مادەنيەت پەن اقپاراتتىڭ ەلدىك مىندەتى

«مينيسترلىكتى قۇرۋ بارىسىندا مەملەكەت باسشىسى ۇكىمەت الدىنا اۋقىمدى مىن­دەتتەر قويدى. اتاپ ايتقاندا, باسە­كەگە قابىلەتتى, جاھاندىق كونتەكستە بىرەگەي مادەنيەتىن ساقتاعان ۇلتتىق بولمىسىمىزدى قالىپتاستىرۋ ارقىلى مەملەكەت پەن قوعامنىڭ ۇيلەسىمدى دامۋىن, ىشكى يدەولوگيالىق جانە سىرتقى يميدجدىك الەۋەتىن, ازامات­تارىمىزدىڭ ەل ەرتەڭىنە سەنىم­دىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ. ارينە, وسىنداي ستراتەگيالىق ءىرى مىندەتتىڭ ۇدەسىنەن شىعۋ ءۇشىن ءبىز مينيسترلىك قۇزىرەتىندەگى بارلىق سالا مەن باعىتتاعى جوسپارلارىمىزدى ساراپتاپ, جاڭا دەڭگەيگە كوتەردىك», دەدى ايدا بالاەۆا. سونى­مەن قاتار مينيستر بيىل كوپ­تە­گەن جاڭا جوبا مەن باستاما جوس­پار­لانىپ وتىرعانىن دا ايتتى.

مينيستر, ەڭ الدىمەن, مادەنيەت باعىتىنداعى اتقارىلعان جۇمىس­تار­عا توقتالدى. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «ۇلتتىق بولمىسىمىزدان, ءتول مادەنيەتىمىز بەن سالت-داستۇرىمىزدەن اجىراپ قالماۋ – بارلىق وركەنيەتتەر ميداي ارالاسقان الاساپىراندا جۇتىلىپ كەتپەۋدىڭ بىردەن-ءبىر كەپىلى» دەگەن ءسوزىن مىسالعا كەلتىرگەن سالا باسشىسى مادەنيەتىمىزدىڭ وتكەنى مەن بۇگىنىن ۇتىمدى ۇشتاستىرۋ, سول ارقىلى ونىڭ ەرتەڭگى كەلبەت-بولمىسىن جاساۋ, ونى الەمنىڭ تورىنە وزدىرۋ بارشامىزعا ورتاق مىندەت ەكەنىن جەتكىزدى.

ء«بىز بۇل باعىتتاعى جۇمىستار­دى 2029 جىلعا دەيىنگى مادەني ساياسات تۇجىرىمداماسىن جۇزەگە اسىرۋ­دان باستادىق. ونىڭ اياسىن­دا 44 مادەني نىساننىڭ قۇرى­لىسى اياقتالسا, تاعى 260-ى جون­دەۋدەن ءوتتى. 64 مىڭعا جۋىق مادەنيەت قىزمەتكەرىنىڭ جالا­قىسى 55 پايىزعا ءوستى. بىلتىر رەسپۋب­ليكالىق كونتسەرتتىك ۇيىمدار 500-دەن اسا كونتسەرت ۇيىمداستىرىپ, ەكى مىڭنان اسا سپەكتاكل, 65 جاڭا قويىلىم ساحنالاندى.

سونداي-اق ەلىمىزدەگى تاتۋلىق پەن ىنتىماقتى تۋ ەتكەن «بىرلىك» ءانسامبلى قۇرىلدى. تاعى ءبىر جاقسى جاڭالىق, كوپشىلىكتىڭ ىستىق ىقىلاسىنا بولەنگەن «اقجاۋىن» ءانسامبلى دە جىل سوڭىنا دەيىن قايتا جاندانادى. ۇلتتىق قۇندى­لىق­تارىمىز بەن مادەنيەتىمىزدى جاھانعا تانىتۋ ءۇشىن يتاليا, فرانتسيا, قىتاي, ازەربايجان, مىسىر, گەرمانيا, وڭتۇستىك كورەيا, تۇركيا, اقش سياقتى ەلدەردە شىعارماشىلىق توپتاردىڭ گاسترولدەرى ءساتتى ءوتتى. بىلتىر ەلىمىزدىڭ تەاترلارى 122 حالىقارالىق جانە رەسپۋبليكالىق فەستيۆال مەن كونكۋرسقا قاتىسىپ, ەل نامىسىن قورعادى. ونىڭ ىشىندە عابيت مۇسىرەپوۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر تەاترى 7 حالىقارالىق فەستيۆالدە جۇلدەلى ورىندارعا يە بولدى», دەدى ايدا بالاەۆا.

