الماتىعا جاقىن ماڭداعى ەلدى مەكەندەردەن ناپاقا تاۋىپ, ءبىلىم ىزدەپ كەلەتىندەر سانى تولاستاعان ەمەس. سوڭعى ون جىلدان بەرگى قالا اگلومەراتسياسىنىڭ كەڭەيۋىنە جۇيەسىز كوش-قون بىردەن-ءبىر سەبەپ بولىپ وتىر. سونىڭ سالدارىنان قالا تۇرعىندارىنىڭ سانى جىل سايىن 70 مىڭ ادامعا ارتىپ, الەۋمەتتىك سالاداعى ساپالى قىزمەتكە سۇرانىس كۇشەيدى.
اسىرەسە مەكتەپ پەن بالاباقشانىڭ جەتىسپەۋشىلىگى وتكىر ماسەلەگە اينالدى. اتا-انالار بالالارىنا ساپالى ءبىلىم بەرۋ ءۇشىن قولايلى ورتا ىزدەپ, ابىگەردە ءجۇر. قالا اكىمدىگىنىڭ دەرەگىنشە, بيىلعى وقۋ جىلىندا 30 مىڭ ورىن تاپشىلىعى بايقالعان. ال مەكتەپتەرگە جىل سايىن 12-14 مىڭ بالا وقۋعا كەلەدى.
جاقىندا №41 مەكتەپتە ورىن العان جاعدايدىڭ سەبەبىن قالالىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ ماماندارى وقۋشى ورنىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگىمەن بايلانىستىردى. باسقارما باسشىسى ءلاززات جىلقىباەۆانىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى كەزدە 870 بالا وقيتىن مەكتەپتە ەكى اۋىسىمدا 1 426 وقۋشى ءبىلىم الىپ جاتىر. اتالعان ءبىلىم وشاعىنداعى ورىن تاپشىلىعىن شەشۋ ءۇشىن بيىل سامعاۋ-2 شاعىن اۋداندا 2 000 ورىندىق جايلى مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى باستالعان-دى.
ماسەلەنىڭ مانىنە ۇڭىلسەك, الەۋمەتتىك جەلىدە تاراعان بەينەجازباعا قاراعاندا, گاردەروبتان كيىمدەرىن الۋعا بارعان وقۋشىلار تار جەردە قىسىلىپ, ءبىر-ءبىرىن باسىپ كەتە جازداعان. وسىنىڭ سالدارىنان وقۋ ءۇردىسىن دۇرىس ۇيىمداستىرا الماعان مەكتەپ ديرەكتورى قىزمەتىنەن كەتتى. مەكتەپتە مۇنداي جاعداي بۇرىن-سوڭدى بولماعان, ابىروي بولعاندا, وقيعا سالدارىنان وقۋشىلار زارداپ شەككەن جوق. بۇعان دەيىن وسىعان ۇقساس جاعداي قالاداعى №5 مەكتەپتە ورىن العان ەدى. مەكتەپتە كيىم الۋعا تالاسىپ قالعان بالالاردىڭ ارەكەتىنەن وقۋشى جاراقات العان بولاتىن. اتالعان مەكتەپ 860 ورىنعا ارنالعان بولسا, قازىر وندا 2 257 بالا وقيدى.
مەكتەپتەر جەتىسپەۋشىلىگى ماسەلەسى الماتى اگلومەراتسياسىن دامىتۋدىڭ 2024-2028 جىلدارعا ارنالعان كەشەندى جوسپارىندا قامتىلدى. وسى ورايدا قالا ماڭىنداعى ەلدى مەكەندەرگە 2028 جىلعا دەيىن 36 مەكتەپ سالۋ كوزدەلگەن. بۇل قالاعا جاقىن اۋماقتا ورنالاسقان مەكتەپتەردەگى ءۇش اۋىسىمدا ءبىلىم بەرۋ ماسەلەسىن تولىقتاي شەشۋگە ىقپال ەتەدى. مۇنىمەن قوسا كۇردەلى جوندەۋمەن قامتىلاتىن مەكتەپتەر سانى 6 پايىزعا ۇلعايىپ, وقۋشىلار مەن مۇعالىمدەر ءۇشىن نەعۇرلىم قولايلى ءارى قاۋىپسىز جاعداي قاراستىرىلماقشى.
قالالىق اكىمدىكتىڭ مالىمەتىنشە, مەكتەپتەردەگى ورىن تاپشىلىعى ماسەلەسىن شەشۋ ءۇشىن قازىرگى كەزدە ءبىلىم وشاقتارىنىڭ قۇرىلىسى قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر. «جايلى مەكتەپ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا الداعى ەكى جىلدا 37,1 مىڭ ورىندىق 22 مەكتەپ اشۋ كوزدەلىپ وتىر. بۇگىنگى تاڭدا 23,1 مىڭ ورىندىق 13 مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى باستالعان. جەكە ينۆەستورلارمەن 12 مىڭ ورىنعا ارنالعان 8 مەكتەپ سالۋ جانە ساتىپ الۋ بويىنشا مەموراندۋمعا قول قويىلىپ, مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىك اياسىندا 2 مىڭ وقۋشىعا لايىقتالعان 1 مەكتەپ سالىناتىن بولادى.
قازىرگى كەزدە قالادا 200-دەن استام مەملەكەتتىك, 100-گە جۋىق جەكەمەنشىك مەكتەپ بار. وندا 320 مىڭنان استام وقۋشى ءبىلىم الىپ جاتىر. ماماندار الماتىدا «جايلى مەكتەپ» ۇلتتىق جوباسى ناتيجەلى ىسكە اساتىن بولسا, مەكتەپتەردەگى ورىن تاپشىلىعى 6 مىڭعا دەيىن تومەندەۋى مۇمكىن دەگەن بولجام جاسايدى. ۇلتتىق جوبا اياسىندا مەكتەپتەردىڭ جاڭا تەحنولوگيالارمەن جابدىقتالۋى, وقۋشىلاردىڭ جەكە شكافتارمەن قامتاماسىز ەتىلۋى كوپتەگەن تۇيتكىلدى ماسەلەنىڭ شەشىمىن تارقاتپاق. بۇگىندە الماتىدا مەملەكەتتىك ورتا جانە مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا «كەشەندى قاۋىپسىزدىك جۇيەسى» جوباسى ىسكە اسىپ وتىر. قازىرگى ۋاقىتتا الماتى قالاسىندا 400-دەن اسا مەملەكەتتىك ۇيىمداردا جانە مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا مامانداندىرىلعان كۇزەت جانە بەينەباقىلاۋ جۇيەسى بار. بىلتىرعى جىلدىڭ سوڭىنان باستاپ قالا مەكتەپتەرىندە بەينەباقىلاۋ كامەرالارىن, دابىل تۇيمەلەرىن جاڭارتۋ جۇمىستارى باستالعانى بەلگىلى. قازىرگى ۋاقىتتا 200-دەن استام مەكتەپ پەن 10 ينتەرنات قاۋىپسىزدىك جۇيەسىمەن, 215 ۇيىم 11 831 بەينەباقىلاۋ كامەراسى, 215 دابىل تۇيمەسى, وقۋشىنى تانۋ مۇمكىندىگى بار 400-دەن اسا تۋرنيكەتپەن قامتىلعان. ماماندار الداعى جىلداردا ۇلتتىق جوبا اياسىنداعى مەكتەپتەردە IT شەشىمدەر مەن زاماناۋي جابدىقتار وقۋشىلار قاۋىپسىزدىگىن تولىققاندى قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى دەپ سەندىرەدى.
الماتى