وتكەن جىلدىڭ 5 قاراشاسىندا وتكەن اۋدان اكىمدەرى سايلاۋىندا اقتوبە وبلىسىنان قوبدا, ويىل, ىرعىز اۋداندارىن باسقارۋعا توعىز ۇمىتكەر تالاستى. داۋىس بەرۋ قورىتىندىسىندا 60 جاستاعى ويىل اۋدانىنىڭ اكىمى اسقار قازىباەۆ پەن 55 جاستاعى ىرعىز اۋدانىنىڭ اكىمى نۇرلان قىزبەرگەنوۆ ءوز ورىندارىنا قايتا وتىرسا, قوبدا اۋدانىنىڭ اكىمى عانا وزگەردى. قوبدا اۋدانىن 2020 جىلدىڭ 21 ناۋرىزىنان بەرى باسقارىپ كەلە جاتقان بولات قۇلوۆتى 45 جاستاعى ورىنباسارى ىزگىلىك تىنىمگەرەەۆ الماستىردى.
ايتا كەتۋ كەرەك, اۋدان اكىمدەرىن سايلاۋ قاناتقاقتى جوباسىنا مۇناي جانە حروم ءوندىرىسى بار مۇعالجار, تەمىر, حرومتاۋ اۋداندارى ەمەس, بىرىڭعاي اۋىل شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىن دوتاتسياداعى اۋداندار تاڭدالعان. سودان بەرى جارتى جىلعا تاياۋ ۋاقىت وتسە دە, وڭىردەگى ءۇش سايلانعان جانە بۇرىن تاعايىندالعان توعىز اكىمنىڭ جۇمىستارىنان ايىرماشىلىق, سونى سەرپىن, وڭ وزگەرىس سەزىلمەيدى. قازىرگى كەزدە وسى ون ەكى اۋدان باسشىسىنىڭ الدىندا قۇرىلىسى كوپتەن بەرى تۇرىپ قالعان مەكتەپ, سپورت كەشەنى, الەۋمەتتىك وسال توپتاعىلارعا ارنالعان بەس قاباتتى تۇرعىن ۇيلەر قۇرىلىسىن اياقتاۋ, جولدار قۇرىلىسىن قاداعالاۋ مىندەتى تۇر. ىرعىز اۋدانىنداعى جارما جانە قوبدا اۋدانىنداعى تەرىساققان الپىس ورىندىق مەكتەپتەرىنىڭ التى جىلدان بەرى اياقتالماي كەلە جاتقانى ءتىپتى ۇيات.
كوكتەمگى سۋ تاسقىنى – اكىمدەر جۇمىسىن باعالاۋدىڭ باستى ولشەمى. بىلتىر كۇننىڭ كۇرت ەرۋىنەن ويىل وزەنى ارناسىنان اسىپ كەتىپ, قاراتال مەن ەكپەتال اۋىلدارىن, قوبدا وزەنى اۋدان ورتالىعىنداعى ءبىراز ءۇيدى باستى.
اۋدان اكىمدەرى اۋىلدارداعى ينتەرنەت بايلانىسىن رەتتەۋ, كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ, اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الۋشىلار سانىن ازايتۋعا بىلەك سىبانىپ كىرىسۋى كەرەك. ارينە, بۇل جەردە كوپ نارسە اۋدان باسشىسىنا دا بايلانىستى ەمەس. ويتكەنى, اۋداندارداعى ءىرى جوبالارعا تاپسىرىس بەرۋشى – وبلىستىق ساۋلەت جانە قۇرىلىس باسقارمالارى. بارلىق ماسەلە باسقارما مەن باس مەردىگەر اراسىندا شەشىلەدى. سوعان قاراماستان, اۋدان اكىمى دە جوبالانعان ىستەردىڭ ۋاقىتى اياقتالۋىنا مۇددەلى بولۋعا ءتيىس.
تاعى ءبىر ماسەلە – جەر قارايسا, بىلتىرعىداي «اۋىل اماناتى» جوباسى جالعاسادى. اتاۋلى كومەك الاتىندار سانىن ازايتۋ, كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ ماقساتىندا قولعا الىنعان «اۋىل اماناتى» قاناتقاقتى جوباسى از ۋاقىتتا تيىمدىلىگىن دالەلدەدى. ءبىر جىلدىڭ ىشىندە 1892 اقتوبەلىك 7,7 ملرد تەڭگەگە 1667 جوبا ۇسىنىپ, نەسيە العان. قازىرگى ۋاقىتتا نەسيە بەرۋ جالعاسىپ جاتىر. وسى قاڭتاردا 250 ملن تەڭگەگە 51 جوبا, اقپاندا 519,5 ملن تەڭگەگە 83 نەسيە رەسىمدەلگەن. بىراق وتكەن جىلى كۇزدە كارتوپ, ءسابىز, قىرىققابات وسىرگەندەر ونىمدەرىن وتكىزە المادى. قىسقا ساقتاۋعا كوپ شارۋاشىلىقتىڭ قويماسى جوق. الدىن الا ءونىم وتكىزۋ جولدارىن رەتتەمەسە, بىلتىرعى جاعداي بيىل دا قايتالانۋى مۇمكىن.
كوكتەمدە اۋىل ادامدارى قۇس شارۋاشىلىعىمەن اينالىسۋعا كوبىرەك ىقىلاس ءبىلدىرىپ وتىر. وعان سەبەپ – كەيىنگى ۋاقىتتاعى ساۋدادا جۇمىرتقا تاپشىلىعى مەن تاۋىق ەتىنىڭ ازايۋى. الايدا اقتوبە وبلىسىندا قۇستىڭ جەمى مەن مينەرالدى قوسپالارى رەسەيدىڭ ورىنبور وبلىسىنداعى ور قالاسىنان نە ءتىپتى باشقۇرتستاننان اكەلەنەتىندىكتەن, جەم قىمباتقا تۇسەدى. مال باسىن, قۇس سانىن كوبەيتۋ ءۇشىن ولاردىڭ ازىعى مول ءارى قولجەتىمدى بولۋى كەرەك.
