كوكتەمگى ەرىگەن قار سۋىنان زارداپ شەككەن وڭىرلەردەگى تۇرعىندارعا جان-جاقتى كومەك كورسەتىلىپ جاتىر. گۋمانيتارلىق كومەكتەن سىرت قارجى ينستيتۋتتارى نەسيە وتەۋ مەرزىمىن كەيىنگە شەگەرىپ وتىر. جاعداي تۇراقتالعانشا قارعىن سۋ باسقان ايماقتارداعى ازاماتتاردىڭ سالىق مىندەتتەمەسىن ورىنداۋ مەرزىمى دە ۇزارتىلدى.
قارجى ءمينيسترى ءمادي تاكيەۆ «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ وڭىرلەرىندە سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن ادامدار ءۇشىن سالىقتىق اكىمشىلەندىرۋدى رەتتەۋدىڭ وزگە ءتارتىبىن بەلگىلەۋ تۋرالى» بۇيرىققا قول قويىپ, قولدانىسقا ەنگىزدى. جەڭىلدىكتى اكىمدىكتە سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەندەردىڭ تىزىمىنە ەنگەندەر قولدانا الادى. سالىق تولەۋ مەرزىمى 2024 جىلدىڭ 1 شىلدەسىنە دەيىن ۇزارتىلدى.
مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى تولەۋ مەرزىمى 2024 جىلعى 1 ناۋرىزىنان 30 ماۋسىمعا دەيىنگى كەزەڭدە باستالاتىن بارلىق سالىق جانە بيۋدجەتكە تولەنەتىن باسقا دا مىندەتتى تولەمدەر, سونداي-اق الەۋمەتتىك تولەمدەر بويىنشا تولەۋ كەيىنگە شەگەرىلگەنىن حابارلادى. سونداي-اق وسى اتالعان كەزەڭدەگى سالىق ەسەپتىلىگىن تاپسىرۋ مەرزىمدەرى ۇزارتىلدى. مەرزىمىندە ورىندالماعان سالىق مىندەتتەمەسىنىڭ ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتۋ جانە سالىق بەرەشەگىن ماجبۇرلەپ ءوندىرىپ الۋ شارالارىن جۇزەگە اسىرۋ دا ۋاقىتشا توقتاتىلادى. بۇعان قوسا كامەرالىق باقىلاۋ ناتيجەلەرى بويىنشا حابارلامانى ورىنداۋ ۋاقىتى دا شەگەرىلمەك. سالىقتىق تەكسەرۋلەر (كەشەندى, تاقىرىپتىق, قارسى, حرونومەتراجدىق زەرتتەپ-قاراۋ) توقتاتىلا تۇرادى, بۇل رەتتە توقتاتا تۇرۋ مەرزىمى تەكسەرۋ مەرزىمىنە جانە تالاپ قويۋ مەرزىمىنە كىرمەيدى.
سونىمەن قاتار زارداپ شەككەن ادامدارعا قاتىستى جاڭادان سالىقتىق تەكسەرۋدى تاعايىنداۋ دا بولمايدى. ودان بولەك, ۋاقتىلى تولەنبەگەن سالىقتار بويىنشا 2024 جىلعى 1 ناۋرىزدان 1 شىلدەگە دەيىن ءوسىمپۇلدى ەسەپتەۋ ۋاقىتشا توقتاتىلادى. بۇل وزگەرىستىڭ ءبارى 2024 جىلعى 1 ناۋرىزدان باستاپ تۋىنداعان قۇقىقتىق قاتىناستارعا قولدانىلادى. سالىق تولەۋشىلەرگە جەڭىلدىكتىڭ يگىلىگىن كورۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك كىرىستەر ورگاندارىنا بارۋدىڭ قاجەتى جوق, زارداپ شەككەندەردىڭ ءتىزىمى اكىمدىكتەردەن الىنادى.
ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى توتەنشە جاعداي جاريالانعان اۋداندار مەن قالالارداعى سۋبسيديالاناتىن جۇمىس ورىندارىنا ورنالاسقان ازاماتتاردىڭ جالاقىسى ساقتالاتىنىن حابارلادى. ال جاستارعا جەڭىلدەتىلگەن ميكروكرەديت بەرۋ باعدارلاماسى بويىنشا نەسيە العان ازاماتتاردىڭ تولەمدەرى كەيىنگە شەگەرىلەدى.