«قانداي ونەردىڭ بولسىن ءتۇپ نەگىزى – ادەبيەت» ەكەنىن ەسكە سال­عان مينيستر كىتاپ ىسىندە جۇرگى­ز­ىلگەن جۇمىس ناتيجەسىندە ەندى كى­تاپتاردى باسىپ شىعارۋ, ادە­بيەتتى قولداۋ قالىڭ كوپشىلىك­پەن تالقىلانىپ, جاڭا ەرەجەگە سايكەس جۇزەگە اساتىنىن جەتكىزدى. «2023 جىلى جالپى تارالىمى 346 مىڭ دانا بولاتىن 134 كىتاپ جارىق كوردى. سونىڭ ىشىندە «جاڭا قازاق ادەبيەتى» سەرياسىمەن بۇرىن جاريالانباعان 14 تۋىندى 42 مىڭ دانامەن وقىرمانعا جول تارتتى. سونداي-اق بالالار مەن جاسوسپىرىمدەرگە ارنالعان 16 ادەبيەت 48 مىڭ دانامەن باسىلىپ شىعىپ, تاراتىلدى. ادەبيەت دامىماي ونەردىڭ باسقا سالاسىنىڭ تولىققاندى دامۋى مۇمكىن ەمەس. ارينە, مەملەكەت وتاندىق اقىن-جازۋشىلارىمىزدى قولداۋ ماسەلەسىن ءبىر ساتكە دە ۇمىتقان ەمەس. وتكەن جىلدارى بۇل باعىتتا جاسالعان جۇمىس از ەمەس. سوڭعى ءۇش جىلدا مەملەكەتتىڭ تىكەلەي قولداۋىمەن جاڭا تۋىندىلاردى, اسىرەسە جاس تالانتتاردى قولداۋ, وسى ۋاقىتقا دەيىن ۇلتتىق ادەبيەتىمىزدىڭ جاۋ­ھار­لارىنا اينالعان شىعارمالاردى قايتا باسىپ شىعارۋ, ولاردى الەم تىلدەرىنە اۋدارۋ ءىسى, قالامگەرلەرىمىزدىڭ شىعارماشىلىق كەشتەرىن وتكىزۋ, مەرەيتويلارىن ۇلىقتاۋ, تاعى باسقا جۇزدەگەن يگى شارالار اتقا­رىلدى», دەدى ۆەدومستۆو باسشىسى.

وسى جىلدان باستاپ مەملەكەت­تىك قولداۋعا ۇمىتكەر كينوجوبالاردى كون­كۋرس­تىق ىرىكتەۋ ەرەجەلەرى دە وزگەرمەك. ۇلتتىق كينونى قول­داۋ ورتالىعى ستسەناريلەردى قا­بىلداپ, ولاردىڭ ەڭ جاقسىسىن ساراپ­شىلار كەڭەسى تاڭدايتىن بولادى. ء«بىز العاش رەت جەتى تىلدە تارالاتىن «مادەنيەت» ونلاين-پورتالىن ىس­كە قوسامىز. جاڭا پورتال ارقىلى ما­دەني قۇندىلىقتارىمىزدى تەك وتان­دىق ەمەس, شەتەل اۋديتوريا­سى­نا ناسيحات ەتۋدى ماق­سات ەتىپ وتىر­مىز. مۇنداي جوبالار الەم­­دىك تاجىريبەدە ءوز تيىمدىلىگىن بايا­عى­دا-اق كورسەتكەن. ۇلتتىق مۋ­زەي جانىنان ۇل­تى­مىزدىڭ سان عا­سىرلىق تاريحىنان سىر شەر­­تەتىن قۇندىلىقتارىمىزدىڭ ومىر­­­شەڭ­­دى­گىن ساقتاپ قالۋعا جاعداي جاساي­­­­­تىن اۋقىمدى رەستاۆراتسيا ورتا­لى­عى قۇ­­رىلادى. سونىمەن قاتار الىس-جا­قىن شەت­ەلدەردەگى تا­ري­حي قۇندى مۇرا­­لارىمىزدى قاي­تارۋ حالىقارالىق زاڭناماعا ساي­كەس جۇرگىزىلەدى», دەيدى مينيستر.

