• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
«تازا قازاقستان» 10 ءساۋىر, 2024

تازالىق – مادەنيەتتىڭ ولشەمى

390 رەت
كورسەتىلدى

ەلىمىزدە «تازا قازاقستان» ەكولوگيالىق اكتسياسى باستالدى. يگى باستاما بەس اپتاعا سوزىلماقشى. جەتى كۇننىڭ وزىندىك تاقىرىبى مەن ماقساتى بەلگىلەنگەن. ناۋقانعا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسى اياسىندا مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى ۇيىتقى بولعان.

مەملەكەت باسشىسى­ قاسىم-جومارت تو­قا­ە­ۆ وبلىستار مەن قالا­­لار­دىڭ اكىمدەرىنە اۋماق­تار­دى اباتتاندىرۋ, كوگالداندىرۋ جونىندە بىرقاتار تاپسىرما بەردى. ونىڭ ىشىندە cۋ تاسقىنىنا ۇشىراماعان وبلىستار مەن قالا­لار­دىڭ اكىمدەرىنە كوشەلەردى تازارتۋ, كوگالداندىرۋ جانە ەلدى مەكەندەردىڭ اۋماقتارىن اباتتاندىرۋ ناۋقانىن باستاۋدى تاپسىردى. سونىمەن قاتار جولداردى رەتكە كەلتىرۋ مىندەتى جۇكتەلدى. وسىعان وراي قولعا الىنعان اكتسيانىڭ العاشقى جۇماسى «تازا ولكە» دەپ اتالىپ, وڭىرلەردەگى تۇرعىندار مەن قوعام بەلسەندىلەرى, مەكەمەلەر ءوز اۋلا-جايىن تازارتۋعا كىرىستى. 20 ساۋىرگە دەيىن جالعاساتىن ناۋقاننىڭ ەكىنشى اپتاسىنا «كيەلى مەكەن» اتاۋى بەرىلگەن. بۇل كۇندەرى تاريحي-مادەني ەس­كەرتكىشتەر اۋماعىن اباتتاندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى. 27 ساۋىرگە دەيىنگى ءۇشىنشى جۇماعا «جاسىل ايماق» تاقىرىبى قو­يىلىپ, كوشەتتەر وتىر­عى­زىلىپ, اعاشتاردىڭ ءتۇبى اكتەلەدى. «ونە­گەلى ۇرپاق» دەي­تىن ءتورتىنشى اپتادا ارداگەر­لەر سارايى مەن قارتتار ۇي­لە­رىنىڭ اۋماقتارىن تازارتۋ كوز­دەل­گەن. سوڭعى بەسىنشى اپتادا ء«مول­دىر بۇ­لاق» اتاۋىمەن وزەن-بۇلاق­تار­دىڭ­ ار­ناسى قوقىستان تازارتىلا­دى.

