اتىراۋدا وتكەن ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ ءۇشىنشى وتىرىسىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ جات ءدىني اعىمداردىڭ ءداستۇرلى ۇعىمدارىمىز بەن قۇندىلىقتارىمىزعا جاساپ جاتقان شابۋىلىنا توتەپ بەرۋ ءۇشىن: ء«بىز بابالارىمىزدىڭ سان مىڭجىلدىق ءدىني ءىلىمى مەن رۋحاني باعدارىنا ارقا سۇيەۋىمىز كەرەك», دەپ رۋحاني دەربەستىگىمىزدى ساقتاۋدىڭ ءمانىن ءتۇسىندىردى.
كوپتەگەن زەرتتەۋ قوعامنىڭ رۋحاني سالاسىندا بولىپ جاتقان كۇردەلى وزگەرىستەردى كورسەتەدى. دەسترۋكتيۆتى قۇبىلىستار بەلەڭ الىپ, ءداستۇرلى قۇندىلىقتار جۇيەسىنە اسەرىن تيگىزىپ, مورالدىق نۇسقاۋلاردىڭ جوعالۋى, كۇماندى يدەولوگيالاردىڭ ادام ساناسىنا ەنۋى تۇرىندە كورىنىس تاۋىپ جاتىر. جەكەلەگەن تۇلعالاردىڭ قاجەتتىلىكتەرى, مۇددەلەرى, ماقساتتارى, الەۋمەتتىك بايلانىستارىنىڭ سيپاتى وزگەرىپ, ۇلتتىق بىرەگەيلىگىمىزگە قاۋىپ ءتوندى.
بۇگىنگى تاڭدا قازاق قوعامىنىڭ رۋحاني نەگىزدەرىن – ۇلتتىق رۋح, ۇلتتىق سانا جانە حالقىمىزدىڭ ۇلتتىق مادەنيەتى وسەتىن تامىرلاردى ساقتاۋ ماسەلەسى اسا ماڭىزدى. سول سەبەپتى قازاق رۋحانياتىن, قازاق ءدىلىن قالىپتاستىرعان العىشارتتاردى انىقتاۋ قاجەت.
رۋحانيات – وتە كۇردەلى قۇبىلىس, ول ارقاشان قوعامنىڭ, حالىقتىڭ, مادەنيەتتىڭ بىرەگەيلىگى مەن تۇتاستىعىن بىلدىرەتىنى ءسوزسىز. قازاق رۋحانياتى ارقاشان قوعامنىڭ شىنايى ينتەگراتورى رەتىندە ارەكەت ەتتى. قازاقستاننىڭ الەۋمەتتىك-مادەني دامۋىنىڭ بارلىق كەزەڭىندە ول پروگرەسس نىسانى رەتىندە كورىندى, ونىڭ ناتيجەلەرى ارقاشان گۋمانيستىك يدەالدار مەن قۇندىلىقتارعا باعىتتالعانىن بىلەمىز.
ەلىمىزدەگى رۋحاني ۇدەرىستىڭ ديناميكاسىن زەرتتەۋ, ونىڭ باستاۋلارىن انىقتاۋ تاريحي ماتەريالعا جۇگىنۋگە يتەرمەلەيدى. قازاق تاريحىندا ءداستۇرلى مادەنيەتتىڭ رۋحاني نەگىزدەرىنىڭ ءرولىن سۇننيتتىك باعىتتاعى حانافي ءمازھابى ورىندادى, ول قازاق جان دۇنيەسىندە جانە حالىقتىڭ مىنەزىندە ادىلەتتىلىك, جاناشىرلىق, قۇرباندىق پەن ادام پارىزىنىڭ وتكىر سەزىمىنىڭ مورالدىق-رۋحاني كوزقاراستارىن قالىپتاستىراتىن ادامگەرشىلىك پەن شىنشىلدىق يدەالدارىن ورناتتى. وسىلايشا, حانافي ءمازھابىنىڭ يدەيالىق كوزقاراستارى قالىپتاستىرعان مادەني ۇلگى رۋحاني قۇندىلىقتاردىڭ باسىم دامۋىنا نەگىز بولدى.
قازىرگى قازاق قوعامىنىڭ رۋحانياتىمەن بايلانىستى كەيبىر ماسەلەلەر مادەنيەتىمىزدىڭ رۋحاني باستاۋلارى – قازاق داستۇرلەرىنە ورالۋ قاجەتتىلىگىن كورسەتەدى. بۇلار – ادامداردى ءبىرتۇتاس ەتەتىن جاقسىلىق پەن جاماندىق تۋرالى يدەيالار, سايكەستىك قۇرىلىمىنداعى ماڭىزدى كومپونەنتتەردىڭ ءبىرى.
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ: ء«بىز حالقىمىزدىڭ رۋحاني نەگىزىن قۇرمەتتەي وتىرىپ, مەملەكەتىمىزدىڭ زايىرلى ەل رەتىندەگى مارتەبەسىن كۇشەيتە ءتۇسۋىمىز كەرەك. قازاقستان ءوزىنىڭ مەملەكەتتىلىگىنە جانە قوعامدىق مورالىنە قايشى كەلمەيتىن ءدىني نانىم-سەنىمدەردىڭ, ءتۇرلى تانىمدار مەن ىلىمدەردىڭ بارىنە تۇسىنىستىكپەن قارايدى. بىراق ءبىز باتىستىڭ, يا بولماسا باسقا دا كوزقاراس يەلەرىنىڭ ىقپالىمەن ءتول مادەنيەتىمىزگە جات ءارى الەمنىڭ دۋاليستىك نەگىزىنە كەرەعار قۇندىلىقتاردى ناسيحاتتاۋشىلاردىڭ جەتەگىنە ەرىپ كەتە المايمىز, كەتپەيمىز دە», دەگەن سوزدەرى دە ءوز وتانىنا دەگەن ماقتانىش سەزىمىن وياتا الاتىن ازاماتتارعا ارنالعان.
«ەل تاعدىرى – ەر تاعدىرى». مەملەكەتىمىزدىڭ تۇعىرىنىڭ بيىك بولۋى, حالقىمىزدىڭ اماندىعىن قامتاماسىز ەتۋ قاستەرلى بورىشىمىز ەكەنىن ەستەن شىعارماعانىمىز ابزال.
يساتاي بەرداليەۆ,
استانا قالاسى «دىندەردى زەرتتەۋ» ورتالىعىنىڭ تەولوگ مامانى, PhD