اقتوعاي وقۋشىلارى توڭباسىن

جاقىندا اقتوعاي اۋدانىنىڭ تۇر­عىندارى جەرگىلىكتى اكىمدىككە قاراستى مەملەكەتتىك مەكەمەلەر مەن بىرقاتار الەۋمەتتىك نىساننىڭ جىلۋ ماۋسىمىنا دايىندىعى وتە ناشار ەكەندىگى­نە شاعىمدانعان. ماسەلە پاۆلودار وبلىستىق ءماسلي­حات دەپۋتاتتارىنىڭ نازارىنا ىلىگىپ, حالىق قالاۋلىلارى ماحانبەت امان­گەلدى ۇلى مەن سابيدەن مانتيكوۆ اتالعان وڭىرگە بارىپ, بىرنەشە ەلدى مەكەندى ارالاپ قايتىپتى.

– جۇرتشىلىقتىڭ شاعىمى بويىنشا بارعانىمىزدا جاعداي­دىڭ شىنىندا ۋشىعىپ تۇرعانىن كوزىمىزبەن كوردىك. حاركوۆ اۋى­لىنداعى ى.التىنسارين مەك­تەبىندە, قوجامجارداعى تىلەن­شين ورتا مەكتەبىندە, اۋدان ور­تالىعىنداعى توتەنشە جاعدايلار قىزمەتى, ۆەتەريناريا, اۋىل شارۋاشىلىعى, كوممۋنالدىق شا­رۋاشىلىق, ىشكى ساياسات, مادە­نيەت, ءبىلىم بەرۋ بولىمدەرى ورنا­لاسقان قوس عيماراتتا (دۋماتوۆ كوشەسى, 13 جانە الين كوشەسى, 97 مەكەنجايلارىندا), اۋدان اكىمدىگى مەن ءماسليحاتى ورىن تەپ­كەن كوممۋنالدىق مەكەمەدە بولدىق. ءبىلىم ۇيىمدارى مەن اتقارۋشى بيلىك ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى وتىراتىن نىسان­داردىڭ قازاندىقتارىندا ءبىر تاۋلىككە جەتەر-جەتپەس كومىر عانا بار, – دەيدى دەپۋتات ماحانبەت امانگەلدى ۇلى.

ونىڭ سوزىنە قاراعاندا, ولار  بارعان بارلىق مە­كەمەلەردىڭ ءىشى وتە سالقىن, قىز­­مەتكەرلەرى ارەڭ شىداپ وتىر ەكەن. ناۋقاستانىپ جاتقاندارى قان­شاما كورىنەدى.

– سوراقىسى, بۇل جاعداي جىلۋ ماۋ­سىمى باستالعالى بەرى جالعاسىپ كەلە جاتقانى بايقالادى. كومىر قورى مۇلدە جاسالماعان. ەڭ كوپ وتىن قورى اۋدان اكىمدىگىندە – ءبىر اپتاعا جەتەتىندەي عانا كومىر كوردىك. حاركوۆ مەكتەبىنىڭ قازاندىعىندا ىستەيتىن ازاماتتار پەش اگرەگاتىنىڭ قوندىرعىلارى ەكى­باس­تۇزدىڭ تاس كومىرىنە نە­گىزدەلىپ ورنا­تىلعانىن, ال مەر­دىگەر «يننوۆاتسي كازاحستانا» جشس جەتكىزىپ جاتقان ساپاسىز كومىر باياناۋىلداعى «سارىكول» كەنىشىنەن ەكەنىن باياندادى. سارىكولدىك كومىردىڭ قىزۋى ءالسىز, سوعان وراي قا­زاندىقتان شىعاتىن جىلۋ تەمپەراتۋراسى 50-55 گرادۋستان اسپاي تۇر. نورما بويىنشا ول 75-80 گرادۋس بولۋى كەرەك ەدى. ءبىز بارعاندا مەكتەپ ءىشى وتە سالقىن ەكەن, كىرەبەرىس دالىزدە – 14, ماتەماتيكا كابينەتىندە 12-13 گرادۋس قانا جىلى ەكەن. بالالار سىرتقى كيىمدەرىن شەش­پەستەن ساباق وقىپ وتىر. وتكەن اپتاداعى ايازدى كۇندەرى مەك­تەپ ءتىپتى سالقىنداپ, ىشتەگى تەم­پەراتۋرا 6 گرادۋسقا دەيىن تو­مەندەگەن. ابىروي بول­عان­دا, ول كۇندەرى وقۋشىلار ۇي­دەن وقىعان عوي. بۇعان قوسا, «يننو­­ۆاتسي كازاحستانا» جشس قازاندىقتاردىڭ قىزمەتكەرلەرىنە 3 ايدان بەرى جالاقى تولەمەپتى, ولارمەن ەشبىر ەڭبەك شارتىنا وتىرماعان. سايكەسىنشە, مەملەكەت بيۋدجەتىنە ەڭبەكاقى بويىنشا تيەسىلى تولەمدەردى, الىق-سالىق تولەۋدەن جالتارىپ وتىر, – دەيدى دەپۋتات.

