كوپتەن ات ءىزىن سالماعان اۋىلعا, ءتۇپ ناعاشىمىزعا بارعانبىز. ءبىرازدان كورىسپەگەندىكتەن بە, قۇشاعىن جايىپ قارسى الىپ, قۋانىپ قالدى. جامان تۇماۋدان كەيىن جۇزدەسۋ سيرەپ كەتتى عوي. قالا تۇرماق اۋىلدا دا ديدارلاسا بەرمەيدى. ادەيى ىزدەپ كەلگەن جيەندەرىن قاۋقىلداي قارسى العان ناعاشىمىز شارۋا جايىن ىڭعايلاپ بولا بەرە اسقا قاراڭدار دەگەن مەزىرەت ءبىلدىردى.
– قازىر مال سويامىن, – دەدى ول.
اسىعىستاۋ بولساق تا, ۇلكەن كىسىنىڭ ءسوزىن دالاعا تاستامايىق دەپ قاڭتارىلدىق. انە-مىنە دەگەنشە اس تا دايىن بولعان. سەركە سويىپتى. ەرتەرەكتە, يت باسىنا ىركىت توگىلگەن زاماندا ءبىزدىڭ ەل ەشكىنى ت ۇلىك ساناتىنا قوسپايتىن. مال اتاۋلىنىڭ قادىرسىزى دە ەشكى ەدى. ەگەر قوناققا ەشكى ەتىن اسسا, تۇقىمى جارىماعان دەپ كۇستانالاپ وتىراتىن. جاز بويى جايىلىمدا بولعان سەركەنىڭ ەتى اپپاق.
– اس الىڭدار, – دەيدى ناعاشىم قايتا-قايتا. – كۇزدە ەشكى ەتى ءدامدى بولادى, ابدەن پىسكەن كەزى عوي. انەۋگۇنى تەلەديداردان ەستىدىم, اعزاعا پايدالىسى دا وسى ەشكى ەكەن. قوي جارىقتىقتىڭ اۋزى جەتە بەرمەيتىن قيانداعى ءشوپتى, اعاش جاپىراعىن تەرىپ جەيدى ەمەس پە؟
ءسىرا, ەشكى ەتىن اسقان ايىبىن جۋىپ-شايعانى شىعار دەپ ءتىس جارعان جوقپىز. بۇرىنعى اۋىلدا ەشكى اتاۋلى كوكتەمدە قورادان شىققان سوڭ قاشان قوڭىر كۇز كەلگەنشە قوتاندا جاتاتىن. ەشكىم وسى مەنىڭ ەشكىم بار ەدى-اۋ دەپ باسقا ۇرىپ ساناپ, ىزدەمەيتىن. العاشقى قار جاۋعاندا عانا قوراعا قامايتىن. ول تۇستا ءوسىمتال ت ۇلىكتى اجەلەرىمىز ءتۇبىتى ءۇشىن عانا باقتى.
داستارقان باسىندا وتىرعانداردىڭ ەشقايسىسى ماندەتكەن جوق. ءبىرتۇرلى توياتتاپ وتىرعان ادامدار ءتارىزدى. ناعاشىمنىڭ بالاسى ءابۋ عانا ەت جەۋدەن جارىسقا قاتىسقان سپورتشى ۇقساپ ۇمسىنىپ وتىر. ءابۋ جاسى وتىزعا جۋىقتاپ قالعان, ەكى يىعىنا ەكى كىسى مىنگەندەي دەنەلى جىگىت. نارتتاي ءجۇزى الاۋلاپ, سامايىنان سورعالاعان اششى تەرى ومىراۋىنا قۇيىلىپ, سەركەنىڭ ەتىمەن الىسىپ وتىر.
– تۋ, وزدەرىڭ تۇك جەپ جارىتپادىڭدار عوي, – دەيدى ناعاشىم. – مىنا ابۋدەن باسقالارىڭ قايرات كورسەتە المادىڭدار. ءاي, وسى اينالايىن عانا اتاسىنا تارتقان.
اتاسىن كورمەسەك تە, اڭىزى جەتكەن. ءبىزدىڭ سولتۇستىك وڭىردە جيىن-تويدا, قۇدالىقتا ەت جەۋدىڭ ءوزى كادىمگىدەي ونەر سانالاتىن. ەگەر قوناق كۇتكەن ءۇيدىڭ تاباعىن بوس قايتارسا, سۇيەككە تاڭبا. اۋىل ءۇيدىڭ ادامدارى قۇدالىققا ءابۋدىڭ اتاسىن الىپ بارادى ەكەن. ول كىسى ۇرپاعى ابۋدەي ەمەس, جۇقالتاڭ عانا ادام بولىپتى. ايتسە دە سىنعا تۇسكەندە قايراتتانىپ كەتەدى ەكەن. ءتىپتى ءبىر قويدىڭ ەتىن جالعىز ءوزى جەپ كەتكەن كەزدەرى دە بولعان دەسەدى. جالعىز ەت قانا ەمەس, قارىنعا سالعان مايدى دا الاقانىمەن سىعىمداپ-سىعىمداپ جۇتىپ جىبەرەدى ەكەن. ءابۋ – سول اتاسىنان قالعان كوز.
مانا ءبىز ات باسىن ىرىككەندە ءۇي ىرگەسىندە تاۋ-تەڭىز بولىپ اققايىڭنىڭ كەسىندىلەرى جاتقان. ىشىمىزگە ەل قونعان سوڭ ناعاشىمىزدى قاجاپ جاتىرمىز.
– قىس بولسا كەلىپ قالدى, اناۋ وتىندى جارمايسىڭدار ما؟ – دەيمىز-داعى.
– كورشى اۋىلداعى جىگىتتەردىڭ قولدارى تيمەي جاتىر. بىرەر كۇننەن سوڭ كەلەمىز دەگەن.
سەركەنىڭ ەتىن جالعىز ءوزى جەگەن ءابۋ نەگە جارمايدى دەپ سۇراعىمىز كەلسە دە, ءتىس جارا قويعانىمىز جوق. ناعاشىمىز ءوزى ايتتى.
– قارا جۇمىس ادامدى قاجىتىپ جىبەرەدى. ودان دا اقشاسىن تولەپ, جارعىزعانىمىز ءجون, – دەپ اقتالدى ول.
قانشا كەلىپ جۇرسەك تە, وسى ءابۋدىڭ شىبىق باسىن سىندىرعانىن كورمەپپىز. قازىر بالاسىن جەلگە, كۇنگە تيگىزبەي ۇلپىلدەتىپ باعۋ كوبەيگەن. قارا جۇمىس ىستەتكىسى كەلمەيدى. بۇرىنعىلار شارۋا قامىن ويلاپ ءجۇرىپ قايىڭنىڭ بەزىندەي بولىپ شىنىعۋشى ەدى. ەلۋى جابىلىپ ەشكى جىعا المايتىن ءالجۋاز ۇرپاق قايدان شىعادى دەيسىز. الدىنا ازىن-اۋلاق مال بىتكەن ناعاشىمىزدىڭ كوزى تايسا, ءابۋدىڭ كورگەن كۇنى نە بولار ەكەن؟