اۋرۋ ايتىپ كەلمەيدى. دەنساۋلىعىنا بايلانىستى بۇرىن-سوڭدى ەمحانادا ەسەپتە تۇرماعان ازاماتتاردىڭ دا ءبىر كۇنى جاعدايى كۇرت ناشارلاۋى مۇمكىن. كۇندەلىكتى قىم-قيعاش تىرشىلىكتىڭ قامىمەن جۇرگەن شاقتا ەلەمەگەن اۋرۋ ۋاقىت وتە شالىپ تۇسەدى.
جەدەل جاردەم قانداي جاعدايدا كەشىگەدى؟
كۇندىز, مەيلى تۇندە كۇتپەگەن, وقىس وقيعاعا ۇرىنباسىڭا ەشكىم كەپىلدىك بەرە المايدى. بىلايعى كۇنى ەڭبەگىن ەلەمەگەنمەن, جان قىسىلعاندا دۇنيە اتاۋلىنى ۇمىتىپ, العاشقى مەديتسينالىق كومەككە جۇگىنەسىڭ. جەدەل جاردەم جەدەل جەتسە دەيسىڭ. ءبىز وسى جولى قاۋىرت شاق, قيىن ساتتە ادام جانىن اراشالاپ قالۋعا تىرىساتىن مامانداردىڭ جۇمىسىمەن تانىسۋدى ويلاپ, استانا قالاسىنىڭ جەدەل مەديتسينالىق جاردەم ستانساسىنا ايالدادىق.
قوعام بولعان سوڭ ەل اراسىندا ءتۇرلى سىن-پىكىر ايتىلادى. سونىڭ ءبىر ۇشى ارا-تۇرا مەديتسينا قىزمەتىنە, جەدەل جاردەمگە ءتيىپ جاتادى. قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىنا, ماماننىڭ جۇمىسىنا سىن كوزبەن قارايتىندار تابىلادى. دەسەك تە سۇراقتىڭ كوبى جەدەل جاردەمنىڭ جەدەل كەلمەيتىنىنە قاتىستى. جەدەل مەديتسينالىق جاردەم ستانساسىنا بارعانىمىزدا ماماندىقتىڭ قىر-سىرىن, قيىندىعىن كورسەتۋمەن شەكتەلمەي, كوپتىڭ كوڭىلىندە جۇرگەن ساۋالدارعا دا جاۋاپ الۋعا تىرىستىق.
جەدەل جاردەم ستانساسىنىڭ كىرەبەرىسىندە قىزمەتتىك كولىكتەر قاز-قاتار ءتىزىلىپ تۇر. ءبىرى شاقىرتۋعا اسىعىپ-ۇسىگىپ, جەدەل شىعىپ بارا جاتسا, ەندى ءبىرى تۇراققا ايالداپ جاتتى. سول ماڭدا شاقىرتۋدان ەندى كەلىپ, قۇرال-جابدىق, ءدارى-دارمەكتەرىن تۇگەندەپ جۇرگەن فەلدشەر ازات راحماتۋلينمەن جۇزدەسىپ, پىكىرلەستىك. ول – جەدەل-جاردەم ستانساسىندا 10 جىلدان بەرى ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن بىلىكتى مامان. ادەتتە تۇسكە دەيىن شاقىرتۋ از تۇسەتىندىكتەن, وسى ءساتتى ءبىز دە ءتيىمدى پايدالانىپ, جەدەل جاردەمدەگى قۇرالداردى مامانمەن بىرگە تۇگەندەپ شىقتىق. كولىكتىڭ كىرەبەرىسىندە ەسىكتەن ءسال جوعارى ماڭدايشادا ءىلۋلى تۇرعان «دەفيبريللياتور» دەگەن قۇرىلعىنى بايقادىق. ءتۇر-ءتۇسىن ەسكى تەلەفون اپپاراتىنا ۇقساتتىق. سويتسەك, بۇل قىسقامەرزىمدى كۇشتى ەلەكترلىك يمپۋلسپەن جۇرەككە اسەر ەتەتىن ارنايى قۇرال بولىپ شىقتى. جۇرەك بۇلشىقەتىنىڭ جيىرىلۋىن جانە رەلاكساتسياسىنىڭ جيىلىگىن قالىپقا كەلتىرۋگە ارنالعان ەكەن. سوسىن وتتەگى اپپاراتى, اكۋشەرلىك كومەك كورسەتۋگە ارنالعان جيىنتىق, رەانيماتسيا كەزىندە قولداناتىن مونيتور, ەلەكتركارديوگرامما, ناۋقاس اۋىر جاراقات العاندا, اياق-قول سىنعاندا تاڭاتىن, ءتىپتى كۇيىك شالعاندا قولداناتىن قۇرالدار كوزگە ءتۇستى. ال اكۋشەر ۇنەمى الىپ جۇرەتىن سارى قوراپشا ادرەناليننەن باستاپ فيزراستۆور, اۋىرسىنۋدى باساتىن نوشپا, كەتونالدان باسقا دا ءدارى-دارمەككە تولعان. جەدەل جاردەم قىزمەتىنىڭ قىر-سىرىنان بەيحابار ءبىز ءۇشىن كولىكتىڭ ءىشى شاعىن ەمحانا سەكىلدى كورىندى. وسى ارادا ازات ءراحماتۋليندى اڭگىمەگە تارتىپ, جەدەل جاردەم قىزمەتىنە قاتىستى بىرنەشە سۇراققا جاۋاپ الىپ ۇلگەردىك.
