كەشە پرەمەر-مينيستر ك.ءماسىموۆتىڭ وبلىستاعى جۇمىس ساپارى ودان ءارى جالعاسىپ, ەڭ اۋەلى “قازفوسفات” مينەرالدى تىڭايتقىشتار زاۋىتىنا كەلدى.
ويتكەنى ءوڭىردىڭ ەكونوميكاسى مەن الەۋمەتتىك جۇگىن جامبىل فوسفورى كوتەرىپ تۇرعانى اقيقات. “قازفوسفات” جشس دەپ قاراپايىم عانا اتالعانىمەن, وتە ۇلكەن بۇل قۇرىلىمنىڭ ءىشىندە “قاراتاۋ” مەن شولاقتاۋ تاۋ-كەن وڭدەۋ كەشەندەرى, جاڭا جامبىل فوسفور زاۋىتى جانە “مينەرالدى تىڭايتقىشتار” فيليالدارى بار. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ وبلىسقا كەزەكتى ءبىر جۇمىس ساپارى كەزىندە فوسفور سالاسىنا باسا ءمان بەرىپ, “جامبىل – فوسفوردىڭ وتانى” دەگەن بولاتىن.
سوندىقتان ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ءوڭىر ەكونوميكاسىنىڭ تىنىس-تىرشىلىگىن فوسفور سالاسىنان باستاۋى ورىندى. جشس-نىڭ باس ديرەكتورى م.ەسكەندىروۆتىڭ ايتۋىنشا, مۇندا جىلىنا 650 مىڭ توننا ءونىم شىعاراتىن كۇكىرت قىشقىلى تسەحىنىڭ قۇرىلىسى قولعا الىنعان. ول كەلەسى جىلى ناۋرىز ايىندا پايدالانۋعا بەرىلمەكشى. جوبانىڭ جالپى قۇنى 12 ميلليارد تەڭگە بولسا, سونىڭ 4 ميللياردى زاۋىتتىڭ قارجىسى. ينۆەستورلار, ياعني HSBC, اتف بانكتەرى مەن “قازفوسفات” جشس پرەمەر-مينيستر مەن وبلىس اكىمى الدىندا جوبانى قارجىلاندىرۋعا بايلانىستى ۇشجاقتى مەموراندۋمعا قول قويدى.
جامبىلداعى ايتا جۇرەتىن ىرگەلى ءىستىڭ ءبىرى – قۇس ەتى مەن جۇمىرتقانى تەرەڭدەتە وڭدەيتىن ەت-جۇمىرتقا باعىتىنداعى جوعارى تەحنولوگيالىق قۇس فابريكاسىنىڭ قۇرىلىسى. بۇعان نەمىس كاسىپكەرلەرى دە قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىر. جوبا قۇنى – 6 ميلليارد تەڭگە. نەمىستەر قۇس شارۋاشىلىعىنا ءتان قالدىقتار مەن قوقىستاردى وڭدەپ, كادەگە جاراتاتىن زاۋىتتىڭ دا قۇرىلىسىن قولعا الامىز دەيدى. اتاپ ايتساق, ونداي قالدىقتاردان جەڭىل ءارى بەرىك “كاربون” دەپ اتالاتىن قۇرىلىس ماتەريالىن جاساۋعا بولادى ەكەن. ۇكىمەت باسشىسى بۇل جوبانىڭ دا قول قويىلۋىنا قاتىسىپ, ەكى تاراپ كاسىپكەرلەرىنە ساتتىلىك تىلەدى.
