جارقىن بولاشاقتىڭ باعدارشامى
ەلباسى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا الداعى ون جىلعا ارنالعان مىندەتتەردى ايقىنداپ بەردى. وندا ەلىمىزدەگى جوعارى ءبىلىم مەن عىلىمدى دامىتۋ ماسەلەلەرىنە ايرىقشا نازار اۋدارىلدى. بۇل زاڭدى دا. ءبىلىم مەن عىلىمدى دامىتپاي, ەلىمىزدىڭ جارقىن بولاشاعىن كوز الدىڭىزعا ەلەستەتۋ قيىن. سوندىقتان, بۇل سالاعا ەنگىزىلەتىن وزگەرىستەر ءبىزدىڭ زامان كوشىنەن ارتتا قالىپ قويماۋ ءۇشىن قاجەت.
جولداۋدا پرەزيدەنت سوڭعى ون جىلدا ەلىمىزدە 652 مەكتەپ جانە 463 دەنساۋلىق ساقتاۋ نىسانىنىڭ سالىنعانىن ايرىقشا اتاپ ءوتتى. مىنە, مۇنىڭ جارقىن دالەلىن قاسيەتتى تۇركىستان قالاسىنىڭ تىنىس-تىرشىلىگىنەن دە ايقىن كورۋگە بولادى. قالامىزدا تەك وتكەن جىلى عانا “جول كارتاسى” باعدارلاماسى بويىنشا 3 مەكتەپ, بالاباقشا پايدالانۋعا بەرىلدى. وسى رەتتە قۇرىلىسى توقتاپ قاراۋسىز قالعان التى الاشتىڭ ءبىر شاڭىراققا بىرىگۋ سيمۆولى – “بايتەرەكتى” اكىمىمىز قايرات قۇسەيىن ۇلى تولىق تۇرعىزدى.
جولداۋدا ايتىلعانداي, 25 پايىزعا وسكەن ايلىق پەن شاكىرتاقىنىڭ ءاۋ باستا بەلگىلەنگەن مەرزىمنەن ءۇش اي بۇرىن, ياعني 1 ساۋىردەن باستاپ بەرىلە باستاعانى قاراپايىم قىزمەتكەرلەرىمىزدى زور قۋانىشقا بولەۋدە.
جولداۋداعى قازاقستاندىق جولدىڭ نەگىزگىلەرىنىڭ ءبىرى ۇلتارالىق تاتۋلىقتى نىعايتۋ, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتى ارتتىرۋ, حالىقارالىق قارىم-قاتىناستى ودان ءارى دامىتۋ بولىپ تابىلادى. بۇل ماسەلەلەردىڭ كوپەتنوستى مەكەنىمىز, تۋريستىك ورتالىققا اينالىپ كەلە جاتقان كيەلى تۇركىستاندا ايرىقشا ماڭىزعا يە ەكەندىگى بارشاعا ءمالىم. وسى ورايدا تۇركىستانداعى وزبەك مادەني ورتالىعى بىرقاتار يگى شارالار اتقارىپ ءجۇر. وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا وسى ورتالىق ءوز جۇمىسىن جانداندىرا ءتۇسۋ ماقساتىندا ارنايى اكتسيا وتكىزدى. وسى يگىلىكتى شاراعا قالا اكىمى قايرات مولداسەيىتوۆ 100 000 تەڭگە, اقساقالىمىز جاقان شالباەۆ 100 000 تەڭگە, وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتى, كاسىپكەر نۇرلان جۇماشەۆ 100 000 تەڭگە قوستى.
جولداۋدا ايتىلعان ويلار مەن العا قويىلعان مىندەتتەر جۇرەكتەرگە جول تابۋدا. ەلىمىزدىڭ جارقىن بولاشاقتاعى دامۋىنا جان-جاقتى باعىت-باعدار بەرىپ, تىڭ سەرپىن تۋعىزۋدا.
مىرزاحمەت سارمانوۆ, تۇركىستان قالاسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قىزمەتكەرى.
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.
