مەملەكەتتىك قىزمەتتەگى ماڭىزدى باستاما

مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى اگەنتتىگى قىزىلوردا وبلىسى بو­يىنشا دەپارتامەنتىنىڭ دەرە­گىن­شە, بىلتىر وڭىردەگى مەم­لە­كەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ سانى 3 338 بولعان. ونىڭ 14-ءى ساياسي مەم­لەكەتتىك قىزمەتشى بولسا, 1 842-ءسى وبلىس اكىمدىگىنە قاراستى مەكەمەلەردە قىزمەت اتقارادى.

«ايماقتاعى 799 مەملەكەتتىك قىزمەتشى – 35 جاسقا دەيىنگى جاس­تار. ولاردىڭ قوعام الدىندا­عى بەلسەندىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن «ابىروي» جاس مەملەكەتتىك قىز­مەتشىلەر مەكتەبى, «سىر بولا­شاعى» جاس مەملەكەتتىك قىز­مەتشىلەر كلۋبى قۇرىلىپ, جاس­تاردىڭ وي-پىكىرىن ايتىپ, قولدا­نىستاعى زاڭنامالاردى تالقىلاپ, ۇسىنىس بەرۋىنە مۇمكىندىك جاسالدى. سونىمەن قاتار پرەزيدەنت جانىنداعى مەملەكەتتىك باس­قارۋ اكادەمياسىنىڭ 25, «بولا­شاق» باعدارلاماسىنىڭ 2 تۇلەگى مەم­لەكەتتىك قىزمەت ساپىندا تۇر­عا­نىن ايتا كەتەيىك», دەيدى دە­پار­­تامەنت باسشىسى ەرلەگەن مەڭداليەۆ.

قازىر مەملەكەتتىك قىزمەتتە مەريتوكراتيا قاعيداتى بار. ايماقتا بيۋروكراتيانى تەجەپ, سالانى كاسىبي ماماندارمەن قام­تاماسىز ەتۋدىڭ باستاماسى سانالاتىن قاعيدات تالاپتارىن قاتاڭ ساقتاۋدىڭ ناتيجەسىندە 149 ۇمىت­كەردىڭ 116-سى, ياعني 77,8%-ى جوعارى لاۋازىمعا تاعايىندالدى.

ينفوگرافيكانى جاساعان زاۋرەش سماعۇل, «ەQ»

وسى كۇنى تسيفرلاندىرۋ بار­لىق سالاعا دەندەي ەندى. بار­لىق قۇجات اينالىمى, ءتىپتى كون­كۋرستىق پروتسەدۋرالار وسى جۇيە ارقىلى جۇرگىزىلىپ جاتىر. پەرسونالدى باسقارۋدىڭ «ە-قىزمەت» اقپاراتتىق جۇيەسىنە قوسىلعان مەملەكەتتىك ورگانداردا 30 561 قۇجاتتىڭ 30 365-ءى نەمەسە 99,4%-ى اۆتوماتتى رەجىم­دە ەنگىزىلگەن. وتكەن جىلى جەر­گىلىكتى اتقارۋشى مەملەكەتتىك ورگان­دارداعى 804 قىزمەتشىنىڭ ءبىلىمىن جەتىلدىرۋ جوسپارلانىپ, ولاردىڭ 99-ى قايتا دايارلاۋدان, 705 مەملەكەتتىك قىزمەتشى بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ كۋرستارىنان وتكىزىلدى.

