اتىراۋ وبلىسىندا كامەلەتكە تولماعاندار قۇقىعىن قورعايتىن 11 كوميسسيا بار. بىلتىر بۇل كوميسسيالاردا 1 624 ماسەلە قارالعان. وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى ەرلان سلامبەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, جاسوسپىرىمدەردىڭ ساباقتان تىس كەزدە قۇقىق بۇزۋشىلىق جاسايتىنى انىقتالىپ وتىر.
وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى جاسۇلان بيسەمبيەۆتىڭ پىكىرىنە سۇيەنسەك, بىلتىر وزىنە-ءوزى قول جۇمساۋعا بەيىم جاسوسپىرىمدەر سانى ارتقان. كورسەتكىش بۇرناعى جىلمەن سالىستىرعاندا ەكى ەسە وسكەن. ناقتىلاي ايتقاندا, 38 بالا ءوز-وزىنە قول جۇمساماق بولعان. وكىنىشكە قاراي, 9 جاسوسپىرىمگە جاقىندارى تاراپىنان دەر كەزىندە كومەك بەرىلمەگەن. ماسەلەن, اتا-اناسىنا رەنجىگەن 14 جاسار قىز بەن 15 جاسار ۇل بيىكتەن سەكىرىپ كەتتى. ءبىرى كوپقاباتتى ۇيدەن, ەكىنشىسى كوپىردەن قۇلاعان.
سۋيتسيد – قازاق قوعامىن الاڭداتىپ وتىرعان الەۋمەتتىك كەسەل. اسىرەسە – جاسوسپىرىمدەردىڭ وزىنە-ءوزى قول جۇمساۋعا ۇمتىلاتىنى الاڭداتادى. ال ونىڭ سەبەبى نەدە؟
«تالداۋ كورسەتكەندەي, كوز جۇمعان بالالاردىڭ باسىم كوپشىلىگى تولىق ءارى اۋقاتتى وتباسىنان شىعىپ وتىر. الايدا جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋلەرگە سايكەس, مۇنداي ارەكەتكە اتا-اناسىمەن, كەيدە دوستارىمەن كەلىسپەي قالعان بالالار بەيىم ەكەن. سوندىقتان اتا-انالار بالالارىمەن مەيلىنشە اشىق سويلەسكەنى ءجون. ولارمەن كوبىرەك ۋاقىت وتكىزىپ, سىرلاسىنا اينالۋى كەرەك», دەيدى ج.بيسەمبيەۆ.
بيىل جىلىوي اۋدانىندا كامەلەتكە تولماعاندار اراسىندا ءبىر سۋيتسيد پەن 2 قۇقىق بۇزۋشىلىق تىركەلدى. وسىعان بايلانىستى ءبىلىم باسقارماسى ماماندارىنىڭ اتالعان اۋدانداعى № 8, 9 جانە 18 ورتا مەكتەپتەگى تاربيە جۇمىسىن زەردەلەۋى كەزىندە بىرقاتار كەمشىلىك انىقتالدى.
ء«بىلىم وردالارىندا نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق قۇجاتتامالار تالاپقا ساي جاساقتالماعان. سىنىپ جەتەكشىلەرىنىڭ, پسيحولوگتەر مەن الەۋمەتتىك پەداگوگتەردىڭ, تالىمگەرلەردىڭ كامەلەتكە تولماعانداردىڭ قۇقىعىن قورعاۋعا بايلانىستى بىردە-ءبىر وتىرىسى جوسپارلانباعان. جاسوسپىرىمدەردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ جانە قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋ جۇمىستارىنىڭ مونيتورينگىسى شىعارىلماعان. وتكەن ەكى وقۋ توقسانىندا قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋ بويىنشا بىردە-ءبىر سىنىپ ساعاتى وتپەگەن», دەيدى ە.سلامبەكوۆ.