كۇتەر جاڭالىق كوپ
ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ جىل سايىنعى جولداۋلارى قازاقستاننىڭ بارلىق باعىتتاعى جان-جاقتى دامۋىن ايقىن كورەگەندىكپەن جوسپارلاپ, ورلەۋدىڭ سارا جولىنا جەتەلەيتىنى كوپشىلىككە ءمالىم. ال بيىلعى جولداۋ ءبىر جىلدىڭ الار اسۋىن عانا ەمەس, تۇتاس 30 جىلعا ارنالعان دامۋ باعدارلاماسىنىڭ كەزەكتى 10 جىلدىعىن يگەرۋگە جاسالعان قادامداردىڭ باستاماسىن جاريالاۋىمەن قۇندى.
“قازاقستان-2030” ستراتەگيالىق باعدارلاماسىنىڭ العاشقى ونجىلدىعى يگەرىلدى. ونىڭ قورىتىندىسى بۇل جولداۋدىڭ دا ورىندالاتىندىعىنا دالەل. ويتكەنى, العان اسۋىمىز بەن يگەرگەن تاجىريبەمىز وسىلاي سەنىمدىلىكپەن ايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ەلباسى ءوز جولداۋىن جاريالاعاندا قازاقستان جاعدايىن بەس ساۋساعىنداي بىلەتىندىگىن دالەلدەي, تىڭداۋشىسىن تامساندىرا, حالىق تىلەگىن قاعازعا قاراماي-اق ايتىپ, ەگەمەندى ەلىمىزدىڭ ەركىن دامۋىن ايقىنداپ بەردى.
وتكەن جىل قازاقستان ءۇشىن سىن جىل بولدى. تەك قازاقستان ءۇشىن عانا ەمەس, الەمنىڭ كوپتەگەن ەلدەرىندەگى ەكونوميكالىق تۇراقتىلىقتى شايقالتىپ كەتكەن جىلدارى ەلىمىز كوپ نارسەدە ۇتتى, وعان قوسا ەقىۇ-عا توراعالىق ەتۋىنىڭ ءوزى ۇلكەن جەتىستىكتى بىلدىرەدى. مۇنداي ابىرويعا جەتكەن دە بار, جەتپەگەن دە بار.
مەن ءوز اۋىلىم تۋرالى ايتسام دەيمىن. ەلىمىزدىڭ ءبىر شالعايىنداعى پاۆلودار وبلىسى باياناۋىل اۋدانى ۇزىنبۇلاق اۋىلىندا سوڭعى 4-5 جىل ىشىندە اۋىل حالقىن تولعاندىرىپ جۇرگەن كۇندەلىكتى كۇيبەڭ تىرشىلىك ماسەلەلەرى وڭ شەشىلۋدە. تۇرعىندار تۇرمىسى كۇننەن كۇنگە جاقسارۋدا.
جاقىندا اۋىل اقساقالدارى, ەل ازاماتتارى جاقسى باستاما كوتەردى. اۋىلىمىزدا يماندىلىق ءۇيى جوق. سونى ەندى اۋىلداعى ءاربىر ءۇي قاراجات شىعارىپ, مەشىت سالۋعا نيەتتەنۋدە. ورىنباي اكىموۆ, قينايات اقىلبەكوۆ, باباش ماسايىنوۆ, كەنجە ءابجانوۆ, تولەۋباي مولداشەۆ, كاپكەش راحىمجانوۆ, نۇرلان احانوۆ, سەيىل قايىربەكوۆ, جانبولدى حاسەنوۆ, تاسبولات تولەگەنوۆ, سلاۆكا امزين سەكىلدى اۋىل ازاماتتارىنىڭ ارقايسىسى 100 مىڭ تەڭگەدەن ۇلەس قوسپاق. ال قالعان اۋىل تۇرعىندارى 50 مىڭ تەڭگەدەن جيناماق. اللا ءساتىن سالسا, بۇل يگى ءىس تە جۇزەگە اسىپ قالار دەپ ويلايمىز.
قۋانىش راحيموۆ, زەينەتكەر.
