قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى نۇرلان ءابدىراحمانوۆ جۋرناليستەرمەن كەزدەسۋدە قىتاي, وڭتۇستىك كورەيا, تۇركيانىڭ ءىرى بانكتەرىمەن فيليال اشۋ بويىنشا كەلىسسوز جۇرگىزىپ جاتقانىن, شەتەلدىك بانكتەردىڭ نارىققا كەلۋى باسەكەلەستەر اراسىنداعى ويىن ەرەجەسىن وزگەرتىپ, مولشەرلەمەلەردى تومەندەتۋگە ىقپال ەتۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتتى.
قازاق نارىعىنىڭ شەتەلدىك بانكتەرگە قاراپ ەلەڭدەي باستاعانىنا بىرنەشە ايدىڭ ءجۇزى ءوتتى. ەلدە جۇمىس ىستەيتىن شەتەلدىك بانكتەر ءۇشىن تالاپ جەڭىلدەتىلەتىنى بىلتىر جازدا بەلگىلى بولعان. ول كەزدە اگەنتتىك ۇلتتىق بانكتىڭ №385 قاۋلىسىنا وزگەرىس ەنگىزۋدى كوزدەيتىن قۇجاتتى پورتالىنا شىعارعان.
بىزدە بانك فيليالىن اشۋعا نيەتتەنىپ جاتقان ەلدەرمەن ساۋدا بايلانىسىمىز وڭ, ءبىزدىڭ ەلدە جۇمىس ىستەپ جاتقان بيزنەستەرى دە جەتەدى. كەن ورىندارىندا ۇلەستەرى دە بار. ءبىزدىڭ ەلدە جۇمىس ىستەۋگە ولاردىڭ وزدەرى دە مۇددەلى. ماسەلەن, Bank Of China, ICBC, SHINHAN bank, BNK Finance Kazakhstan ميكروقارجىلىق ۇيىمى, Al Hilal بانكتەرىنىڭ بيزنەستى قارجىلاندىرۋدا ايتارلىقتاي تاجىريبەسى بار. ولاردىڭ وتاندىق نارىققا بەت بۇرۋى – الدىن الا كۇتىلگەن جاعداي. شەتەلدىك بانكتەردىڭ ىشكى نارىققا تەرەڭدەپ ەنۋى ءۇشىن كەيبىر كەدەرگىلەردى الىپ تاستاپ, زاڭعا بىرقاتار وزگەرىس ەنگىزۋ كەرەكتىگىن اگەنتتىك وكىلدەرى اشىپ ايتىپ وتىر. شەتەلدىك بانكتەردىڭ پايىزدىق مولشەرلەمەسى قازاقستانداعى بازالىق مولشەرلەمە بويىنشا جۇمىس ىستەيتىنى وسىعان دەيىن تالاي ايتىلعان.
«2020-2021 جىلدارعا دەيىن بىزدە «الفا بانك», سبەربانك جانە ۆتب بانك ءتارىزدى ءۇش رەسەيلىك بانك جۇمىس ىستەدى. قازىر ۆتب-دان باسقاسى ەلىمىزدە جۇمىس ىستەمەيدى. ۆتب-نىڭ قىزمەتى بۇگىندە شەكتەلدى. بىراق ولار جۇمىس ىستەپ تۇرعان كەزدە بيزنەسكە نەسيە بەرىپ, جەرگىلىكتى بانكتەرمەن باسەكەگە ءتۇستى. ناتيجەسىندە, كرەديت بويىنشا مولشەرلەمەنى تومەندەتتى. بىزدە وسىنداي بانك بار, وسى جەتكىلىكتى دەگەن ەرەجە جوق. كاپيتالى مول, تاۋەكەلگە بارا الاتىن ءىرى بانكتەر كەرەك», دەيدى نۇرلان ءابدىراحمانوۆ.
ساراپشىلار ىشكى نارىققا شەتەلدىك بانكتەر كەلسە, نەسيە بەرۋ ساياساتى تۇتىنۋشىلارعا ءتيىمدى بولاتىنىن ايتىپ جاتىر. سونىمەن قاتار بيزنەس وكىلدەرىنە دە ماڭىزدى بولادى دەگەن ءۇمىت بار.