تاعى ءبىر كەلەڭسىز جاعداي, جەرگىلىكتى كوممۋنالدىق شارۋا­شىلىق قىزمەتى, ىشكى ساياسات, مادەنيەت جانە تىلدەردى دامىتۋ بولىمدەرى, وزگە بىرنەشە مەمل­ەكەتتىك مەكەمە ورنالاسقان كوممۋنالدىق نىساننىڭ ەكىنشى قاباتىنداعى دارەتحانا قۇبىرى قاتتى ايازدا قاتىپ قالعان. قىزمەتكەرلەر قاجەتىن وتەيتىن ورىن تاپپاي دال. اۋىل شارۋاشىلىعى بولىمىندە جۇمىس ىستەي­تىن 6 قىزمەتكەردىڭ 4-ەۋى سۋىقتان مۇرت­تاي ۇشىپ, اۋرۋحانادا جاتقان كورى­نەدى. ال سول عيماراتقا جاپسارلاس سا­لىنعان جەرگىلىكتى ءورت ءسوندىرۋ ءبولىمىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ءتىپتى قيىندىق كورۋدە. ءورت سوندىرۋشىلەر كەزەكتى شاقىرتۋدى ورىنداپ كەلگەندە سۋ-سۋ كيىمدەرىن كەپتىرەتىن ورىن تاپپاي, كەزەكشىلىكتە 24 ساعات بويى شىلقىلداپ ءجۇر. عيماراتتارداعى باتارەيالار ۇنەمى قانجىلىم بولىپ قانا تۇرعاندىقتان, بولمەلەر ىشىندە جىلۋ قايدان ساقتالسىن...

«يننوۆاتسي كازاحستانا» جشس اۋدان بويىنشا كوپتەگەن الەۋمەتتىك جانە اكىمشىلىك عيماراتتاردى كومىرمەن قام­تۋدى مىندەتىنە العانىمەن, ءوز جاۋاپكەرشىلىگىن ورىنداماي وتىرعانى ايقىن بايقالادى. «اۋدان باسشىلىعى بۇل جايتقا نە سەبەپتى ءۇنسىز وتىرعانى تاڭعالدىرادى؟ تالاپ بويىنشا, جىلۋ بەرىلە باستايتىن قازان ايىنىڭ وزىندە مەكتەپ جانىندا ماۋسىم سوڭىنا دەيىن جەتەتىن كومىر قورى بولۋعا ءتيىس. ال ءبىز­­دىڭ كورگەنىمىز – ءبىر تاۋ­لىككە جە­تە­تىندەي عانا. ودان دا سو­راقىسى, الگى مەردى­گەر شارت بويىنشا ءالى 9 جىل بويى اۋدان­نىڭ مەكەمەلەرىن جىلۋمەن قامتۋعا جاۋاپتانعان. قازاندىقتار سوناۋ 2009 جىلى شىعارىلعان, تەحنيكالىق تولقۇجاتىنا قاراساق, جارامدىلىق مەرزىمى 2019 جىلى ءبىتىپ قويىپتى» دەپ تاعى ءبىر ماسە­لەنىڭ شەتىن شىعاردى حالىق قالاۋلىسى.