پاۆلودار وبلىسى, باياناۋىل اۋدانى, ۇزىنبۇلاق اۋىلى.
كەدەنشىلەر ۇلەسى دە كەمەل
قازاقستان ءوز ەگەمەندىگىن الىپ, كوك بايراعىن كوككە كوتەرىپ, كوڭىلى جايلانىپ, ءوزىنىڭ ەلدىگىن ەندى عانا سەزىنىپ كەلەدى. شەكاراسىن شەگەلەپ, جان-جاعىنا كوز تاستاپ, بوي كوتەرۋدە. ەڭسەسى بيىك ەلگە اينالۋ باعىتىندا, ەڭ ءبىرىنشى, ىشكى تىنىشتىق پەن سىرتقى قاتىناستى دۇرىستاۋىمىز كەرەك ەدى. بۇل ماقساتتا حالىق قولداعان پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆ ايانباي ەڭبەك ەتىپ كەلەدى.
بۇگىندە قازاقستان ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ توراعاسى. قازىرگى تاڭدا بولاشاققا دەگەن ناقتى جوسپارى بار, جوسپارعا سايكەس جولى بار, جولىنا باعىتى بار ەل بولىپ تانىلا باستادىق.
ەلدى باسقارعان ەرىنىڭ ىسكەرلىگى, دانالىعى ەتكەن ەڭبەگىنەن ايقىن كورىنىپ كەلەدى. ەلىمىزدىڭ ءال-اۋقاتى تۇزەلىپ, ءاربىر ازامات ءوزىنىڭ قالاعان ىسىمەن شۇعىلدانىپ, جەمىسىن كورۋدە. مەملەكەت حالقىنىڭ مۇددەسىنەن شىعۋدا.
ەلباسىمىز ءار جىل سايىن ءوز حالقىنا دامۋ باعىتىندا جولداۋ جولداپ كەلەدى. بيىلعى جولداۋ — الىستى بولجاپ قانا قويماي, داعدارىستان كەيىنگى كەزەڭدە حالىقتى جۇمىلدىرىپ, باسىن بىرىكتىرەتىن, قيىندىقتان شىعۋدىڭ ناقتى جولدارىن ايقىندايتىن جاڭا ونجىلدىققا ارنالعان ستراتەگيالىق باعدارلاما.
بۇل ماڭىزدى قۇجات “قازاقستان-2030” ستراتەگياسىنىڭ العاشقى ونجىلدىعىن قورىتىندىلاپ, 2020 جىلعا دەيىنگى دامۋ جوسپارى شەڭبەرىندە كەلەسى ونجىلدىققا ناقتى تاپسىرمالار جۇكتەلدى. حالقىمىز الەم جۇرتى باسىنان وتكەرىپ جاتقان داعدارىستىڭ ءوزىن جەڭىل تۇردە قابىلداۋى ناقتى قويىلعان جوسپارلار ناتيجەسى دە دەۋگە بولادى. ەل تىنىشتىعىن ساقتاي وتىرىپ, ءوسىپ-وركەندەۋ, دەموگرافيالىق, الەۋمەتتىك ماسەلەلەردىڭ وڭدى شەشىمىن تابۋى ناعىز ەرلىكتىڭ بەلگىسى.
اسپانىندا كوك بايراعى جەلبىرەپ, كوكجيەككە قىرانداي قىراعى كوز تاستاي باستاعان جاس قازاقستان دامۋدىڭ داڭعىل جولىنا ءتۇسىپ, كەمەل كەلەشەككە قاراي كوش تۇزەۋىنە كەدەن سالاسىنىڭ قوسىپ جاتقان ۇلەسى قوماقتى دەسەك بولادى. قاي مەملەكەتتى الساڭىز دا, قازىناسىن ەسەلەپ تولتىرىپ وتىرار وسىناۋ سالاعا وڭ قاباقپەن قاراعان.