بىلتىر 12 قاڭتاردان باس­تاپ مەملەكەت باسشىسىنىڭ مەم­لەكەتتىك قىزمەتكە كىرۋدە ارتىق كەدەرگىلەردى جويۋ جانە مەم­­لەكەتتىك قىزمەتتەن شىعۋ ءتار­­تىبىن جەڭىلدەتۋ تۋرالى تاپ­سىر­ماسىنا سايكەس «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك قىزمەتى تۋرالى» زاڭىنا بىر­قا­تار وزگەرىس پەن تولىقتىرۋ­ ەن­گىزىلگەنى بەلگىلى. ناتيجە­سىن­دە, مەملەكەتتىك اكىمشىلىك لاۋا­زىم­دارعا كونكۋرستىق راسىم­دەر­دى وت­كىزبەستەن تاعايىندالۋ قۇقى­عى بار تۇلعالاردىڭ اياسى كەڭەيتى­لىپ, مەملەكەتتىك قىزمەتكە كىرۋ شارتتارى ءبىرشاما جەڭىلدەتىلدى. سوعان سايكەس بۇگىندە مەملەكەت­تىك گرانتپەن جوعارى وقۋ ورىندا­رىن اياقتاعان, ءتيىستى وقۋ ناتيجەسى 3,33 GPA كورسەتكىشىنەن جوعارى تۇلەكتەر اۋداندىق جانە اۋىلدىق دەڭگەيدەگى تومەنگى لاۋازىمدارعا ۋاكىلەتتى ورگانمەن نەمەسە ونىڭ اۋماقتىق بولىمشەلەرىنىڭ كەلىسۋى بويىنشا كونكۋرستىق ىرىكتەۋسىز تىكەلەي تاعايىندالا الادى. بۇل بىلىكتى جاستاردى مەملەكەتتىك قىزمەتكە ىنتالاندىرىپ, جاس مامانداردىڭ اۋدان مەن اۋىل­دىق ايماقتارعا ورالۋىنا, سونىمەن قاتار وڭىرلەردەگى كادر تاپشىلىعىن ازايتۋعا سەپتىگىن تيگىزىپ وتىر.

سونداي-اق پرەزيدەنت جا­نىن­داعى مەملەكەتتىك باس­قا­رۋ اكادە­مياسىندا جوعارى ۇل­گە­­رىم كورسەتكەن تۇلەكتەردى وقۋ بىتىر­گەننەن كەيىن ءبىر جىل ىشىن­دە لاۋازىمدارعا كونكۋرستىق ىرىكتەۋسىز تاعايىنداۋ مۇمكىندىگى قاراستىرىلدى. «ب» كورپۋسىنىڭ جوعارى لاۋازىمدارىنا ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ كەلىسىمىمەن وبلىس­تىق بيۋدجەتتەن قارجىلاندىرىلا­تىن وبلىستىڭ اتقارۋشى ورگاندارى­نىڭ باسشىسى لاۋازىمدارىنا تىكەلەي تاعايىنداۋعا بولادى. زاڭنامالارعا ەنگەن وزگەرىستەر ناتيجەسىندە قىزىلوردا وبلىسى اكىمى اپپاراتىنىڭ ۇيىم­داس­تىرۋ-ينسپەكتورلىق جۇمىس جانە ايماقتىق دامۋ ءبولىمىنىڭ باس ينسپەكتورى (ساناتى D-3) بوس مەملەكەتتىك اكىمشىلىك لاۋازىمىنا پرەزيدەنت جانىن­دا­عى مەم­لەكەتتىك باسقارۋ اكا­دەميا­سىن 2023 جىلى بىتىرگەن تۇ­لەك كونكۋرستىق ىرىكتەۋسىز تاعا­يىندالدى. زاڭنىڭ 15-بابى­نىڭ 6-تارماعىنا سايكەس 2023 جىلى مەملەكەتتىك گرانت نەگىزىن­دە ءبىتىرىپ, GPA كورسەتكىشى 3,33-تەن جوعارى بولعان تاعى ءبىر تۇلەك ارال اۋدانىنىڭ جاقسىقىلىش كەن­تى اكىمى اپپاراتىنىڭ باس ما­­­مانى, تاعى ءبىرى شيەلى اۋدانى­­نىڭ تۇران اۋىلدىق وكرۋگى ­اكى­م­­­­دىگى­نىڭ جەتەكشى مامانى قىز­­مە­تىنە تاعا­يىندالدى.

