءۇنى داۋىس زورايت­قىشسىز-اق كۇمبىرلەپ تاماشا ەستىلەدى. وتكەندە ءبىر ونەر­تانۋشىلار كۇي كونتسەرتىن ۇلكەن زالداردان گورى كيىز ءۇي سىندى كىشىرەك ورىنداردا وتكەرسە, شىرايى سوندا كىرەدى دەگەن ءسوزدىڭ دالەلىن وسى بايقاۋ كورسەتكەندەي. كۇيشى قازىلار دا «مىنا جەر تاماشا ەكەن, ءاربىر قاعىس انىق ەستىلەدى», دەپ وتىرعاندارىن ەستىپ قالدىق. دەمەك دومبىرانىڭ داۋسى دا كۇي تالعايدى دەگەن ءسوز.

سونىمەن قازىلار القاسىنىڭ شە­شىمىمەن بايقاۋدىڭ باس جۇلدەسىن نۇربولات تاپالوۆ ەسىمدى ونەرپاز جەڭىپ الدى. جۇل­دە­لى ءبىرىنشى ورىندى بەكزادا دوس­تيا­روۆا يەلەندى. ەكىنشى, ءۇشىن­شى ورىن تەمىرلان كۋبات پەن سەي­دالى باۋىر­جانعا بۇيىردى. جەڭىم­پاز­­دارعا ديپ­­لوم جانە اقشالاي سىي­لىق­تار تاپ­سى­رىلدى.

استانا قالاسى سارىارقا اۋدان­دىق اكىمدىگى, ساكەن سەي­فۋل­ليننىڭ ناعا­شى قارىنداسى اسىلگۇل ءابىش, كاسىپ­كەر ەرۋباي يساتاەۆ ءىس-شاراعا دەمەۋ­شىلىك ەتكەنىن اتاپ وتكەن ءلازىم.

سوڭعى جاڭالىقتار