ونىڭ ايتۋىنشا, بارلىق ۆەدومستۆو مەن جۇيەنىڭ كىتاپ­حانالارىنا قازاقستاننىڭ ۇلتتىق ەلەكتروندىق كىتاپحاناسى كەزەڭ-كەزەڭىمەن ەنگىزىلمەك. بيىل ءبىرىنشى توقساندا قاناتقاقتى جوباعا قوسىلاتىن ەكى وبلىستىق كىتاپحانا انىقتالعان. «ەل يدەولوگياسىنىڭ باستى تۇتقالارىنىڭ ءبىرى, ارينە, اقپاراتتىق ساياسات. وتاندىق اقپاراتتىق كونتەنتتىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگى مەن ساپاسىن ارتتىرۋ, ونىڭ قۇندىلىعىن تولىقتىرۋ, اق­پاراتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتا­ماسىز ەتۋگە باعىتتالعان كەشەندى شارالار قولدانىلىپ كەلەدى. پرەزيدەنت مەملەكەت مۇددەسىن, قوعامنىڭ سۇرانىسىن جانە مەدياسفەرانىڭ دامۋ ءۇردىسىن ەسكەرە وتىرىپ, مەديا زاڭناماسىن قايتا قاراۋ تۋرالى تاپسىرما بەردى. سوعان باي­لانىستى «ماسس-مەديا تۋرالى» زاڭ جوبا­سى ازىرلەنىپ, ءماجىلىستىڭ ءبىرىن­شى وقى­لىمىندا ماقۇلداندى. اقپا­رات­­تىق شابۋىلدارعا جانە دەسترۋك­تيۆتى يدەو­لوگيانىڭ تارالۋىنا قارسى كەشەن­دى شارالار قابىلدانادى. ماسەلەن, «سۇر تا­رەل­كالاردى» تاراتقانى ءۇشىن اكىمشىلىك جا­ۋاپ­كەرشىلىك ەنگىزۋ, مەديا سالاداعى بيز­نەس ۇدەرىستەردى تسيفرلاندىرۋ شەڭبە­رىندە بىرىڭ­عاي مەديا پلاتفورما قۇرۋ جوسپارلانىپ جاتىر», دەدى ايدا بالاەۆا.

ءمينيستردىڭ سوزىنشە, زاڭ قا­بىل­دانعاننان كەيىن مەملەكەتتىك اقپاراتتىق تاپسىرىستاردى ءبولۋ تەتىگىنەن گرانت­تىق قارجىلاندىرۋعا كوشەدى, شەكارا ماڭىنداعى وڭىرلەردى راتيفيكاتسيالاۋ جۇمىسى جۇرگىزىلەدى, سالالىق جۋرناليستيكا داميدى, سونداي-اق جۋرناليستەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ جونىندەگى جۇمىس جالعاستىرىلادى. بالالار كونتەنتىن دامىتۋعا, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جانداردىڭ اقپاراتقا قول جەتكىزۋىن قامتاماسىز ەتۋگە ەرەكشە نازار اۋدارىلادى.