قازىر ەلىمىزدە 21 ەكىنشى دەڭگەيلى بانك بار. ونىڭ 11-ءى شەتەلدىك بانكتىڭ قاتىسۋىمەن جۇمىس ىستەيدى. 8-ءى – حالىقارالىق بانكتىڭ ەنشىلەس قارجى ۇيىمى. ەكونوميستەر سىرتتان كەلەتىن ءۇش بانك قارجى سەكتورىنىڭ لاندشافتىنا ەلەۋلى وزگەرىستەر الىپ كەلەدى دەيدى. قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ولجاس قيزاتوۆ تاياۋ شىعىس, وڭتۇستىك-شىعىس ازيا, شىعىس ەۋروپاداعى ينۆەستورلار تاراپىنان بەلگىلى ءبىر قىزىعۋشىلىق بارىن مالىمدەيدى.
ء«بىز بۇل باعىتتا ۇكىمەتپەن جانە ۇلتتىق بانكپەن بىرلەسە جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز. تاياۋ شىعىس, وڭتۇستىك-شىعىس ازيا, شىعىس ەۋروپاداعى ينۆەستورلار تاراپىنان بەلگىلى ءبىر قىزىعۋشىلىق بار. بۇل جۇمىستى ۇكىمەتپەن بىرگە جۇرگىزەمىز. ءىرى حالىقارالىق بانكتەردى تارتۋ بانك نارىعىنداعى باسەكەلەستىكتى ارتتىرىپ, حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن جاقسارتىپ, ەكونوميكاعا نەسيە بەرۋ كولەمىنىڭ كەڭەيۋىنە اكەلەدى دەپ ويلايمىن», دەيدى اگەنتتىك توراعاسىنىڭ ورىنباسارى.
«شەتەل بانكتەرىنە قانداي تالاپتار قويىلادى؟» دەگەن ساۋالدىڭ بەتالىسى انىقتالىپ قالدى. قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى بيىل ۇلتتىق بانكپەن بىرلەسىپ زاڭ جوباسىن ازىرلەدى, بانكتەر نەمەسە ونىڭ ەنشىلەس فيليالدارىن اشۋعا قاجەت قۇجاتتاردىڭ ءتىزىمى قىسقارادى.
«Kusto Group» كومپانياسىنىڭ تەڭ يەسى جانە ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى ەركىن ءتاتىشوۆ الماتىدا وتكەن CFO Summit-تە بىزگە سالالىق بانكتەردىڭ جەتىسپەيتىنىن, بۇل ەكونوميكانىڭ ءارتاراپتاندىرىلۋىنا كەدەرگىسىن كەلتىرىپ جاتقانىن ايتقان ەدى. ونىڭ ايتۋىنشا, وسى تاقىرىپ كوتەرىلگەن كەزدە «بىزگە قانداي بانكتەر قاجەت» دەگەن ماسەلە جان-جاقتى زەردەلەنۋى كەرەك. ماسەلەن, «وتاندىق بانكتەردىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاندىرۋدا تاجىريبەسى از», دەيدى ول.
«ونداعى ماماندار بۇل سالانى قارجىلاندىرۋدىڭ تاۋەكەلى بار ەكەنىن بىلسە دە, سول تاۋەكەلدەن جول تاۋىپ شىعۋدىڭ مۇمكىندىگىن اسا زەردەلەي قويمايدى. بانكتەر ءۇشىن بۇل سالا – جابىق تاقىرىپ. ال اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ مۇمكىندىگىنە ەندى عانا مەملەكەتتىك دەڭگەيدە نازار اۋدارىپ جاتىرمىز. سول سەبەپتى قحر, تۇركيا نەمەسە باتىس ەلدەرىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىنا ماماندانعان قارجى ينستيتۋتتارىنىڭ ەلگە كەلۋىنە كوڭىل ءبولىنۋى كەرەك. دامىعان ەلدەردە ءار سالانىڭ سالالىق بانكتەرى بار. بۇل تاجىريبەنى بىزگە دە ەنگىزەتىن كەز كەلدى», دەيدى كاسىپكەر.