بۇل ماسەلە وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ باسشىلارىن دا الاڭداتىپ وتىر. دەگەنمەن دەپارتامەنت باستىعىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ابدىعاني سەيدۋاليەۆتىڭ مالىمەتىنشە, جىل باسىنان بەرى جاسوسپىرىمدەردىڭ قاتىسۋىمەن جاسالعان قىلمىس سانى 6,4 پايىزعا تومەندەگەن. قىلمىستىڭ باسىم بولىگىن 18 جاسقا تولماعان جاسوسپىرىمدەر جاساعان.
«پوليتسيا بولىمدەرىنە 6 427 ءجاسوسپىرىم جەتكىزىلىپ, كامەلەتكە تولماعان 6 355 بالانىڭ زاڭدى وكىلى اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ ەسەبىنە 204 ءجاسوسپىرىم, 69 جايسىز وتباسى الىندى. بالا تاربيەسىمەن اينالىسپاعانى ءۇشىن 5 جايسىز وتباسى اتا-انالىق قۇقىعىنان ايىرىلدى. ال 10 وتباسىنىڭ اتا-انالىق قۇقىعى شەكتەلدى», دەدى ءا.سەيدۋاليەۆ.
وبلىس اكىمى سەرىك شاپكەنوۆتىڭ پىكىرىنشە, جاسوسپىرىمدەر جاساعان قىلمىسقا اتا-انامەن بىرگە ءبىلىم وردالارىنىڭ باسشىلارى دا جاۋاپ بەرۋى قاجەت. مەكتەپتەردەگى يۋۆەنالدى پوليتسيانىڭ جۇمىسىن جۇيەلەپ, وقۋشىلارمەن جۇمىس ىستەيتىن پسيحولوگتىڭ سانىن كوبەيتكەن ءجون. ال اۋدانداردا كامەلەتكە تولماعاندارمەن بەيىمدەۋ ورتالىعىن اشۋ كەرەك.
«جاسوسپىرىمدەر قىلمىسىنىڭ 75 پايىزى اتىراۋ قالاسىندا تىركەلىپ وتىر. بىراق قالادا جاسوسپىرىمدەر جاساۋى مۇمكىن قۇقىق بۇزۋشىلىققا قارسى بارلىق مۇمكىندىك بولسا دا, قىلمىستىڭ الدىن الۋ كورسەتكىشى كوڭىل كونشىتپەيدى. كەيىنگى ۋاقىتتا جاسوسپىرىمدەردىڭ قاتىسۋىمەن بىرنەشە رەزونانستىق قۇقىق بۇزۋ دەرەگى تىركەلدى. ونىڭ ارقايسىسىنا جۇيەلى تالداۋ جاساۋ كەرەك. بۇل جۇمىستارعا مەكتەپ, كوللەدج ديرەكتورلارى تارتىلۋعا ءتيىس. يۋۆەنالدى پوليتسيانىڭ جۇمىسىن كۇشەيتۋدىڭ ماڭىزى زور. قىلمىس جاساعان بالانىڭ ساناسىندا قانداي دا ءبىر كەمشىلىك بولۋى مۇمكىن. ءجاسوسپىرىمنىڭ قىلمىستى نەندەي سەبەپتەن جاساعانىن ءبىلۋىمىز قاجەت. مۇنداي وقۋشىلارمەن پسيحولوگتەر تىعىز جۇمىس ىستەۋى كەرەك. بالا تاربيەسىنە اتا-انالار تىكەلەي جاۋاپتى ەكەنىن ۇمىتپاعانى ءجون. ەگەر كەزەكتى ەسكەرتۋدەن كەيىن اتا-انا قورىتىندى شىعارماسا, قۇقىعىنان ايىرۋ كەرەك. جاسوسپىرىمدەر قىلمىسىنىڭ الدىن الۋعا اكىمدىك تاراپىنان بارلىق كومەك كورسەتىلەدى», دەدى سەرىك شاپكەنوۆ.
اتىراۋ وبلىسى