ەرتىسكە شىعىس قازاقستانداعى سۋ قويمالارىنان سۋ جىبەرۋ باستالدى. ونىڭ ۇزاقتىعى شامامەن 26 كۇنگە سوزىلادى. ناتيجەسىندە, وزەن جايىلمالارىنىڭ 300 مىڭ گەكتاردان اسا اۋماعى, ياعني 90 پايىزى سۋعا قانىعادى دەپ كۇتىلىپ وتىر.
پاۆلودار وبلىسى جەر قويناۋىن پايدالانۋ, قورشاعان ورتا جانە سۋ رەسۋرستارى باسقارماسىنىڭ باسشىسى ايگەرىم قابىلتاەۆا بيىل شىعىس قازاقستانداعى بۇقتىرما مەن ءشۇلبى سۋ قويمالارىنان جالپى كولەمى 6,2 تەكشە كيلومەتر سۋ جىبەرىلەتىنىن حابارلادى. بۇل – وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 1,5 ەسەگە كوپ. مۇنداي كولەمدەگى مول سۋ سوڭعى 11 جىلدا ءبىرىنشى رەت جىبەرىلىپ جاتىر.
«10 ساۋىردەن شىعىستاعى سۋ قويمالارى ءوز شليۋزدەرىن اشىپ, العاشقى سۋ جىبەرۋ شارالارىن باستاپ كەتتى. سۋ جىبەرۋ شارالارى نەگىزگى ءۇش كەزەڭنەن تۇرادى – دايىندىق, نەگىزگى يادرو جانە اياقتالۋ كەزەڭى. العاشقى ەكى كۇندە سەكۋندىنا شامامەن 2 مىڭ تەكشە مەتر سۋ جىبەرىلەدى. ودان سوڭ 18 كۇن بويى سەكۋندىنا 3 500 تەكشە مەتر سۋ ەرتىسكە قۇيىلا باستايدى. ەرتىس جايىلمالارىنىڭ سۋعا قانىعۋى ءۇشىن ءدال وسى 18 كۇنى ماڭىزدى. وسى ۋاقىتتا وزەن بەتىندە بۇيىرلىك اعىنداردىڭ ەسەبىنەن ۇلكەن تولقىندار پايدا بولىپ, زور ەكپىنمەن كەلگەن سۋ جايىلمالارعا شىعىپ كەتەدى. ال بۇيىرلىك اعىنداردى كۇشەيتەتىن ءشۇلبى سۋ قويماسىنىڭ, وبا مەن ءۇلبى وزەندەرىنىڭ سۋى دا مول ەكەنى اڭعارىلادى. بيىل بۇقتىرما 60 پايىزعا, ءشۇلبى 96 پايىزعا تولعانى انىقتالدى», دەيدى باسقارما باسشىسى.
قازىرگى ۋاقىتتا ەرتىس وزەنىندە سەڭ قوزعالىپ جاتىر. مامانداردىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, العاشقى ەكى كۇندە جىبەرىلگەن ورتاشا ەكپىندەگى سۋ كولەمى وزەن بەتىندەگى مۇزدى قالىپتى جاعدايدا ايداپ اكەتۋگە قابىلەتتى. نەگىزگى سۋ شامامەن 5-7 كۇندە پاۆلودار وبلىسىنىڭ شەكاراسىنا جەتەدى. ال ۇلكەن سۋدىڭ كەلۋى شامامەن 20-21 ساۋىردە كۇتىلىپ وتىر. وسى ۋاقىتتا ەرتىس وزەنى ماڭىندا ورىن تەپكەن ەلدى مەكەندەرگە ساق بولۋى قاجەت. قازىر وڭىردە جاعالاۋلار مەن بوگەتتەردى نىعايتۋ جۇمىستارى اتقارىلىپ جاتىر.
جاۋاپتى باسقارمانىڭ دەرەگىنشە, پاۆلودار وبلىسىنداعى ەرتىس وزەنى جايىلمالارىنىڭ جالپى اۋماعى 377 مىڭنان گەكتاردان اسادى. سۋ سونىڭ شامامەن 300 مىڭ گەكتارىنا جايىلۋى كەرەك. نەگىزىنەن جەر جاعدايى بويىنشا ويپاڭداۋ جەردە ورنالاسقان اقتوعاي, ەرتىس, تەرەڭكول, پاۆلودار اۋداندارىنىڭ جايىلمالارىن كوبىرەك باسادى. ال ەرتىس وزەنىنىڭ وزىندە سۋدىڭ دەڭگەيى شامامەن 2 مەترگە كوتەرىلەدى دەپ بولجانىپ وتىر.
«ەرتىس وزەنىنە وسىنشاما كولەمدە مول سۋدىڭ جىبەرىلۋى ەكولوگيالىق جانە ەكونوميكالىق تۇرعىدان اسا ماڭىزدى. جايىلمالاردان مال ازىعىن دايىندايتىن ازاماتتار ءۇشىن پايدالى. ال وسى ۋاقىتتا تاياز سۋلارعا شىعىپ, ۋىلدىرىق شاشاتىن بالىقتار ءۇشىن دە سۋدىڭ كوپتىگى ءتيىمدى اسەر ەتەدى», دەدى ءا.قابىلتاەۆا.
سۋ جىبەرۋ شارالارى 5 مامىرعا قاراي تولىق اياقتالسا, ەرتىس وزەنى شامامەن 15-16 مامىردا ءوز ارناسىنا قايتۋى كەرەك. وسى ۋاقىتتا وبلىستا شىبىن-شىركەيگە قارسى وڭدەۋ شارالارى قىزا تۇسەدى دەپ جوسپارلانعان. ال جالپى وڭدەۋ شارالارىن وسى ايدىڭ سوڭىنا تامان باستاپ كەتۋ ۇيعارىلىپ وتىر.
پاۆلودار وبلىسى