«نەگىزگى ماقسات – حالىق ارا­­سىن­دا قوعامدىق جانە ەكو­­­لو­­گيا­لىق مادەنيەتتى قالىپ­تاس­تىرۋ, وتان­سۇيگىشتىك, تۋعان جەرگە جانە قورشاعان ورتاعا دەگەن جانا­شىرلىق پەن قۇرمەت قۇن­دى­لىق­تارىن دارىپتەۋ. ونىڭ اياسىندا قىستان كەيىن ەلدى مەكەن­­دەردى تازارتۋ جانە اباتتان­­دىرۋ جۇمىستارىنا ازامات­تار­دى كەڭىنەن تارتۋ جانە وسى ءىس-شارا­لارعا بەلسەندى جاس­تار­دىڭ, ەرىكتىلەردىڭ الەۋەتىن جۇ­مىل­دىرۋ كوزدەلىپ وتىر. جالپى, ەلدى مەكەندەردى اباتتاندىرۋ جۇ­مىستارى ءداستۇرلى تۇردە جۇر­­گىزىلەدى. بىراق ءدال وسىنداي فور­ماتتا اكتسيا العاشقى رەت ۇيىم­داستىرىلىپ وتىر. ءىس-شارالار وڭىرلەردىڭ وزىندىك جوس­پارىنا سايكەس اپتا بارىسىندا وتكىزىلەدى. نەگىزگى ەكپىن – ءاربىر اپتانىڭ سەنبىسى. ياعني حالىقتىڭ ءارتۇرلى ساناتىن كەڭ قامتۋىمەن وتكىزىلەتىن نەگىزگى تاقىرىپتىق ءىس-شارالار ءدال وسى كۇنى وتكىزىلۋگە ءتيىس. سونىمەن بىرگە اكتسيا اياسىنداعى اپتانىڭ ءاربىر كۇنى جەكەلەگەن ءوڭىردىڭ باس­تامالارى جۇزەگە اسادى. مىسالى, 8 ءساۋىر – الماتى قالاسى, 9 ءساۋىر – قىزىلوردا وبلىسى, 10 ءساۋىر – جامبىل وبلىسى, 11 ءساۋىر – تۇركىستان وبلىسى, 12 ءساۋىر – شىمكەنت قالاسى جانە تاعى سول سياقتى», دەدى مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى جاستار جانە وتباسى ىستەرى كوميتەتىنىڭ توراعاسى قايرات قامباروۆ.

جوبا ەلوردادا 13 ءساۋىر مەن 11 مامىر ارالىعىندا «تازا قا­زاق­ستان. استانا – تازالىق پەن ءتار­تىپتىڭ ۇلگىسى» اتاۋىمەن وتەدى. ەكو­لوگيالىق ايلىق اياسىندا قا­لانى, نوسەر جانە ارىق كارىز جەلىلەرىن سانيتارلىق تا­زارتۋ, كوشەلەردى, تروتۋارلار مەن اۋماق­تاردى, ساياباقتار مەن سكۆەرلەردەگى جاسىل جەلەكتەردى كۇتۋ بويىنشا ماۋ­سىمدىق اگرو­­تەح­نيكالىق جۇ­مىس­تار جۇر­گى­زىلەدى. سونداي-اق 270 مىڭ­نان استام اعاش وتىر­عى­زىل­­ماقشى.

بۇگىندە اكتسياعا وڭىرلەر دە بىر­تىندەپ قوسىلىپ جاتىر. ماسە­لەن, الماتى قالاسىنداعى العاشقى ءىس-شارا «الماتى – ءبىز­­دىڭ ورتاق ءۇيىمىز» جالپىقالا­­لىق ناۋقانى اياسىندا ءوتتى. الىپ شا­ھاردىڭ 8 شاعىن اۋدانىندا كوممۋنالدىق قىزمەتتەر مەن مەردىگەرلىك ۇيىمدار سايا­باق­تار مەن پاركتەردە تازالىق جۇ­مىستارىن جۇرگىزدى. الماتى قالا­لىق موبيلدىلىك باسقارماسى مەن اۋدان اكىمدىكتەرى ءبىر ايدا 480 باع­دارشام, 1 765 ايالداما پا­ۆيلونىن رەتكە كەلتىرىپ, 300 مىڭ شارشى مەتر جولدى جوندەۋگە كىرىسەدى.