كەدەن الدەكىمدەر ويلاعانداي “شلاگباۋم” ەمەس, ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە كاسىپكەرلەر مەن باسقا دا حالىققا سەرۆيستىك قىزمەت كورسەتۋ ورنى. “مەملەكەت كەدەننەن باستالادى” دەسەك, ءاربىر مەملەكەتتىڭ ايناسى كەدەن سالاسى دەپ بىلۋگە بولادى.
ەلباسىمىز بيىلعى جولداۋىندا كەدەن وداعىن قۇرۋدى ەڭ ماڭىزدى قادام دەپ اتاپ كورسەتتى. پرەزيدەنتىمىزدىڭ ايتۋىنشا, ء“بىرىنشىدەن, ءبىرتۇتاس كەدەن ايماعىن قۇرۋ ءۇش ەلدىڭ ءارتۇرلى باعىتتار بويىنشا كەڭ اۋقىمدى ىنتىماقتاسۋ مۇمكىندىگىن ارتتىرادى. ەڭ الدىمەن بىرلەسكەن وندىرىستەر مەن كووپەراتسيالاردى قۇرۋداعى كۇش-جىگەردى بىرىكتىرەدى. ەكىنشىدەن, ءۇش مەملەكەتتىڭ ازاماتتارى شەكارادان وتكەندە كەدەندىك تولەمدەردى, كوپتەگەن قۇجاتتاردى رەسىمدەۋدى كۇتپەي-اق ءبىر-بىرىمەن ەركىن ساۋدا-ساتتىق جاساي الادى. ۇشىنشىدەن, بىزدەردىڭ ەلدەرىمىزدىڭ ورتاق رىنوگى ۇلعايادى. تورتىنشىدەن, ءۇش ەلدىڭ رىنوگىنداعى باسەكەلەستىك ارتادى. بۇل تاۋارلاردىڭ ساپاسىنىڭ جاقسارۋىنا ىقپال ەتەدى. بەسىنشىدەن, ءبىز مەملەكەتتەرىمىزدىڭ اۋقىمدى ترانزيتتىك الەۋەتىن مەيلىنشە ءتيىمدى پايدالانا الامىز. ءناتيجەسىندە, ءبىزدىڭ ەلدەردىڭ كاسىپكەرلەرى حالىقارالىق رىنوكتارعا شىعۋدا, وزدەرىنىڭ ونىمدەرىن ساتۋدا ارتىقشىلىقتارعا يە بولادى. “قازاقستاندىق كومپانيالاردىڭ ەۋروپا رىنوگىنا, ءبىزدىڭ ارىپتەستەرىمىزدىڭ ازيا رىنوگىنا شىعۋى جەڭىلدەيدى. كەدەن وداعى كەلەشەكتەگى ىقپالداستىقتىڭ بارىنشا جوعارى ساتىسىنا اينالادى”, دەدى مەملەكەت باسشىسى.
ەلىمىزدىڭ جاس كەدەن سالاسى مەملەكەتتىڭ ەكونوميكالىق مۇددەلەرىن قورعاۋ قىزمەتىن جىلدان جىلعا كەڭەيتىپ, ءوزىنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن نىعايتىپ, كەدەن ورگاندارى ءۇشىن جوعارى بىلىكتى ماماندار دايارلاۋعا ۇنەمى نازار اۋدارىپ, ەگەمەن ەلىمىزدىڭ شەكارا شەبىندەگى سەنىمدى قالقانى بولا بەرمەك.
توقسان اۋىز ءسوزدىڭ, توبىقتاي ءتۇيىنى, تۇعىرىندا تۇلەگەن قىران قۇستاي جاس قازاقستان كۇننەن كۇنگە قاناتىن كەڭگە جايىپ, قازاق اتى جەر-جاھانعا جەتتى. تاۋەلسىزدىك العانىنا كوپ بولماعان وتانىمىزدىڭ الار اسۋى مەن شىعار شىڭى ءالى الدا. قانشاما قيىندىقتان قايمىقپاي, اسقاقتاتىپ استاناسىن سالىپ جاتقان حالىقتىڭ ارمانى الاسارماق ەمەس. مەملەكەتىمىزدىڭ مەرەيىن كوتەرىپ, ابىرويىن ارتتىرۋ جولىندا كەدەن ورگاندارى ءوز كەزەگىندە ايانىپ قالمايدى.
