جايىق دەڭگەيى قاۋىپتى شەكتەن استى

ماسەلەن, يندەر اۋدانىندا 6 مامىردا كۇندىزگى ساعات 12.00-دە يندەربور كەنتىنىڭ تۇسىندا وزەن ارناسىنىڭ سۋى 887 سم-گە جەتتى. مۇندا قاۋىپتى شەك – 845 سم. دەمەك سۋ قاۋىپتى شەكتەن +42 سم-گە كوبەيىپ تۇر. ال ماحامبەت اۋدانىندا وزەن ارناسى قاۋىپتى دەڭگەيدەن +13 سم-گە استى. ءدال سول ۋاقىتتا ماحامبەت اۋلىنىڭ تۇسىنداعى سۋ دەڭگەيى 863 سم بولدى.

وزەن ارناسىنداعى سۋ دەڭگەيىنىڭ قاۋىپتى شەكتەن اسقانىنا بايلانىستى احۋال كۇردەلەنە تۇسە مە؟ قازىر بۇل ساۋال اتىراۋلىقتاردى الاڭداتىپ وتىر. ويتكەنى جايىق وزەنىنىڭ بويىندا يندەر مەن ماحامبەت اۋداندارىنىڭ اۋىلدارى, اتىراۋ قالاسى مەن ونىڭ ماڭىنداعى بىرنەشە ەلدى مەكەن ورنالاسقان. يندەر اۋدا­نى اكىمدىگى ۇسىنعان مالىمەتكە سۇيەن­سەك, يندەربور كەنتى مەن 6 وكرۋگتەگى 11 ەلدى مەكەندە 33 مىڭعا جۋىق تۇرعىن تىركەلگەن. ونىڭ ىشىندە 15 مەكتەپتە وقيتىن 6 407 وقۋشى بار.

بۇل اۋداندا جارسۋات جانە قۇرىلىس اۋىلدارى سۋ باسۋ قاۋپى باسىم اۋماقتا تۇر. جارسۋات اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى ەربول بوكەەۆتىڭ ايتۋىنشا, جارسۋاتتا – 2 200, قۇرىلىس ەلدى مەكەنىندە 700 ادام تۇرادى. اتالعان وكرۋگ ءۇشىن ەۆا­كۋا­تسيا­لىق پۋنكت رەتىندە يندەربور كەنتى بەلگىلەندى. جارسۋات اۋىلىندا بۇرىننان 4,6 شاقىرىم بوگەت بار. سول بوگەت تولىقتاي جاڭارتىلىپ, وعان قوسىمشا 2,3 شاقىرىم بوگەت سوعىلدى. ال قۇرىلىس اۋىلىندا 5,6 شاقىرىم بوگەت تولىقتاي قايتا جاڭارتىلدى. وسىلايشا, وكرۋگ بويىنشا 12,5 شاقىرىم بوگەت سالىندى. قازىر قاۋىپتى اۋماقتا تۇرعان اۋىلداردا تاراز قالاسىنان كەلگەن – 52 سارباز, توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىنەن 21 مامان جاعدايدى قاداعالاۋعا الدى. قوسىمشا تەحنيكالار دا بار.

اۋداندىق ورتالىق اۋرۋحانانىڭ ديرەكتورى انارگۇل دوسپاەۆانىڭ مالىمەتىنشە, ءسابي كۇتىپ جۇرگەن 258 جۇكتى انا ەسەپكە الىنعان. ال 33 جۇكتى انا سۋ باسۋ قاۋپى باسىم جارسۋات, قۇرىلىس اۋىلدارىندا تۇرادى. ونىڭ ىشىندە 13 انا مامىر ايىندا بوسانۋى مۇمكىن. سول سەبەپتەن بىرەۋى اتىراۋ قالاسىنا جىبەرىلگەن. بوساناتىن كۇنى جاقىنداعان انالاردى ورتالىق اۋرۋحاناعا ەۆاكۋاتسيا­لاۋ جوسپارلانىپ وتىر.

اۋداندىق اۋىل شارۋاشىلىعى ءبولى­مى­نىڭ باسشىسى مامبەتقالي قۇسايى­نوۆتىڭ دەرەگىنشە, جايىق وزە­نى­نىڭ جاعالاۋىندا 35 شارۋا قوجالىعى ورنالاسقان. سۋ تاسقىنى قاۋپىنە بايلانىستى 25 مىڭ مالدى قاۋىپسىز اۋماققا شىعارۋ جوسپارلانىپ وتىر. وسى ماقساتتا ءتورت ت ۇلىكتى قورشاۋدا ۇستاۋ ءۇشىن 25 ورىن دايىندالىپ, 1,5 مىڭ مال قاۋىپسىز اۋماققا ايدالدى.