حالىق اراسىندا ەڭ كوپ سۇرانىسقا يە ءارى قارقىندى دامىپ كەلە جاتقان الاڭداردىڭ ءبىرى – قوعامدىق كەڭەستەر. وسىعان بايلانىستى مينيسترلىك جانىنان قوعامدىق كەڭەستەردىڭ ۇيلەستىرۋ ورتالىعى قۇرىلماق. ازاماتتىق قوعام سالاسىندا ازاماتتىق قوعامدى دامىتۋ تۇ­جى­رىمداماسى ازىرلەنەدى, ال 2024 جىلعى ساۋىردەن باستاپ قوعامدىق باقىلاۋ جانە ونلاين-پەتيتسيالار تەتىگى ەنگىزىلەدى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن كرەاتيۆتى يندۋستريانى دامىتۋدا جۇيەلى شارالار قابىلدانىپ جاتىر, «كرەاتيۆتى يندۋستريالاردى قولداۋ ورتالىعى» كورپوراتيۆتىك قورىن قۇرۋ پىسىقتالىپ, وڭىرلەردە كرەاتيۆتى حابتار اشۋ جوسپاردا بار.

مينيستر ايدا بالاەۆا ءدىن سالاسىن­داعى مەملەكەتتىك ساياساتتى دامىتۋ­دىڭ 2024-2028 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىم­داماسىنىڭ جوباسى دايىندالعانىن اتاپ ءوتتى. «وزدەرىڭىزگە ءمالىم, ىزگىلىك پەن رۋحاني قۇندىلىقتاردى ناسيحاتتاۋدا ءدىن سالاسىنىڭ ورنى ەرەكشە. ءدىن – وتە نازىك ءارى ماڭىزدى سالا. ال زايىرلىلىق – كوپكونفەسسيالى جانە پوليەتنوستى قوعامدا بەيبىتشىلىكتى ساقتاۋدىڭ جولى. بۇل تەك مەملەكەتكە ەمەس, ءاربىر ازاماتقا دا قاجەت. سوندىقتان قوعامنىڭ رۋحاني ماسەلەلەرىن شەشۋدە بۇل سالادا دا بىرلەسە جۇمىس ىستەۋگە ءتيىسپىز», دەدى ول.

ەتنوسارالىق كەلىسىم سالاسىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىر­ماسىمەن العاش رەت 2023 جىلى «ەل بىرلىگى» وردەنى, مادەنيەتارالىق جانە ەتنوس­ارا­لىق بىرلىكتى نىعايتۋعا قوس­قان ۇلەسىنە «مادەنيەت پەن ونەر سالالارىنداعى ۇزدىك جۇ­مىس­تارى مەن تۋىندىلارى ءۇشىن» جانە «ادەبيەت پەن جۋرناليس­تيكا سالا­لارىنداعى ۇزدىك جۇ­مىس­تارى ءۇشىن» سىي­لىقتارى تاعايىندالعانىن ايتتى.

«مينيسترلىك ادىلەتتى قازاق­ستان­نىڭ قۇ­رى­لۋىنا ەلەۋلى ۇلەس قوسىپ, پرەزي­دەنت­تىڭ اۋقىمدى باعدارلامالارى مەن باس­تا­مالارىن ىسكە اسىرۋدا جۇمىسىن جالعاس­تىرا بەرەدى», دەپ تۇيىندەدى ءسوزىن مينيستر.

القا وتىرىسىنا قاتىسقان جازۋشى­لار وداعىنىڭ توراعاسى مەرەكە قۇلكەنوۆ, «قازاقستاننىڭ ازاماتتىق اليانسى» زتب توراعاسى بانۋ نۇرعازيەۆا, «اتامەكەن» بيز­نەس تەلەارناسىنىڭ باس ديرەكتورى قانات ساحاريانوۆ, «ۇلتتىق ۆولونتەر­لەر جەلىسى» زتب توراعاسى تاتيانا ۆەرونيۋك, ء«تىل-قازىنا» ۇلتتىق-عىلىمي ورتالى­عى­نىڭ باس ديرەكتورى ماقپال جۇماباي ءسوز الىپ, وزەكتى ۇسىنىستارىن جەتكىزدى.