نۇرقانات قاسىموۆ, الماتى وبلىسى بويىنشا كەدەندىك باقىلاۋ دەپارتامەنتىنىڭ مامانى.
العا ۇمتىلدىراتىن ىستەر بار
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تىكەلەي ەفيردەگى جولداۋىن مەكتەپ ۇجىمى مۇقيات تىڭدادى. وقۋشىلار بۇل جولداۋدىڭ جان-جاقتىلىعىن, ەلىمىز ءۇشىن ماڭىزدىلىعىن كوكەيدە ۇستادى. جىلدىڭ باستى قۇجاتىندا ەلىمىزدىڭ بارلىق سالاسىن قامتىپ, جەتىستىكتەر مەن تابىستارىمىز تىزبەكتەلە ايتىلىپ, بولاشاقتاعى باعىت, ماقساتىمىز ايقىندالدى. جولداۋدان جىلدان جىلعا قارىشتاپ دامىپ كەلە جاتقانىمىز, الەمدى ابىگەرگە سالعان داعدارىستىڭ ەلىمىزگە سالقىنى تيمەگەندىگىن ۇعىندىق.
تىكەلەي ەفير اياقتالىسىمەن وقۋشىلار جانە تاريح ءپانىنىڭ مۇعالىمدەرى ەلباسىنىڭ حالىققا جولداۋىن تالقىلادى. 11 سىنىپ وقۋشىلارى داعدارىستىڭ ءبىزدىڭ ەلگە كەرى ىقپالى بولماعاندىعىن ايتسا, 10 سىنىپ وقۋشىلارى قازاقستاننىڭ ەقىۇ-عا توراعا بولعانىن باستى جەڭىس, ءبىز ءۇشىن ماقتان, دەدى. ال مەكتەپ ديرەكتورى س.ر.ماۋلىمبەرگەنوۆا ەلباسىنىڭ حالىققا جولداۋىن وتكەن مەن بۇگىندى تارازىلاپ, بولاشاقتى ايقىندايتىن, قازاقستاندىقتارعا جاقسىلىق اكەلىپ, جەلپىندىرىپ, قاناتتاندىراتىن قۇندى قۇجات دەپ اتادى. ۇستازدار قاۋىمى ءۇشىن 1 ساۋىردەن جالاقىنىڭ وسكەنى ۇلكەن قۋانىش بولدى. الەمدەگى داعدارىسقا قاراماستان, ەلىمىزدىڭ العا نىق قادام باسۋىن, ارينە, مەملەكەت باسشىسىنىڭ كورەگەن ساياساتىمەن بايلانىستىردى. وسى ورايدا, دەدى ديرەكتور, ەل بولىپ پرەزيدەنتىمىزدىڭ پاراساتتىلىعىن, كەمەڭگەرلىگىن, كورەگەندىگىن باعالاپ, العىس ءبىلدىرگەنىمىز ابزال. بىزدەر, ۇستازدار, جاستار بارلىعىمىز جولداۋداعى جەتىستىكتەرمەن شاتتانىپ, ونى ىسكە اسىرۋعا اتسالىسايىق.
وسكەلەڭ ۇرپاقتى رۋحتاندىرىپ, ۇلت ماقتانىشىنا اينالاتىن ازامات رەتىندە تاربيەلەۋ – باستى ماقسات. سوندىقتان بۇگىنگى جاستاردىڭ ساناسىنا ۇلتجاندىلىق ۇرىعىن ءسىڭىرۋ بىزدەرگە پارىز. ەلىمىزدىڭ جەتىستىگى مەن باعىندىرعان بيىگى دە وقۋشىلاردى العا ۇمتىلدىراتىنى انىق.
ەستاي امەت ۇلى, جولىمبەت №2 قازاق ورتا مەكتەبىنىڭ تاربيە ءىسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى.
اقمولا وبلىسى, شورتاندى اۋدانى.