قوبدا اۋدانى تۇرعىندارىنىڭ سانى – 18 623 ادام, 16 اۋىلدىق وكرۋگكە بىرىكتىرىلگەن 28 ەلدى مەكەنى بار. اۋداندا اۋىل شارۋاشىلىعى, وسىمدىك شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىن شارۋا قوجالىقتارى, جىلىجايلار جاقسى دامىپ كەلەدى. اۋداندا ءىرى قارا مەن ۇساق مال سانى 25 پايىزعا ارتقان. وتكەن جىلى «اۋىل اماناتى» جوباسىمەن 853 قوبدالىق ارزان نەسيەگە قول جەتكىزىپ, كاسىپ اشتى.
ال ويىل اۋدانىندا 22 ەلدى مەكەن بار. ونىڭ 20-سى ورتالىقتاندىرىلعان اۋىزسۋمەن قامتىلعان. بيىل بەس اۋىلعا سۋ تازارتاتىن بلوكتى-مودۋل قوندىرعى ورناتىلادى. اۋدان حالقىنىڭ كورگەن يگىلىگى – وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا كوپتوعاي اۋىلدىق وكرۋگىنە قاراستى شۇبارشي اۋىلىنا سۋ قۇبىرى مەن قاراتال اۋىلىنا گاز قۇبىرىنىڭ تارتىلۋى. بىرەر كۇن بۇرىن سارالجىن اۋىلدىق وكرۋگىنە قاراستى شيقۇدىق اۋىلىندا 4G ءموبيلدى ينتەرنەتى بايلانىس جۇيەسى ىسكە قوسىلدى. ەڭبەك جولىن ويىل اۋدانىندا قاراپايىم جۇمىسشى بولىپ باستاپ, وكرۋگ اكىمى, اۋىلشارۋاشىلىق ءبولىمىنىڭ باسشىسى, اۋدان اكىمىنىڭ ورىنباسارىنا دەيىن جوعارىلاپ, 2019 جىلدىڭ 7 شىلدەسىندە اكىم بولىپ تاعايىندالىپ, ودان وتكەن جىلى سايلاۋعا تۇسكەن اسقار قازىباەۆتىڭ الدىندا تۇرعان مىندەت – اۋىل كاسىپكەرلىگىن دامىتۋ. اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىن وڭدەيتىن شاعىن تسەحتاردى كوپتەپ اشۋ كەرەك. تاعى ءبىر نازار اۋدارارلىعى, اقتوبە وبلىسىندا ءسۇت ونىمدەرىن وڭدەپ, ودان ءتۇرلى ءونىم شىعاراتىن شاعىن تسەحتار جۇمىسى جولعا قويىلماعان.
ىرعىز اۋدانى تۇرعىندارىنىڭ سانى – 15 مىڭنان اسادى, 18 ەلدى مەكەنى بار. اۋدان اكىمى نۇرلان قىزبەرگەنوۆ وسى اۋداننىڭ قارجى بولىمىندە ەكونوميست, سالىق ينسپەكتورى, اۋىلدىق وكرۋگ اكىمى, اۋداندىق ءماسليحات حاتشىسى بولىپ جۇمىس ىستەگەن. ونىڭ موينىندا بىرنەشە اياقتالماعان «ساقالدى قۇرىلىس» بار. وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ىرعىز اۋدانىندا اۋىل شارۋاشىلىعىنا تارتىلعان ينۆەستيتسيا كولەمى جوعارى بولعان. الايدا اۋداندا «اۋىل اماناتى» باعدارلاماسىنا قاتىسۋعا نيەت بىلدىرۋشىلەر سانى وتە از. ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى جەتكىلىكسىز بە, الدە نەسيە الۋعا قۇجات ازىرلەۋ جولعا قويىلماعان با – وسى جاعى تۇسىنىكسىز. بار بىلگەنىمىز – كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ مەن اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋدا ىرعىز اۋدانى بار مۇمكىندىگىن پايدالانا الماي كەلەدى. ونىڭ ءبىر جولى – اۋدان ارقىلى وتەتىن «سامارا – شىمكەنت» تاسجولىنىڭ بويىندا تاماقتاندىرۋ ورىندارىن, كەمپينگتەر جەلىسىن اشىپ, اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ساتۋدى دۇرىس جولعا قويۋعا بولار ەدى.
سوڭعى جاڭالىق, اقتوبە وبلىسىندا اۋىلدىق وكرۋگ اكىمدەرى مەن اۋدان اكىمدەرىنىڭ قىزمەتى مەملەكەتتىك جانە وڭىرلىك باعدارلامالارعا قاتىسۋ, ەكونوميكالىق دامۋ, الەۋمەتتىك دامۋ كورسەتكىشتەرى مەن جانە ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ بويىنشا باعالانباقشى. وسى ارقىلى ءار اۋداننىڭ دامۋ دەڭگەيى سارالانىپ, تومەن كورسەتكىشتەگى اۋىلدىق وكرۋگتەر انىقتالادى. وبلىس اكىمدىگىندە وتكەن جيىندا مۇنداي رەيتينگتى ءار توقسان سايىن جاساۋ تۋرالى ۇسىنىس ايتىلدى.
اقتوبە وبلىسى