قازىر اۋداندا 15 ەۆاكۋاتسيالىق پۋنكت اشىلىپ, 1 600 ورىن دايىندالدى. اۋدان­دىق توتەنشە جاعدايلار ءبولىمىنىڭ باس مامانى, ازاماتتىق قورعاۋ مايورى پاراسات بورانباي ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, تۇرعىنداردى كوشىرۋ قاجەتتىلىگى تۋىنداعان جاعدايدا ەۆاكۋاتسيالاۋ جۇمىس­تارىنا 150-گە جۋىق قىزمەتكەر جۇمى­لادى. تۇرعىنداردى تاسىمالداۋعا 20-دان اسا تەحنيكا دايىن تۇر. سۋ باسۋ قاۋپى تۋىنداسا, دابىل بەلگىسى ىسكە قوسى­لادى.

بۇل اۋدانداعى ەۆاكۋاتسيا پۋنكتىنىڭ ءبىرى يندەربور كەنتىندەگى م.اۋەزوۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپتە ورنالاسقان. مەكتەپ ديرەكتورى مەرەكە جۇماشەۆانىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, قازىر مۇندا 45 كەرەۋەت, 45 اسكەري توسەك-جابدىق الىنىپ, سپورت زالدا 90 ورىن ازىرلەنگەن. ءبىلىم ورداسىنداعى اسحانادان ءبىر مەزگىلدە 100 ادام تاماقتانا الادى.

يندەر اۋدانىنداعى گۋمانيتارلىق كومەكتى ۇيلەستىرۋشى التىنبەك مارات­ ۇلى­­نىڭ مالىمەتىنشە, 20 توننادان اسا ازىق-ت ۇلىك قورى اتىراۋ قالاسىنان جەت­كىزىلگەن. ونىڭ ىشىندە ءبىرىنشى كەزەكتە تۇ­تى­نۋعا قاجەتتى ۇن, ماكارون, ءسۇت, كۇن­با­عىس مايى, كوكونىستەر جانە گيگيە­نا­لىق زاتتار بار.

ال ماحامبەت اۋدانىنىڭ جەدەل شتابى كۇشەيتىلگەن جۇمىس رەجىمىنە كوشتى. اۋدان اكىمى قايرات نۇرلىباەۆتىڭ ايتۋىن­­شا, جايىق وزەنىنىڭ جاعالاۋىندا 65,5 شاقىرىم بوگەت تۇرعىزىلىپ, توپىراق تولتىرىلعان 1 ملن 077 مىڭ 920 قاپ توسەلگەن. بوگەتتىڭ ورتاشا بيىكتىگى – 2,5 مەتر.

بۇل اۋدانداعى 9 وكرۋگتە 21 ەلدى مەكەندە 30 940 ادام تۇرادى. جايىق وزەنىنە جاقىن ورنالاسقان 17 اۋىلدىڭ ماڭىندا 105 شاقىرىم بوگەت سالىنعان. قازىر 15 مەكتەپتە ءدارىس الاتىن 6 288 وقۋشى ساباقتى ونلاين وقۋعا جىبەرىلدى. اۋداندا 22 ەۆاكۋاتسيالىق پۋنكت اشىلىپ, سۋ باسۋ قاۋپى تونسە, تۇرعىنداردى قابىلداۋعا دايىن تۇر. قاۋىپسىز ايماققا 5 400 ءتورت ت ۇلىك شىعارىلدى.

«جايىق وزەنىنىڭ دەڭگەيى كۇن سا­يىن كوتەرىلىپ كەلەدى. ءبىزدىڭ اۋدان ءۇشىن سۋ تاسقىنى قاۋپى وزەكتى ماسەلە بولىپ قالا بەرەدى. قورعانىس بوگەتىن سالۋ جۇمىستارى اياقتالعانىمەن, قوسىمشا نىعايتۋ جۇمىستارى ءالى جۇرگىزىلىپ جاتىر. اۋداندىق اكىمدىكتىڭ قىزمەتكەرلەرى, ءماسليحات دەپۋتاتتارى, اۋىل تۇرعىندارى, ەرىكتىلەر ەلدى مەكەندەردى سۋ تاسقىنىنان قورعاۋعا جۇمىلىپ وتىر», دەيدى ق.نۇرلىباەۆ.

