ترانسپلانتولوگياداعى وزەكتى ماسەلەلەردى گازەتىمىزدىڭ وتكەن ساندارىندا بىرنەشە مارتە قاۋزاعانبىز. گەمودياليزگە تاڭىلعان ناۋقاستاردىڭ احۋالى, مايىتتىك دونور تاپشىلىعى تۋرالى جازدىق. جاقىندا بۇيرەك ترانسپلانتاتسياسىن جاساتقان قالا تۇرعىنى بەكبولات شەرنيازوۆپەن قاۋىشقانىمىز بار. سوندا اۋىر سىرقاتتان كەيىن, ەندى بويىن تىكتەي باستاعان ازامات ەرلىككە تاتيتىن ىسكە بەل بۋعان دونورلاردىڭ قوعامداعى ورنى تۋرالى ورامدى وي قوزعاعان ەدى.
بەكبولات – باتىس قازاقستان وبلىسى شىڭعىرلاۋ اۋدانىنىڭ تۋماسى. قازىر استانادا تۇرادى. كوزىنىڭ قاراشىعىنداي ءۇش پەرزەنتى بار. ۇلكەنى – جەتىدە, كەنجەسى – ۇشتە. كۇندەلىكتى تۇرمىس-تىرشىلىكتىڭ قامىمەن جۇرگەن ول 2020 جىلى اقپاندا جاعدايى ناشارلاي باستاعان سوڭ ەمحاناعا بارىپ, بۇيرەگى اسقىنعانىن بىلەدى. اۋرۋدىڭ ەمى – ترانسپلانتاتسيا. وعان دەيىن گەمودياليز الۋعا تۋرا كەلەدى.
– 2020 جىلدان بەرى گەمودياليز الا باستادىم. ۋاقىت وتە اپتاسىنا ءۇش مارتە قابىلداپ ءجۇردىم. ءار بارعاندا ءتورت ساعات جاتامىز. بىراق گەمودياليزدەن بىردە ءوزىمدى جاقسى, كەيدە وتە ناشار سەزىنىپ شىعاتىنمىن. العاشىندا گەمودياليزدىڭ تەك ءبىر عانا ءتۇرى بار, ونى ءبىر عانا فيرما تاسىمالدايدى دەپ ويلايتىنمىن. سويتسەم, ءتۇرى كوپ ەكەن. ونىڭ بيزنەسكە اينالىپ كەتكەنىن كەيىن ءبىلدىم. مەنىڭ اعزاما جاقسى اسەر ەتكەن گەمودياليزگە توقتالىپ, تەك سونى الاتىن بولدىم. كوپ ۇزاماي استاناداعى ۇلتتىق ونكولوگيا ورتالىعىنا بارىپ, وندا مەلس اسىقباەۆ ەسىمدى تاجىريبەلى ترانسپالانتولوگ دارىگەرمەن جولىقتىم. ترانسپلانتولوگيا, دونورلىق تۋرالى اقپارات سۇراي باستادىم. ولار ترانسپلانتاتسيا مايىتتىك دونور نەمەسە تۋىستىق دونوردىڭ كومەگىمەن جاسالاتىنىن ايتتى. مايىتتىك دونورعا «كۇتۋ پاراعىنا» كەزەككە تۇردىم. ەمدەلىپ جۇرگەندە كوپتەگەن اداممەن تانىستىم. گەمودياليزگە 15, 17 جىل قاتىناعاندار بار ەكەن. ەلدە مايىتتىك دونور از ەكەنىن سول ساتتە ءتۇسىندىم, – دەيدى بەكبولات.
سودان كەيىپكەرىمىز ەلدەگى مايىتتىك دونوردىڭ تاپشىلىعىنا نەندەي ماسەلە اسەر ەتەتىنىن انىقتاعىسى كەلىپ, ىزدەنگەن. مايىتتىك دونورلىققا قارسى وتباسىلاردىڭ كوپ ەكەنىن بىلگەن. ءدىني تۇرعىدا قايشىلىقتار بار دەگەندى ەستىگەن. بىراق كەيىن وسى ساۋالدى قالاداعى ءبىر مەشىتتىڭ يمامىنا قويسا, ول قايتىپ بارا جاتقان ادام ەكىنشى ادامدى قۇتقارعانى ساۋاپتى ءىس ەكەنىن جەتكىزىپتى. قىسقاسى, دىندە قارسىلىق جوعىن تۇسىنگەن. بۇل مەزگىلدە بەكبولاتتىڭ وتباسى دا گەمودياليزدە ءجۇرۋدىڭ قيىندىعىن كورىپ, ءبىلىپ قالعان. دارىگەرلەر ءجىتى تەكسەرۋدەن كەيىن ناۋقاستىڭ جۇبايىنىڭ اعزاسى ترانسپلانتاتسياعا كەلەتىنىن ءبىلىپ, ەرلى-زايىپتىلار وپەراتسياعا قامدانا باستاعان.