– وزدەرىڭىز كورىپ تۇرعانداي, جەدەل جاردەم كولىگىندە العاشقى مەديتسينالىق كومەككە قاجەتتىنىڭ ءبارى بار. ونىڭ ۇستىنە جىلدان-جىلعا تەحنيكا, قۇرالدار جاڭارىپ جاتىر. كەيبىر قۇرالداردىڭ كومەگىمەن ءبىر ەمەس, بىرنەشە قىزمەتتى قاتار اتقارۋعا بولادى. سۇراققا توقتالسام, شىنىندا, جەدەل جاردەمنىڭ كەشىگۋىنە ءبىر ەمەس, بىرنەشە سەبەپ بار. اسىرەسە كەشقۇرىم تۇرعىنداردان شاقىرتۋ كوپ تۇسەدى. ءدال سول مەزگىلدە قالادا كەپتەلىس باستالادى. كەي-كەيدە دابىل بەلگىسىن قوسىپ جۇرگەنىمىزگە قاراماي, جول بەرمەيتىن جۇرگىزۋشىلەر كەزىگىپ قالادى. نەگىزى بىزدە شاقىرتۋدىڭ 4 ءتۇرى بار. مىسالى, ءبىرىنشى دەڭگەيلى, ياعني جەدەل شاقىرتۋعا 10 مينۋتتا جەتۋىمىز كەرەك. ەكىنشى دەڭگەيلى شاقىرتۋعا – 15 مينۋتتا, ءۇشىنشى جەدەلدىكتەگىگە – 30, ءتورتىنشى دەڭگەيلى شاقىرتۋعا ءبىر ساعات كولەمىندە بارۋىمىز قاجەت. تۇسىنگەندەرىڭىزدەي, شاقىرتۋلار رەتى ناۋقاستىڭ حال-احۋالىنا بايلانىستى بەكىتىلگەن. جول-كولىك وقيعالارى ورىن السا, ناۋقاس ەس-ءتۇسسىز جاتسا, بيىكتەن قۇلاسا, باسقا دا اۋىر جاعدايعا تاپ بولسا, بارىنشا 10 مينۋتتا جەتۋگە تىرىسامىز, – دەيدى ا. راحماتۋلين.