ماحامبەت اۋدانىندا ءار اۋىلدىق وكرۋگتە تاۋلىك بويى كەزەكشىلىك اتقاراتىن جاۋاپتى ماماندار بەكىتىلدى. ارنايى كەستەگە سايكەس كەزەكشىلىكتى اۋداندىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتتارى, بەلسەندىلەر مەن اۋدان اكىمدىگىنىڭ وكىلدەرى تاۋلىك بويى اتقارادى. قازىر كەزەكشىلەر ءۇشىن 40 بەكەت اشىلدى. سۋ ايدىنىنا جاقىن ماڭداعى اۋىلداردا جاعالاۋدى بەكىتۋ جۇمىسىنا اسكەري بولىمدەردىڭ 651 ساربازى, توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگىنە قارايتىن قۇرىلىمداردان 200 قىزمەتكەر, 320 ەرىكتى مەن 108 تەحنيكا تارتىلدى.

اۋدانداعى گۋمانيتارلىق كومەك شتابىنىڭ جەتەكشىسى جەكسەنباي پازۋلوۆتىڭ مالىمەتىنشە, وسى كەزگە دەيىن 30 توننا گۋمانيتارلىق كومەك قورى جيناقتالدى. كۇندەلىكتى تۇرمىسقا قاجەتتى زاتتار مەن ب ۇلىنبەيتىن ونىمدەر اتىراۋ قالاسىنان جەتكىزىلىپ جاتىر.

ء«بىر ايدا شتابقا جەتكىزىلگەن 30 توننا گۋمانيتارلىق كومەكتىڭ اراسىندا 100 كگ كيىم بار. گۋمانيتارلىق جۇك اۋدانعا اپتاسىنا ەكى رەت جەتكىزىلەدى. ءبىز جۇكتى ءوزىمىز تۇسىرەمىز. ازىق-ت ۇلىكتىڭ جارامدىلىق مەرزىمىن تەكسەرەمىز. تۇرىنە بايلانىس­تى سۇرىپتايمىز. جيناقتالعان قوردا ءبىرىنشى كەزەكتە تۇتىناتىن قۇتىداعى سۋ, ۇن, كۇنباعىس مايى, قاراقۇمىق, سابيلەرگە ارنالعان گيگيەنالىق جورگەكتەر جانە باسقا دا قاجەتتى زاتتار بار», دەدى ج.پازۋلوۆ.

ماحامبەت اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ باسشىسى ۆەنەرا قابىشەۆانىڭ ايتۋىنشا, مۇندا 22 ەۆاكۋاتسيالىق پۋنكت دايىن تۇر. تۇرعىنداردى تاسىمالداۋعا 24 اۆتوبۋس پەن گازەل بولىنگەن. بۇعان قوسىمشا جەڭىل كولىكتەر دە تاسىمال جۇمىسىنا قوسىلادى. بۇل كولىكتەرمەن ءبىر مەزگىلدە 200 ادام تاسىمالدانادى. كولىكتەردىڭ قوزعالىس مارشرۋتتارى انىقتالعان.

باتىر اتىنداعى اۋداننىڭ سارايشىق اۋىلىندا ورتاعاسىرلىق سارايشىق قالاشىعى ورنالاسقان. اۋىلدىق وكرۋگ اكىمى جاننات كەنجەعاليەۆانىڭ ايتۋىنشا, ەلدى مەكەندە سۋ تاسقىنىنان قورعايتىن 13,6 شاقىرىم بوگەت بار. ونىڭ 5,4 شاقىرىمى بۇرىن تۇرعىزىلسا, 8,2 شاقىرىم جاڭادان سالىندى.

«جايىق وزەنىنىڭ سۋىنان اۋىلعا دا, ورتاعاسىرلىق سارايشىق قالا­شى­عى مەن ونىڭ اۋماعىنداعى كونە قورىم­دارعا دا قاۋىپ تونبەيدى. مۇنداعى ارحەو­لوگيالىق قازبا ورىندارى مەن ەسكى قو­رىمدار بيىكتىگى 2,5 مەتر بوگەتپەن قور­شالدى. تاريحي قالاشىقتاعى ساپار-ورتالىعىنىڭ قورشاۋى جاڭارتىلدى», دەدى ج.كەنجەعاليەۆا.

سارايشىق اۋىلىندا ورنالاسقان ق.قاراشا ۇلى اتىنداعى ورتا مەكتەپتە 300 ادامدى قابىلدايتىن ەۆاكۋاتسيالىق پۋنكت اشىلعان. مەكتەپتىڭ ديرەكتورى دانيا سابىروۆانىڭ ايتۋىنشا, وقۋشىلار 10 ساۋىردەن بەرى ساباقتى ونلاين وقۋعا جىبەرىلگەن. ەۆاكۋاتسيالىق پۋنكتكە ءبىرىنشى كەزەكتە تۇتىنۋعا قاجەتتى زاتتار, ونىڭ ىشىندە سۋ, ازىق-ت ۇلىك, ءدارى-دارمەك پەن جەكە كۇتىم جاساۋعا ارنالعان گيگيەنالىق قۇرالدار جەتكىزىلگەن.

اتىراۋ وبلىسى