قازاقستان پرەمەر-ءمينيسترى ءاليحان سمايىلوۆ پەن ەۋروپالىق كوميسسيانىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى مارگاريتيس سحيناس قازاقستان مەن ەۋروپالىق وداقتىڭ ساۋدا-ەكونوميكالىق قاتىناستارىن نىعايتۋ جونىندەگى قادامداردى تالقىلادى.
استانادا وتكەن كەزدەسۋ اياسىندا تاراپتار تاۋار اينالىمىن ۇلعايتۋ, ينۆەستيتسيالار تارتۋ, كولىك-لوگيستيكا سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ, ۆيزالىق رەجىمدى جەڭىلدەتۋ, ونەركاسىپ كووپەراتسياسىن ۇلعايتۋ جانە باسقا دا بىرقاتار ماسەلەنى قاراستىردى.
ۇكىمەت باسشىسى قازاقستان ەۋروپالىق وداقپەن ءوزارا ءتيىمدى قارىم-قاتىناستاردى نىعايتۋعا ەرەكشە ءمان بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى. بۇل رەتتە كەڭەيتىلگەن ارىپتەستىك پەن ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىم, سونداي-اق ەو-نىڭ ورتالىق ازيا بويىنشا جاڭا ستراتەگياسى ماڭىزدى ءرول اتقارادى.
ء«بىز ءوزارا سەنىم مەن قۇرمەتكە نەگىزدەلگەن قازاقستان-ەۋروپا ىنتىماقتاستىعىن ودان ءارى كەزەڭ-كەزەڭمەن دامىتۋدى قولدايمىز», دەدى ءا.سمايىلوۆ.
پرەمەر-مينيستر اتاپ وتكەندەي, ەو – قازاقستاننىڭ ءىرى ساۋدا جانە ينۆەستيتسيالىق سەرىكتەستەرىنىڭ ءبىرى. ەو ۇلەسىنە سىرتقى ساۋدانىڭ شامامەن 30%-ى جانە تارتىلعان ينۆەستيتسيالاردىڭ شامامەن 40%-ى تيەسىلى. ماسەلەن, وتكەن جىلدىڭ 11 ايىندا تاۋار اينالىمى 5%-عا جۋىق ءوسىپ, شامامەن 38 ملرد دوللارعا جەتتى. 2022 جىلى ەو-دان قازاقستانعا سالىنعان ينۆەستيتسيالار كولەمى 12,5 ملرد دوللاردى قۇراپ, كەيىنگى 10 جىلداعى ەڭ جوعارى دەڭگەيدى كورسەتتى.
«بۇگىندە قازاقستاندا 6 مىڭعا جۋىق بىرلەسكەن كاسىپورىن جۇمىس ىستەيدى, ونىڭ 130-ى وتكەن جىلى عانا قوسىلدى. بۇل كورسەتكىشتەر ەۋروپالىق سەرىكتەستەرگە ەكونوميكامىزدىڭ تۇراقتىلىعى مەن تارتىمدىلىعىن كورسەتەدى. ەۋروپانىڭ ينۆەستيتسيالىق قوعامداستىعىن بىرلەسكەن جوبالارعا كەڭىنەن قاتىسۋعا شاقىرامىز», دەدى ءا.سمايىلوۆ.
سونىمەن قاتار ۇكىمەت باسشىسى ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ ماڭىزدى باعىتى ترانزيتتىك كولىك سالاسى ەكەنىن ايتتى. بۇگىندە قىتايدان ەۋروپاعا جىبەرىلەتىن تاۋارلاردىڭ شامامەن 85%-ى قازاقستان ارقىلى تاسىمالدانادى. اتاپ ايتقاندا, وتكەن جىلى ترانسكاسپي حالىقارالىق كولىك باعىتى اياسىندا جۇكتەردى اۋىستىرىپ-تيەۋ كولەمى 65%-عا ءوستى. ورتامەرزىمدى پەرسپەكتيۆادا مۇنداعى جۇك اعىنىن 10 ملن تونناعا دەيىن جەتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىر.
«وسى ماقساتقا جەتۋ ءۇشىن ازەربايجان, گرۋزيا جانە تۇركيامەن اتالعان باعىتتىڭ «تار جەرلەرىن» جويۋ بويىنشا جول كارتالارعا قول قويىلدى. سونداي-اق قازاقستاندا تەمىرجول, پورت ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋ, جىلجىمالى قۇرام مەن ساۋدا فلوتىن ۇلعايتۋ بويىنشا بىرقاتار ءىرى ينفراقۇرىلىمدىق جوبا ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. ءبىز سونداي-اق جۇك جونەلتۋشىگە ناقتى ۋاقىت رەجىمىندە ءوز جۇكتەرىنىڭ قايدا ەكەنىن كورسەتۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن اقپارات جۇيەلەرىن ءبىر رەتكە كەلتىرىپ جاتىرمىز», دەدى ۇكىمەت باسشىسى.
ءوز تاراپىنان ەۋروپالىق كوميسسيانىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى قازاقستاننىڭ ەۋروپالىق وداق ءۇشىن ماڭىزدى ارىپتەس ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«قازاقستاندا اۋقىمدى جاڭعىرتۋ ۇدەرىستەرى ءجۇرىپ جاتقانىن بىلەمىز. ەۋروپالىق وداق اتىنان قازاقستاندى ورتالىق ازيا وڭىرىندەگى ماڭىزدى ويىنشى ەتىپ وتىرعان پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن ىسكە اسىپ جاتقان رەفورمالاردىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ وتكىم كەلەدى», دەدى م.سحيناس.
ول سونداي-اق «Global Gateway» باستاماسى اياسىندا وتەتىن ەۋروپا مەن ورتالىق ازيا اراسىنداعى كولىك قاتىناستارىن تۇراقتى دامىتۋ جونىندەگى الداعى ينۆەستورلار فورۋمىنىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى. فورۋم جۇمىسىنا قازاقستان دا قاتىسادى.