اۋرۋ-سىرقاۋ جاسارىپ تۇر
جەدەل جاردەم قۇرامى كەپتەلىستەگى قاربالاسقا اپتانىڭ سوڭىنا نەمەسە مەرەكە كۇندەرى عانا ەمەس, كۇندەلىكتى كەزىگەدى. اسىرەسە كەشكى 18.00-دەن تۇنگى 12.00 ارالىعىندا شاقىرتۋ ادەتتەگىدەن كوبىرەك تۇسەدى. بىزبەن پىكىرلەسكەن جەدەل جاردەم قۇرامى الدىڭعى تۇندە تاڭعا دەيىن 16 شاقىرتۋعا بارىپتى. ونىڭ ىشىندە جەدەل جانە ءتورتىنشى دەڭگەيلى شاقىرتۋلار بولعان. كەشكى 17.00-دەن تاڭعى 8.00 ارالىعىنداعى 15 ساعاتتا 16 مەكەنجايعا بارىپ, قىزمەت كورسەتۋ دەگەن راسىمەن دە وڭاي شارۋا ەمەس. ءبىر جاعى قىس مەزگىلىندە ءجىتى رەسپيراتورلى ۆيرۋستىق ينفەكتسيالار كۇشەيەتىندىكتەن, تۇماۋ جانە باسقا دا جۇقپالى اۋرۋمەن سىرقاتتانعان بالالارعا كومەك كوبىرەك كەرەك بولادى. قىس, كوكتايعاق, وقىس وقيعالار جيىلەيدى. ماماندار سونىڭ بارلىعىنا دەر كەزىندە جەتىپ, العاشقى كومەك كورسەتىپ, قاجەت بولسا, اۋرۋحاناعا جەدەل جەتكىزۋگە تىرىسادى. كەيدە ناۋقاستى قالاي دا امان الىپ قالۋدى ويلاپ, قانشا جەردەن ارپالىسقانمەن, ءدام-تۇزى تاۋسىلۋعا تاياعان جانداردان ايىرىلىپ قالاتىن جايتتار دا كەزدەسەدى. مۇنداي جاعداي جەدەل كومەك كورسەتۋگە تىرىسقان مەديتسينا قىزمەتكەرىنىڭ دە جانىنا باتادى.
– كەز كەلگەن قيىن, كۇردەلى, قولايسىز جاعدايدا جاقسى نارسە ويلاپ, بارلىعى دۇرىس بولادى دەپ ۇمىتتەنەمىز. اركەز سەرگەك بولۋعا تىرىسامىز. ابدىراپ قالماي, ناقتى ىسكە كوشەمىز. قولدان كەلەتىن شارانىڭ بارلىعىن جاسايمىز. ناۋقاستىڭ حال-احۋالىنا قاراي جاعدايى ءتاۋىر بولسا, ۇيدە قالدىرىپ, كەڭەسىمىزدى ايتامىز. ال جاعدايى كۇردەلى بولسا, دياگنوزى بويىنشا ءارتۇرلى اۋرۋحاناعا اپارامىز. جاراقات السا – تراۆماتولوگياعا, جۇرەگى سىر بەرسە – كارديولوگياعا, بالا سىرقاتتانعان بولسا, بالالار اۋرۋحاناسىنا زۋلايمىز. جەدەل جاردەمدە جۇرگەنىمە 10 جىلعا جۋىقتاپتى. وسى ارالىقتا اۋرۋلاردىڭ جاسارىپ جاتقانىن بايقادىم. بۇرىندارى كوبىنە ەرەسەكتەردە كەزدەسەتىن اۋرۋلار جاستاردان دا انىقتالىپ جاتىر. بۇعان ەندى تۇرمىس-تىرشىلىگى, سترەسس, باسقا دا فاكتورلار اسەر ەتسە كەرەك. سەبەبى بۇل – بىزدە عانا ەمەس, الەمدە بولىپ جاتقان جاعداي, – دەدى ا.راحماتۋلين ءسوزىن تۇيىندەپ.
جەدەل جاردەم بريگاداسىندا ەكىنشى فەلدشەر قىزمەتىن اتقاراتىن الىبەك قوجامقۇلوۆ جاس تا بولسا جۇمىسىنا ۇقىپتى ەكەنىن بايقاتتى. ونىڭ جەدەل جاردەمگە كەلگەنىنە جىلعا جۋىقتاعان. فەلدشەرلەردىڭ قاسىنا ىلەسىپ, كومەكتەسىپ, تاجىريبە شىڭداپ ءجۇر.
– وسى ماماندىقتى تاڭداعان سوڭ, قىر-سىرىن تولىق مەڭگەرەمىن دەگەن نيەتتەمىن. ءبىراز تاجىريبە جيىپ, شىڭدالىپ, فەلدشەر بولسام دەگەن ويىم بار, ارينە. قازىر فەلدشەرلەرگە قولعابىس ەتىپ ءجۇرمىن. مەنىڭ جۇمىسىم كولىكتەگى قۇرال-جابدىقتاردى رەتتەپ, ءدارى-دارمەكتەردى دەر كەزىندە تۇگەندەۋدەن باستالادى. مىسالى, بۇگىن ءبىز قانداي ءدارى-دارمەك, قۇرالداردى قولدانساق, سونىڭ ورنىن جۇمىس ۋاقىتى اياقتالعاننان كەيىن تۇگەندەپ قويامىز. سەبەبى كەلەسى بىزدەن كەيىنگى توپتىڭ الاڭسىز شاقىرتۋعا كەتۋىنە جاعداي جاسالۋى كەرەك. ءيا, جىل ىشىندە ءتۇرلى شاقىرتۋعا باردىق. العاشىندا جۇمىس قيىن بولعانىن جاسىرمايمىن. بىراق ۋاقىت ساتىمەن ۇيرەنىپ كەتتىك, – دەيدى الىبەك.