«ادەپ جونىندەگى كەڭەس بىل­­تىر 10 وتىرىس وتكىزىپ, 49 ما­سەلە قارالدى. ولاردىڭ 31%-ى تارتىپتىك ءىس بولسا, قال­عانى پرو­فيلاكتيكالىق باعىت­تا­عى ەسەپ­تەر مەن تالداۋ قورى­تىن­دى­لا­رى. كەڭەس وتىرىستارىندا ادەپ كودەكسىنىڭ تالاپتا­رىن بۇز­عان 4, مەملەكەتتىك قىز­مەتكە كىر كەل­تىرەتىن تەرىس قى­لىقتار بو­يىنشا 11 تارتىپتىك ءىس قا­رال­دى. قا­راۋ بارىسىندا كەيبىر تار­تىپ­تىك ءىس توقتاتىلسا, كودەكس تالاپ­تارىن بۇزعان 2 مەملەكەتتىك قىز­مەتشى, مەملەكەتتىك قىزمەت­كە كىر كەلتىرەتىن تارتىپتىك تەرىس قى­لىقتارعا جول بەرگەن 3 مەم­لە­كەتتىك قىزمەتشى تارتىپتىك جا­ۋاپ­كەرشىلىككە تارتىلدى. پرو­­فيلاكتيكالىق ماسەلەلەردى قا­راۋ قورىتىندىسىندا ­ادەپ جونىن­دەگى كەڭەس 174 ۇسى­نىس ەن­گىزىپ, ول تولىعىمەن ورىن­دالدى. جىل بويىنا كەڭەس مۇشەلەرى 46 جەكە قابىلداۋ وتكىزىپ, وعان 148 ازامات كەلدى», دەيدى دەپارتامەنت باسشىسى.

بۇدان بولەك, دەپارتامەنتتىڭ مەملەكەتتىك قىزمەت سالاسىنداعى باقىلاۋ باسقارماسى 23 تەكسەرۋ جۇرگىزىپتى. جەكە تۇلعالارمەن قاتار مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر دە دەپارتامەنتكە وتىنىشپەن كە­لىپ, ولاردى زەرتتەۋ بارىسىندا 16 بۇزۋشىلىق انىقتالعان. وسىعان بايلانىستى مەملەكەتتىك ورگاندارعا 17 نۇسقاما ەنگىزىلىپ, تولىق ورىندالدى.

قازىر مەملەكەتتىك قىز­مەت­تەگىلەردىڭ دەنى تاڭەرتەڭ جۇمىسقا جۇرت قاتارلى بارعانىمەن, كوز بايلانا قايتادى. ءتۇرلى مەرەكە مەن ساياسي ناۋقاندار قارساڭىن­دا قاۋىرت جۇمىستان قالجى­راپ جۇرەتىندەر كوپ. سالاعا ەندى كەلگەن جاستاردىڭ كوبى وسىعان شى­داماي, باسقا جۇمىسقا ­اۋى­­­سىپ كەتىپ جاتقانىن دا بىلەمىز. وسى­دان دا مەملەكەتتىك قىز­مەت ىستەرى اگەنتتىگى توراعاسى­نىڭ №121 بۇيرىعىمەن 2023 جىل­عى 29 مامىردا «مەملەكەت­تىك ورگان­داردىڭ جۇمىس ۋاقىتى رەجى­مىن ساقتاۋىنا مونيتو­رينگ جۇرگىزۋ قاعيدالارى» بە­كىتىلدى. دەپارتامەنت ونداعى تا­لاپتاردىڭ ساقتالۋىن مەم­لە­­كەتتىك ورگاندارعا بارماي-اق, قول­جەتىمدىلىكتى باقىلاۋ جانە باسقارۋ جۇيەسىنەن الىنعان ما­لىمەتتەر بويىنشا مونيتورينگ جۇرگىزىپ, 2023 جىلى 5 482 ساعات ارتىق جۇمىس ىستەلگەنىن انىقتادى. جەرگىلىكتى اتقارۋ­شى ورگاندارداعى قىزمەتكەرلەر ­3 975 ساعات ارتىق ەڭبەكتەنسە, ور­تا­لىق مەملەكەتتىك ورگاندار­دىڭ اۋماقتىق بولىمشەلەرى ما­ماندارى جۇمىستان 1 644 ساعات كەش قايتقان.

دەسە دە, «مەملەكەتتىك قىز­مە­ت تۋرالى» زاڭدا شۇعىل, كۇنi بۇرىن بولجانباعان جۇمىس­تار­دى ورىنداۋ ءۇشiن مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر ەڭبەك زاڭناماسى­نا سايكەس جۇمىس ۋاقىتىنان تىس, دەمالىس جانە مەرەكە كۇندەردەگى جۇمىسقا تارتىلۋى مۇمكiن جانە وسى جاعدايلاردا مەملەكەتتىك قىزمەتشىگە دەمالىس كۇندەرى بەرىلەدى نەمەسە جۇمىسىنا مەم­لەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ ەڭبە­گى­نە اقى تولەۋ جۇيەسىنە سايكەس وتەماقى تولەنەدى دەلىنگەن. دە­پارتامەنت مەملەكەتتىك ورگان­دارعا وسىنداي ءتيىستى شارالاردى قابىلداۋدى ۇسىنىپ, 298 مەم­لەكەتتىك قىزمەتشىگە 261 كۇن دەمالىس بەرىلىپ, وتەم­اقى تولەندى.

دەپارتامەنت مەملەكەتتىك ور­گاندارعا بارىپ تا جۇمىس ۋاقىتى رەجىمىنىڭ ساقتالۋىنا مونيتورينگ جاسايدى. سونداي دەرەك انىق­تالعان جاعدايدا لاۋازىمدى تۇل­عالارعا قاتىستى ءتيىستى اكتى­لەر تولتىرىلادى. بىلتىر جەرگى­لىكتى اتقارۋشى ورگاندار مەن ورتا­لىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ 21 اۋماقتىق بولىمشەسى تەكسەرىلىپ, ونىڭ ىشىندە 28 مەملەكەتتىك قىزمەتشىنىڭ جۇمىس ۋاقىتى­نان تىس ارتىق جۇمىسقا تارتىل­عانى بەلگىلى بولدى. ولارعا زاڭعا سايكەس دەمالىس كۇندەرى بەرىلدى.

مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردى ءمىنسىز دەۋدەن اۋلاقپىز. بىراق وسى كۇنى الەۋمەتتىك جەلىدە كەز كەلگەن كەلەڭسىزدىكتىڭ ءتۇپ-تامىرىن مەملەكەتتىك قىزمەتكەردەن ىز­دەيتىن ءبىر ادەت پايدا بولدى. كەي­دە ولاردىڭ جەكە باسىنا جالا جاۋىپ, ىزىنەن ىلىك ىزدەگەندەردىڭ ارەكەتى «قاسقىردىڭ اۋزى جەسە دە قان, جەمەسە دە قان» دەگەندى ەسكە تۇسىرەدى. ارينە, بۇل سالادا جولدان تايىپ, قوعام قارجىسىنا قول سالعاندار كەزدەسىپ جاتاتىنى راس. بىراق ءوز قىزمەتىن ادال اتقاراتىن, ەل الدىندا ءجۇزى جارقىن ازاماتتار دا از ەمەس قوي.

ء«دال وسى ماسەلەنى ءبىز دە بىر­­­نەشە مارتە كوتەردىك. دەپار­تامەنتكە كەلىپ تۇسكەن ءوتىنىش, ارىزداردى مۇقيات تەكسەرەمىز. اراسىندا «جاپتىم جالا, جاقتىم كۇيە» دەيتىندەرى دە جوق ەمەس. الەۋ­مەتتىك جەلىدە پى­كىر بىلدىرە قويعان مەملەكەت­تىك قىزمەتشىنى جۇندەي ءتۇتىپ جات­قاندار ونىڭ دا وسى ەل ازاماتى رەتىندە قۇقىعى بار ەكەنىن ۇمىتىپ كەتەتىن سياقتى. بۇل – ارينە ويلاناتىن قۇبىلىس. جۇ­مىس ىستەۋگە جان-جاقتى جاع­داي جا­سال­عاندا عانا ءىس ءونىمدى, قوعام­عا ءتيىمدى بولماق. قازىرگى جۇرگىزى­لىپ جاتقان رەفورمالاردىڭ دا كوز­دەگەنى وسى», دەيدى ەرلەگەن جاردەم ۇلى.

قىزىلوردا