– ترانسپلانتاتسيادان الدىن دارىگەرلەر جۇبايىمىز ەكەۋمىزدىڭ دەنساۋلىعىمىزدى مۇقيات باقىلادى. دونور بولۋ – ارينە, وڭاي دۇنيە ەمەس. بۇل ەرلىكپەن پاراپار ءىس دەر ەدىم. ۇلتتىق ونكولوگيا ورتالىعىنىڭ ترانسپلانتولوگى مەلس اسىقباەۆ باستاعان دارىگەرلەر قاۋىمىنا العىسىم شەكسىز. بىزگە ترانسپلانتاتسيادان قورقىپ, سارى ۋايىمعا سالىنۋدىڭ قاجەتى جوعىن بايىپپەن ءتۇسىندىردى. كۇن-ءتۇن دەمەي پاتسيەنتتەردىڭ جاعدايىن باقىلاپ جۇرەتىن. جاڭىلماسام, وپەراتسيا 5 ساعاتقا سوزىلسا كەرەك, ودان كەيىن دە ءبىراز ۋاقىت اۋرۋحانادا جاتتىق. قازىر ۇيگە شىعىپ, ءدارى-دارمەكتەرىمىزدى ۇزبەي ۋاقتىلى ءىشىپ ءجۇرمىز. بۇيىرسا, جاعدايىمىز ابدەن جاقسارىپ جاتسا, دونورلىق تۋرالى اقپاراتتاندىرۋ جۇمىستارىنا دا بەلسەندى ارالاسساق دەگەن ويىمىز بار. ويتكەنى مەن سەكىلدى بۇيرەگى اۋىرىپ, گەمودياليزگە تاڭىلعانداردىڭ احۋالىن جاقسى تۇسىنەمىن. ەلدە مايىتتىك دونور دامىعاندا جاعدايى مۇشكىل ناۋقاستار ازايار ما ەدى دەپ ويلايمىن, – دەيدى ب.شەرنيازوۆ.
ەلىمىزدە ترانسپلانتاتسيا تۋىستىق نەمەسە مايىتتىك دونوردان جاسالادى. الايدا تۋىستىق دونورلىققا كەلىسىم بەرۋگە دە ءا دەگەننەن ەكىنىڭ-ءبىرىنىڭ باتىلى بارا قويماس. كەيىپكەرىمىز دونورلىقتى ەرلىككە بالايتىنىن ايتىپ, ەرلىك جاساعاندارعا قوعام بولىپ قۇرمەت كورسەتۋگە شاقىرىپ وتىر. ول ەت جاقىنىنا اعزاسىن بەرىپ, امان الىپ قالعان جاندارعا ارنايى توسبەلگى تابىستاپ, ۇلگى ەتۋىمىز كەرەك دەپ سانايدى. ۇكىمەت قولداسا, قوعامدىق ورىنداردا جەڭىلدىكتەر قاراستىرىلسا, حالىقتىڭ دونورلىققا كوزقاراسى وزگەرەر ەدى دەگەن ويىن اشىپ ايتتى. الەۋمەتتىك جەلىدە ەرلى-زايىپتىلارعا حابارلاسىپ, دونورلىق تۋرالى كەڭەس سۇرايتىندار كوبەيگەن.
ءيا, ەلدە ترانسپلانتولوگيا سالاسى ءتاپ-ءتاۋىر دامىپ كەلەدى. بىلىكتى دارىگەرلەر دە بارشىلىق. تۋىستىق دونوردىڭ كومەگىمەن جاسالاتىن وپەراتسيالار جىلدان-جىلعا كوبەيە ءتۇستى. وكىنىشتىسى, مايىتتىك دونوردىڭ ءالى دە بولسا, اقساپ تۇرعانى. مۇنى باسقا-باسقا بەكبولات شەرنيازوۆ جاقسى بىلەدى. اۋىر جاعدايدا جاتقان ناۋقاستاردىڭ تالايىن كورگەن ول ۇگىت-ناسيحاتقا كومەكتەسۋگە ءار كەز دايىن ەكەنىن جەتكىزدى. ءبىز دە ەرلى-زايىپتىلاردىڭ ەمى شيپالى بولسىن دەسىپ, ترانسپلانتولوگيا سالاسىن دامىتۋعا دەمەۋ بولارلىق يگى ىستەرىنە تابىس تىلەدىك.