جۇرگىزۋشىلەردىڭ جول بەرۋ مادەنيەتى
قىستا شاقىرتۋعا ساقاداي سايلانعان كولىكتەر دامىلدامايدى ەكەن. جۇرگىزۋشى تۇراققا كەلىپ ايالداعان ۋاقىتتا دا كولىكتى وشىرمەيدى. سەبەبى سالا ماماندارى قاي كەزدە جەدەل شاقىرتۋ تۇسەتىنىنەن بەيحابار. مۇنداي جاعدايدا كولىكتى قىزدىرىپ وتىرۋعا ۋاقىت جوق. ءارى كۇننىڭ سۋىعىندا كولىكتەگى قۇرىلعىلار, ءدارى-دارمەك قاتىپ قالۋى مۇمكىن. وسى ارادا ءبىز جەدەل جاردەم جۇرگىزۋشىسى عاريفوللا جۇمادىلوۆپەن پىكىرلەسكەندى ءجون كوردىك.
– سانامالاسام, جەدەل جاردەمدە جۇرگەنىمە 6 جىل بولىپ قالىپتى. وسى ارالىقتا جۇمىس بارىسىندا نەبىر وقيعامەن بەتپە-بەت كەلدىك. ۇرىس-كەرىسكە جەتىپ, جانجالداسىپ قالعان ساتتەر بولدى. ەندى كەشەگى الەۋمەتتىك جەلىدە تاراعان بەينەجازباداعىداي جاعادان الىپ, جۇدىرىقتاسىپ قالعان ساتتەر ءوز باسىمنان وتكەن جوق. وتپەي-اق تا قويسىن. ادامنىڭ بارلىعى بىردەي ەمەس قوي. ىشىمدىك ىشكەندەرمەن قوسا اشۋعا بۋلىعىپ تۇرعان ادامعا تاپ كەلۋىڭ مۇمكىن. ماماندار ادامدى ءبولىپ-جارماي, بارىنە بىردەي جاردەمدەسەدى. مىندەتىمىز عوي. ىشىمدىككە سىلقيا تويىپ الىپ, باسى جارىلىپ جاتقان ناۋقاستار كەزدەسكەن. ول بىزبەن قانشا تەكەتىرەسسە دە, تاستاپ كەتە المايمىز. كومەكتەسەمىز. وقىستان قازا تاپقانداردى كورەسىڭ. مىسالى, مەنىڭ العاش جول-كولىك وقيعاسىنا بارعانىم ەسىمنەن كەتپەيدى. جۇرەكسىنىپ قالعانمىن. قازىر ۇيرەنىپ كەتتىك. جۇرگىزۋشى مادەنيەتىنە توقتالار بولسام, استانالىقتار بارىنشا جول بەرىپ, وتكىزىپ جىبەرۋگە تىرىسادى. ايتكەنمەن كولىكتىڭ ارنايى دابىل ۇدەتكىشىن قوسساق تا, ەلەمەي, جول بەرمەيتىندەر كەزىگەدى. ناۋقاستىڭ جاعدايى كۇردەلى بولسا, كەيدە باعدارشامنىڭ قىزىل تۇسىنە, قارسى جولاققا دا شىعىپ كەتىپ جاتامىز. بىراق ەش سەبەپسىز ەرەجە بۇزبايمىز. بارىنشا جەدەل جەتۋگە تىرىسىپ كەلە جاتقاندا قالاداعى كوپپاتەرلى تۇرعىن ۇيلەردىڭ الاڭشاسىنان كولىك قوياتىن ورىن تابىلماي قالادى. ال بىزگە مۇمكىندىگىنشە پودەزدىڭ ماڭىندا تۇرۋ كەرەك. سوسىن قالاداعى كوپتەگەن تۇرعىن ءۇي كەشەندەرىندە شلاگباۋم ورناتىلعان. كولىكپەن ءوتۋ قيىن. مۇندايدا فەلدشەرلەر كۇتىپ تۇرا ما, كولىكتەن تۇسە سالىپ جاياۋلاتادى, – دەيدى جەدەل جاردەم جۇرگىزۋشىسى.