اتالعان مينيسترلىكتىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى ماديار ۋاقپاەۆتىڭ ايتۋىنشا, سۋبسيديالاناتىن ورىندارعا ازاماتتاردى ەڭبەك موبيلدىلىگى ورتالىقتارىمەن جاساسقان شارت نەگىزىندە ورنالاستىرادى. بۇگىندە جۇمىسسىزداردىڭ ءبىلىم دەڭگەيى مەن جاسىنا قاراي سۋبسيديالاناتىن جۇمىس ورىندارى التى باعىتتا جۇزەگە اسىرىلادى: قوعامدىق جۇمىستار, جاستار پراكتيكاسى, الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارى, «العاشقى جۇمىس ورنى», «ۇرپاقتار كەلىسىمشارتى» جانە «كۇمىس جاس» جوبالارى.
توتەنشە جاعداي كەزىندە سۋبسيديالاناتىن جۇمىس ورىندارىنا قابىلدانعان ادامداردىڭ جالاقىسى ەڭبەك موبيلدىلىگى ورتالىعى جۇمىس بەرۋشىلەردەن مالىمەتتەر تالاپ ەتپەي تولەنەدى. توتەنشە جاعداي جاريالانعان وڭىرلەردە تۇراتىن, بيىلعا دەيىن جاستارعا جەڭىلدەتىلگەن ميكروكرەديت بەرۋ باعدارلاماسى بويىنشا نەسيە العان ازاماتتاردىڭ تولەمدەرى دە كەيىنگە شەگەرىلەدى. ياعني 2024 جىلعى كەستەگە سايكەس وتەلۋگە ءتيىس تولەمدەر 2025 جىلدان باستاپ قارجىلاندىرۋ مەرزىمىنىڭ سوڭىنا دەيىنگى تولەمدەرگە بىركەلكى ۇلەسپەن بولىنەدى. بۇدان وزگە دە مەملەكەتتىك قولداۋ كورسەتىلەدى. وڭىرلەردەگى سۋ تاسقىنى جاعدايىنا بايلانىستى جاڭا بيزنەس-يدەيالاردى ىسكە اسىرۋعا ارنالعان گرانتتارعا ءوتىنىش قابىلداۋدىڭ ءبىرىنشى لەگى كەيىنگە شەگەرىلدى. وتىنىمدەردى قابىلداۋدىڭ مەرزىمى قوسىمشا حابارلانادى. بيىل رەسپۋبليكا بويىنشا 9 مىڭ گرانت بەرۋ جوسپارلانعان.
توتەنشە جاعداي رەجىمى جاريالانعان 10 وبلىستاعى اۋداندار مەن قالالاردا تۇراتىن تۇرعىندار اراسىندا اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الۋشىلارعا ءىى توقساندا دا تولەم اۆتوماتتى تۇردە تۇسەدى. ياعني ولار تابانىنان تاۋسىلىپ مەملەكەتتىك مەكەمەلەرگە قايتا قۇجات وتكىزىپ, اۋرە-سارساڭعا تۇسپەيدى. وسى شارۋانى ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرگە قاجەتتى وزگەرىستەر ەنگىزبەك. وسىلايشا, قىزىل سۋدان زارداپ شەككەن وڭىرلەردەگى اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الۋشى وتباسىلارعا مەملەكەتتىڭ قولداۋى ۋاقتىلى كورسەتىلەدى. ال اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەكتى الۋعا العاش رەت ءوتىنىش بەرگىسى كەلەتىن ازاماتتار ەلەكتروندىق ۇكىمەت پورتالىنا جۇگىنەدى. ەلىمىزدە وڭىردەگى ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ 70%-ىنان اسپايتىن ازاماتتارعا توقسان سايىن الەۋمەتتىك كومەك تاعايىندالادى. بيىلعى ءى توقساندا 58,8 مىڭ وتباسى, ياعني 312 مىڭ ادامعا ااك تولەنۋى ءۇشىن 7,8 ملرد تەڭگە جۇمسالدى.
«سۋ باسىپ, توتەنشە جاعداي جاريالانعان وڭىردە تۇراتىن مۇگەدەكتىگى بار ازاماتتارعا دا 2024 جىلدىڭ ءىى توقسانىندا قايتا كۋالاندىرۋعا ءتيىستى بىرنەشە قىزمەت ءتۇرىنىڭ مەرزىمى اۆتوماتتى تۇردە ۇزارتىلادى. بۇعان مۇگەدەكتىك مەرزىمدەرى, جالپى ەڭبەككە قابىلەتتىلىگىنەن ايىرىلۋ دارەجەسى, كاسىپتىك ەڭبەككە قابىلەتتىلىگىنەن ايىرىلۋ دارەجەسى جانە وڭالتۋدىڭ جەكە باعدارلامالارى جاتادى. بۇل رەتتە مەملەكەتتىك جاردەماقىلاردى تولەۋ بۇرىن بەلگىلەنگەن مۇگەدەكتىك توبى بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى», دەدى م.ۋاقپاەۆ.