ء«بىزدىڭ قالا – ءبىزدىڭ اۋلا, ءبىزدىڭ ءۇي» اپتالىعىندا 20 مىڭ­نان استام اعاش پەن بۇتا كوشە­تى وتىرعىزىلادى. اعاش وتىر­عى­زامىن دەگەندەرگە كوشەت, ال جەكە ۇيلەردىڭ قورشاۋىن سىر­لاعىسى كەلەتىندەرگە بوياۋ بەرىلەدى. وسى كەزەڭدە تابيعاتتى ساقتاۋعا ارنالعان ءتۇرلى شىعار­ما­شىلىق ءارى ەكولوگيالىق ءىس-شارا وتەدى. ونىڭ قاتارىندا ءدامحانالار مەن مەيرامحانالاردان تاماق قالدىقتارىن جيناۋ, مەرزىمى وتكەن ءدارى-دارمەكتى وتكىزۋ سياقتى جوبالار بار. مۇ­نىڭ بارلىعى قورشاعان ورتانى ساقتاۋعا باعىتتالعان. جالپى, ناۋقان ءبىر ايعا سوزىلادى. وعان كوممۋنالدىق قىزمەتتىڭ جۇ­مىسشىلارى عانا ەمەس, قالا تۇر­عىندارى دا, كاسىپكەرلەر دە قو­لىنان كەلگەنشە اتسالىسا الادى. وسىندا تۇرىپ جاتقان ءاربىر ادام – قالانىڭ ءبىر بولشەگى. ەگەر ءبارىمىز شاھاردىڭ تازالىعىنا, كوگالداندىرۋعا ۇلەس قوسساق, الما­تىمىز بۇدان دا كوركەيە تۇسەدى», دەدى الماتى قالاسى اۋە­­زوۆ اۋداندىق كورىكتەندىرۋ ءبو­لى­مىنىڭ باس مامانى ەرتاي قۇرمانعاليەۆ.

ال تۇركىستان وبلىسىندا جوبا اياسىندا 200 مىڭنان اسا كوشەت وتىرعىزىلدى. ءىس-شارا «سەنبىلىك – تازالىق ايناسى» اتاۋىمەن ۇيىم­داستىرىلىپ, جەرگىلىكتى اكىمدىكتەر, بارلىق مەملەكەتتىك مەكە­مە مەن كاسىپ­كەرلىك ۇيىمدار, ەرىك­­تىلەر, اۋدان, قالاداعى جاس­تار ورتالىقتارى دا اتسالىستى. ابات­­تاندىرۋ, كو­گالداندىرۋ جانە تازالىق جۇمىستارىن ساپالى جۇر­گىز­بەگەن بيلىك وكىلدەرىنە سىن-ەس­كەرتپە دە ايتىلدى. ماسە­لە تۇر­كىس­­تان وبلىسى اكىمى اپپا­را­تى­نىڭ اپتالىق ماجىلىسىندە ارنايى قارالدى.

وبلىس اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىن­باسارى زۇلپىحار جولدا­سوۆتىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەت باسشىسىنىڭ وسى سالاعا قاتىستى تاپسىرمالارىن ورىنداۋ ماق­سا­تىندا 2024–2026 جىلى قالا­لاردى كوگال­دان­دى­رۋ جانە اباتتاندىرۋ جول كارتاسى بەكىتىلگەن.

اكتسيانى قولداعان ۇلىتاۋ وبلىسىنداعى 437 ەڭبەك ۇجىمى­نان 6 مىڭنان استام اعايى­ن سەنبىلىككە شىعىپ, 110 ارنايى تەحنيكا جۇمىلدىرىلىپ, 470 گەكتار اۋماق قوقىستان تازارتىلىپتى. جاڭا قوقىس جاشىكتەرى ورناتىلىپ, 965 اعاشتىڭ قۋراعان بۇتاقتارى كەسىلگەن.

قورشاعان ورتانىڭ تازالى­عىنا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋ – ءار ازاماتتىڭ باستى مىندەتى. مۇنى ەسكەرگەن شىمكەنتتىكتەر دە «تازا قازاقستان» اكتسياسى اياسىندا تازالىق جۇمىستارىن باس­تادى. جيىلعان جۇرت كوشەلەردى سىپىرىپ, ارىقتار مەن جول جيە­گىندەگى قوقىستاردى جيناپ, ايال­دامالاردىڭ ءارىن كەلتىردى.

سوڭعى جاڭالىقتار