شاقىرتۋدىڭ دا شاقىرتۋى بار
جەدەل مەديتسينالىق جاردەم ستانساسىنىڭ باس عيماراتىندا سيمۋلياتسيالىق وقىتۋ ورتالىعى بار. وندا ۇيرەنسەم, بىلسەم دەيتىن جاس ماماندار كوپ ەكەن. ءبىر ەمەس, بىرنەشە كابينەتتە جاس ماماندار العاشقى كومەك يشارالارىن ارنايى ادام پىشىندەس قۇرالداردا پىسىقتاپ جاتىر. جەدەل مەديتسينالىق جاردەم ماماندارىن وقىتۋ بويىنشا تالاپتار حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي ەكەن. قالا بەردى وقىتۋ ورتالىعىنداعى ينسترۋكتورلاردىڭ بارلىعى حالىقارالىق ينسترۋكتورلاردىڭ قاتارىندا. بۇدان ءارى ءبىز كوپ كىدىرمەي, قالا بويىنشا جەدەل جاردەمگە تۇسكەن قوڭىراۋلاردى قابىلداپ وتىراتىن وپەراتورلار جايعاسقان بولىمشەگە بەتتەدىك. قاز-قاتار تىزىلگەن وپەراتورلار ءبىر قوڭىراۋدان سوڭ كىدىرمەي, لەزدە كەلەسى قوڭىراۋدى قابىلداپ جاتىر. ەندى ءبىرى تەلەفوننىڭ ارعى جاعىنداعى ناۋقاستىڭ جاقىنىنا جەدەل جاردەم جونەلتىلگەنىن ايتادى. قاشىقتان العاشقى كومەك كورسەتۋگە تىرىسقان وپەراتورلار دا وسىندا. مۇنداعى قاربالاستى كورىپ, وپەراتورلاردىڭ بىرىنە-ءبىرى كەدەرگى كەلتىرمەي, ءوز جۇمىسىنا ۇقىپتىلىقپەن كىرىسكەنىنە ءتانتى بولدىق. روزا جاقىپوۆا جەدەل جاردەمدە شاقىرتۋلاردى قابىلداۋ فەلدشەرى بولىپ ەڭبەك ەتەدى. تاجىريبەلى مامان, جەدەل ءارى ناقتى سويلەيدى, ءوزى شيراق.
– استانالىقتار 103-كە قوڭىراۋ شالعاندا ءبىرىنشى ءبىز جاۋاپ بەرەمىز. الدىمەن قازاق تىلىندە جاۋاپ قايتارامىز. ەگەر شاقىرتۋشى رەسمي تىلدە سويلەسە, ورىسشا جاۋاپ بەرەمىز. ناۋقاس تۋرالى تولىق ماعلۇمات سۇرايمىز. مەكەنجايىنان باستاپ قانداي سىرقات مازالايتىنىن, ءبارىن-ءبارىن ءبىلىپ الامىز. ناقتىلاعان سوڭ, ول مالىمەتتى قالاداعى بەس اۋدان بويىنشا جاۋاپتى ديسپەتچەرلەرگە جىبەرەمىز. ولار سول زاماتتا مالىمەتتى جەدەل جاردەم بريگاداسىنا جولدايدى. ناۋقاس ەسىنەن تانىپ قالسا نەمەسە باسقا دا توتەنشە جاعدايدا ءبىز قاسىنداعى ادام ارقىلى ناۋقاسقا جاردەمدەسۋگە تىرىسامىز. كوپ جاعدايدا سىرقاتتانعان ادامعا جەدەل جاردەم جەتكەنشە كومەكتەسكىڭ كەلەدى. ايتكەنمەن كەيبىر ساتتەردە پاتسيەنتتىڭ تۋىستارى ايعايعا باسىپ, جىلاپ, ءتىپتى ءوزارا بىرىمەن-ءبىرى ۇرىسىپ كەتەدى. ءبىزدى تىڭداسا, العاشقى كومەك كورسەتۋگە جاردەمدەسەر ەدىك. اسىرەسە كىشكەنتاي بالالار ەسىنەن تانىپ قالسا, اناسى ايعايعا باسىپ, بالانى ءبىر قىرىنا قاراتىپ جاتقىزباي, سەلكىلدەتىپ كەتەدى. مۇندايدا اتا-انا بارىنشا سابىر ساقتاسا, ءبىزدىڭ كومەگىمىز تيەدى. كۇنىنە ءبىر فەلدشەر-وپەراتور 160-200 شاقىرتۋشىعا دەيىن قابىلدايدى. كەشكى اۋىسىمدا شاقىرتۋلار بۇدان دا كوبىرەك تۇسەدى. قوڭىراۋدىڭ دا ءتۇر-ءتۇرى بولادى. بۇدان ءبىر-ەكى اۋىسىم بۇرىن ماعان قالا تۇرعىنى قوڭىراۋ شالدى. «ۋدۋشە, ۋدۋشە, ەكى جاستاعى قىز», دەپ ايقايعا باستى. «ەسىنەن تانىپ جاتىر ما؟» دەگەنىمە «جوق», دەدى. مەكەنجايىن ناقتىلاپ, ءبىرىنشى دەڭگەيلى شاقىرتۋ بويىنشا لەزدە كومەك جىبەردىك. سودان جەدەل-جاردەم قۇرامى مەكەنجايعا جەتسە, قالا تۇرعىنىنىڭ ءيتى اۋىرىپ جاتىر ەكەن. وسىنداي كەلەڭسىز جايتتاردىڭ ءوزى ۋاقىتىمىزدى الادى, – دەيدى فەلدشەر ر.جاقىپوۆا.
«103» قىزمەتىندەگى مامانداردىڭ باسىم كوپشىلىگى كۇندىز جۇمىسقا شىعىپ, ەرتەسىنە تۇندە قايتا قىزمەتىنە كىرىسەدى. ەسەسىنە ەكى كۇن دەمالادى. كۇندىز ورتا ەسەپپەن 10-12 شاقىرتۋعا جەتسە, تۇندە شامامەن 16-20 پاتسيەنتكە بارادى. وسىنىڭ ەسەسىنە فەلدشەرلەر ورتا ەسەپپەن 300 مىڭ تەڭگەنىڭ كولەمىندە جالاقى السا, جۇرگىزۋشىلەردىڭ تابىسى 200 مىڭ تەڭگەنىڭ توڭىرەگىندە. مۇندا ەندى ماماننىڭ ەڭبەك ءوتىلى, ناقتى جۇمىسقا شىققان كۇندەرى ەسكەرىلەدى.
بۇگىندە استانا قالاسى بويىنشا 90-95 جەدەل جاردەم بريگاداسى تۇرعىندارعا جەدەل مەديتسينالىق كومەك كورسەتەدى. «الماتى», «ەسىل», «بايقوڭىر», «سارىارقا» پودستانسالارى بار. ەندى «نۇرا» پودستانساسىن ىسكە قوسۋ جوسپارلانىپتى. استانا قالاسى بويىنشا جەدەل مەديتسينالىق جاردەم ستانساسىندا ارنايى جابدىقتالعان قىزمەتتىك كولىكتەر جەتكىلىكتى دەڭگەيدە بولعانىمەن, ەسكىرىپ قالعانى دا كوپ. بۇعان جوعارىداعى «كولىكتەردىڭ تاۋلىك بويى دامىلداماي قىزمەت كورسەتەتىنى» تۋرالى كەلتىرىلگەن پىكىر مىسال.
جەدەل جاردەمگە تاۋلىگىنە استانا قالاسىنىڭ تۇرعىندارى جانە قوناقتارىنان شامامەن 8 مىڭعا جۋىق قوڭىراۋ تۇسەدى. بۇعان ەندى ماۋسىمدىق جۇقپالى اۋرۋلاردىڭ كوبەيىپ جاتقانى اسەر ەتىپ وتىر. جەدەل جاردەم توپتارى كۇندەلىكتى ورتا ەسەپپەن 2 500 شاقىرتۋعا بارسا, قالعان قوڭىراۋلار بويىنشا ماماندار قاشىقتان كەڭەس بەرەدى.
ءبىر قاراعاندا جۇمىسىن كوپشىلىك ەلەپ-ەسكەرە بەرمەيتىن جەدەل جاردەم قىزمەتىنىڭ تىرشىلىگى, مىنە, وسىنداي. حالىق ساۋلىعى ءۇشىن كۇن-ءتۇن دەمەي, تىنىم تاپپاي قىزمەت ەتىپ جۇرگەن سالا ماماندارىنىڭ ەڭبەگى قاشاندا باعالانۋى كەرەك.