انىقتاعانىمىزداي, «يننو­ۆا­تسي كازاحستانا» كومپانياسى 2018 جىلى قۇرىلىپتى. باسشىسى رۋسلان رۇس­­تەموۆكە بىرنەشە مارتە تەلەفون شالدىق, كوتەر­مەدى. سەرىكتەستىك زاڭدى تۇردە تىركەلگەن مەكەنجايىندا جەكە تۇر­عىننىڭ ءۇيى ورنالاسقان. ال الگى مەكەنجايدا ودان بولەك, تاعى 6 سەرىكتەستىك تىركەلىپتى. سون­دىقتان بۇل سايدا سانى, قۇمدا ءازى جوق كاسىپورىن ءتارىزدى. انىق­تاعانىمىزداي, 2022 جىلدىڭ تامىز ايىندا كومپانيا مەملەكەتتىك كونكۋرستا جەڭىسكە جەتىپ, اقتوعاي اۋدانىنداعى 12 مەكتەپتى, 3 اۋىلدىق كلۋب پەن 2 كوم­­مۋنالدىق مەكەمەنى جىلۋمەن قام­­تىپ تۇرۋدى ءوز مىندەتىنە العان. اۋدان اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەرمەك ماشرى­قوۆتىڭ سوزىنشە, مەردىگەر وتكەن قىستا دا جاۋاپسىزدىق تانىتىپ, اتالعان نىساندار جىلۋعا جارىماعان. «ماسەلەنى اۋدان باسشىلىعى جاقسى ءبىلىپ وتىر. ارنايى اكتيۆ وتكىزىپ, مەردىگەرگە 1 اي مەرزىمدە جاعدايدى دۇرىستاۋعا ۋاقىت بەرگەن ەدىك. ۋادەلى مەرزىم ءوتىپ, كومپانيانى سوتقا بەردىك. كەلەر جىلدىڭ باسىندا شارتتى بۇزامىز دەگەن ويدامىز. دۋماتوۆ جانە الين كوشەلەرىندە ورنالاسقان كوممۋنالدىق مەكەمەلەرگە, اۋىلدىق كلۋبتارعا ءبىزدىڭ اكىمدىك جاۋاپتى بولعاندىقتان, ولاردى كومىرمەن قامتاماسىز ەتۋدى وزگە جەت­كىزۋشىلەر ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرىپ, بيىل قىستا امالداي تۇرامىز. ال كەلەر جىلى كونكۋرستى قايتا وتكىزەمىز», دەيدى ول.

وڭىرلىك ءبىلىم بەرۋ باسقارماسى باس­شىسىنىڭ ورىنباسارى سا­مال قادى­روۆا تومەن تەمپەراتۋرا 7 بىردەي مەكتەپتە, اتاپ ايت­قاندا, ى.التىنسارين, تىلەن­شين, ەڭبەكشى, ق.ساتباەۆ, قارا­وبا, ق.ىدىرىسوۆ, مۇتكەنوۆ مەك­تەپتەرىندە تىركەلگەنىن ايتىپ ءوتتى. «مەردىگەرگە ءبىر اپتا ۋاقىت بەرىلدى, 22 جەلتوقسان كۇنى ناتيجەسى بولماسا سوتقا بەرىپ, شارتتى بۇزۋعا دايىن وتىرمىز», دەيدى باسقارما وكىلى. ايتۋىنشا, قازىر اتالعان وقۋ ۇيىم­دارىنداعى ىشكى تەمپەراتۋرا 17-22 گرادۋس ارالىعىندا ساقتالىپ تۇر. الداعى كۇندەرى اۋا رايى وزگەرىپ, اياز كو­تەرىلەتىن بولسا, وقۋشىلاردى قا­شىق­تان وقىتۋ ماسەلەسى قارالىپ جاتىر.

ايتىپ وتەيىك, اۋەلبەك اۋىلىنداعى ق.ىدىرىسوۆ مەك­تەبى 2022 جىلدىڭ باسىندا قا­زاندىقتىڭ دۇرىس جاعىل­ماۋىنان قاتىپ قالا جازداعان. كەلەڭ­سىزدىك وسىمەن ەكىنشى رەت قايتالانىپ وتىر. اۋدان اكىمى قارشىعا ارىنوۆ سول تۇستا جەڭىل سوگىسپەن قۇتىلعان ەدى. ال بيىلعى جاعداي ودان دا سوراقى بولىپ تۇرعانعا ۇقسايدى. ءبىر عانا ەمەس, وننان استام ءبىلىم بەرۋ ۇياسىن باقى­لاۋسىز قالدىرىپ, ونىمەن قوسا سۋىق كابينەتتەردە جاۋراپ وتىر­عان اكىمدىك قىزمەتكەرلەرىنە جانا­شىرلىق تانىت­پاي وتىرعان اۋدان باسشىسىنىڭ شاراسىزدىعىن وبلىس اكىمى مەن قادا­عالاۋشى ور­گاندار نازارعا الۋعا ءتيىس دەپ ويلايمىز.

پاۆلودار وبلىسى,

اقتوعاي اۋدانى