امانگەلدى گاز كەن ورنىنىڭ اشىلۋى كەزىندە وبلىس جۇرتشىلىعىنىڭ ەڭسەسىن كوتەرگەنى راس. ەندى, مىنە, سول گاز كەنىشىنىڭ ارقاسىندا تاعى ءبىر زاۋىت دۇنيەگە كەلىپ وتىر. ول – امانگەلدى شيكى مۇناي زاۋىتى. مۇندا جىلىنا 200 مىڭ توننا مۇناي ءونىمدەرى وندىرىلمەك. ول وبلىس ديقاندارىنىڭ ارزان جانار-جاعارمايعا دەگەن سۇرانىسىن وتەيدى دەپ كۇتىلۋدە. وبلىس اكىمى ق.بوزىمباەۆتىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدە شاعىن مۇناي زاۋىتتارى كوپ بولعانىمەن, جامبىلدىق نۇسقانىڭ ايىرماشىلىعى – تولىق جۇيەلى, ياعني مۇندا تۇپكى ونىمگە قول جەتكىزىلمەكشى.
وبلىستىڭ بايىرعى تۇرعىندارى ارمانداي اڭگىمەلەپ وتىراتىن ءوندىرىس ورىندارىنىڭ ءبىرى – ءجۇندى العاشقى وڭدەۋ فابريكاسى ەدى. راس, ول بۇگىندە كەڭەس وكىمەتى كەزىندەگى بەدەلىنەن ايىرىلعان. دەگەنمەن, ۇكىمەت كوڭىل بولسە, فابريكا باسىنداعىلار قولعا السا, باياعى دۇرىلدەگەن ءداۋىردى قايتا جاساۋعا بولعانداي. ويتكەنى مۇندا توپس ءوندىرۋ جوباسىن قولعا الۋعا بولادى. ول قولعا الىنىپ تا كەتتى. قازىر سول ءۇشىن قوندىرعىلاردى رەتكە كەلتىرۋ جۇمىستارى ءجۇرگىزىلۋدە. ءونىم وسى جىلدىڭ شىلدە ايىندا شىعا باستاماقشى. ۇكىمەت باسشىسى بۇل جۇمىسقا دا ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.
ەل بايلىعى ەڭ الدىمەن – حالىق. سوندىقتان ەلباسى دا, ۇكىمەت تە حالىقتىڭ دەنساۋلىعىنا, سالاماتتى ءومىر سالتىنا جوعارى ءمان بەرىپ كەلەدى. سوندىقتان بولار, ۇكىمەت باسشىسىنىڭ كەلەسى اتباسىن بۇرعان نىسانى – وبلىستىق قان قۇيۋ ورتالىعى بولدى. نىسان ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا پايدالانۋعا بەرىلمەكشى. جاڭا قان قۇيۋ ورتالىعى باتىس پەن شىعىستىڭ ەڭ وزىق تەحنولوگياسىمەن جابدىقتالماق.
ۇكىمەت باسشىسى, سونداي-اق, وبلىستاعى “جول كارتاسى” اياسىندا قولعا الىنىپ جاتقان جۇمىستارمەن, تاراز مەتاللۋرگيالىق زاۋىتى, “جاسۇلان” جشس, “قوسالقى بولشەكتەر” اق, “جامبىل وندىرىستىك تسەمەنت كومپانياسى” جشس جانە تاعى باسقا دا كومپانيالاردىڭ جوبالارىمەن دە تانىستى. وبلىستاعى ءجاسوسپىرىمدەر قىلمىسى جونىندەگى كەڭەيتىلگەن كەڭەسكە دە قاتىستى. تاراز قالاسىنداعى كوپ قاباتتى تۇرعىن ۇيلەردىڭ اۋلالارىنداعى كورىكتەندىرۋ, كوگەرىشتەندىرۋ جۇمىستارىن دا ارنايى بارىپ كوردى.
ۇكىمەت باسشىسى ك.ءماسىموۆ وبلىستاعى مەملەكەتتىك باعدارلامالار بويىنشا اتقارىلۋعا ءتيىستى تاپسىرمالاردىڭ بارلىعىنىڭ دا تياناقتى ورىندالىپ جاتقانىنا كوڭىلى تولىپ, وڭىردەن ريزاشىلىقپەن اتتاندى.
كوسەمالى ساتىباي ۇلى, جامبىل وبلىسى.