كەشە ادىلەت مينيسترلىگى پارلامەنتاريزم ينستيتۋتى مەن زاڭناما جانە قۇقىقتىق اقپارات ينستيتۋتى بىرلەسىپ «زاڭ شىعارۋ ءۇردىسىن جەتىلدىرۋ» اتتى دوڭگەلەك ۇستەل وتكىزدى.
ءىس-شاراعا ادىلەت ءمينيسترى ازامات ەسقاراەۆ, ءماجىلىس توراعاسىنىڭ ورىنباسارى دانيا ەسپاەۆا, ادىلەت ۆيتسە-ءمينيسترى الما مۇقانوۆا, سەناتتىڭ كونستيتۋتسيالىق زاڭناما, سوت جۇيەسى جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى كوميتەتىنىڭ توراعاسى نۇرلان بەكنازاروۆ, دەپۋتاتتار, مەملەكەتتىك ورگان وكىلدەرى, جەتەكشى عىلىمي ۇيىمدار مەن جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ وكىلدەرى, وتاندىق جانە شەتەلدىك زاڭگەر-عالىمدار قاتىستى.
مينيستر ازامات ەسقاراەۆ ادىلەت مينيسترلىگى نورما شىعارۋ قىزمەتىنىڭ ۇيلەستىرۋشىسى ەكەنىن ايتىپ, نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ «زاڭ تازالىعىنا» جاۋاپ بەرەتىنىن مالىمدەدى.
ء«بىز ءۇشىن نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەر جوبالارىنىڭ جوعارى ساپاسىن جانە قۇقىق قولدانۋ پراكتيكاسىندا جانە ونى قابىلداعانعا دەيىن مالىمدەلگەن ماقساتتارعا قول جەتكىزۋدە كورىنىس تاباتىن زاڭنامانىڭ تيىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسىندە ۋاقىت تالابىنا ساي ارەكەت ەتۋ وتە ماڭىزدى», دەدى سالا باسشىسى.
ادىلەت ءمينيسترى زاڭ شىعارۋ ۇردىسىنە عىلىمي جانە ساراپتامالىق قوعامداستىقتاردى تارتۋ ماسەلەسىن دە كوتەردى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل جۇمىستا ءوزارا ءىس-قيمىل بولعان دۇرىس. «زاڭدىق نورمالاردى جازۋ ءادىسناماسىنىڭ بولماۋى زاڭ ءتىلىنىڭ حالىق ءۇشىن تۇسىنىكتى بولماۋى مۇمكىن دەگەن كۇدىك بار. بۇل ءىس جۇزىندە كۇردەلى سويلەمدەردەن تۇراتىن نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەر ەرەجەلەرىنىڭ ىسكە اسىرىلماۋىنا اكەلۋى عاجاپ ەمەس. بۇل تۇرعىدا مەملەكەتتىك جانە ورىس تىلدەرىندەگى قۇجاتتار تۇپنۇسقالارىنىڭ ماعىنالىق جاعىنان تەڭدىگىن دە ەستە ساقتاۋ كەرەك», دەدى ول.
ادىلەت ۆيتسە-ءمينيسترى الما مۇقانوۆا زاڭ جوبالارىنىڭ ساپاسىن جانە زاڭنامانىڭ تۇراقتىلىعىن ارتتىرۋ بويىنشا قابىلدانىپ جاتقان شارالارعا قاراماستان, نورما شىعارماشىلىق ۇردىسىندە جۇيەلى پروبلەمالار بار ەكەندىگىن العا تارتا كەلە ءتورت جۇيەلى ماسەلەلەر بلوگىنا توقتالدى.
ونىڭ سوزىنشە, ءبىرىنشى جۇيەلى بلوك – نورما شىعارۋ قىزمەتىنىڭ ساپالى جوبالاۋ-تالداۋ قۇرامىنا قاتىستى ماسەلەلەر. ەكىنشى بلوك – نورمالاردى زاڭنامالىق جانە زاڭعا تاۋەلدى دەڭگەيدە قۇقىقتىق رەگلامەنتتەۋ ماسەلەلەرى. ءۇشىنشىسى – زاڭدار ءتىلىنىڭ كۇردەلىلىگى. ءتورتىنشى – نورمالاردى كودەكستەرگە جانە شوعىرلانعان زاڭدارعا جۇيەلەۋ پروبلەمالارى.
«بۇگىنگى ءىس-شارادا ءبىز بولاشاقتا نورما شىعارۋدى جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا جوسپارلانعان زاڭ جوباسىن دايىنداۋ ءۇشىن ناقتى نەگىز بولا الاتىن ءۇردىستىڭ پروبلەمالىق ماسەلەلەرىنە جاۋاپ بەرەتىن ەڭ جاقسى شەشىم تابامىز دەپ ۇمىتتەنەمىز», دەدى الما مۇقانوۆا.
دوڭگەلەك ۇستەلگە قاتىسۋشىلار زاڭ شىعارۋ ءۇردىسى قۇرالدارىن جەتىلدىرۋ جولىنداعى وزەكتى ماسەلەلەردى تالقىلاپ, ساراپتامالىق پىكىرلەرىمەن ءبولىستى. سونىڭ ىشىندە: زاڭنامالىق جانە زاڭعا تاۋەلدى دەڭگەيلەردەگى قۇقىقتىق رەگلامەنتتىڭ ارا-جىگىن اجىراتۋ, نورما شىعارۋ قىزمەتتى جوسپارلاۋ ساپاسى, حالىق پەن مۇددەلى توپتاردىڭ نورما شىعارۋ ۇدەرىسىنە قاتىسۋى, زاڭنامانىڭ تيىمدىلىگى مەن زاڭداردىڭ ورىندالۋ كريتەريلەرى, حالىق پەن مۇددەلى توپتاردىڭ قۇقىقتىق مونيتورينگكە قاتىسۋى سەكىلدى وزەكتى ماسەلەلەر كەڭىنەن تالقىعا سالىندى.
سونداي-اق نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەر ماتىندەرىنىڭ سايكەستىگى ماسەلەلەرى قارالدى. ءىس-شاراعا قاتىسۋشىلار زاڭ ءتىلىنىڭ كۇردەلىلىگىنە توقتالىپ, حالىققا قۇقىقتىق ماتىندەردى جەڭىلدەتۋ جانە تۇسىنىكتى ەتۋ ءتاسىلى جولىنداعى ءوز زەرتتەۋلەرىمەن ءبولىستى. قازاق زاڭ تەرمينولوگياسىن, ونىڭ ىشىندە دامىتۋ مەن ستاندارتتاۋ, سونداي-اق نورما شىعارۋ ۇدەرىسىندەگى جاساندى ينتەللەكتتىڭ ءرولىن, ونىڭ زاڭنامانى ازىرلەۋدى جاقسارتۋ جانە وڭتايلاندىرۋداعى الەۋەتىن تالقىلادى.
پلەنارلىق سەكتسيادا ءسوز سويلەگەن ءپىب جانىنداعى پارلامەنتاريزم ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى قاناتبەك سافينوۆ نورما شىعارۋ فۋنكتسياسىن مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىنىڭ نەگىزگى جانە ماڭىزدى ەلەمەنتى رەتىندە قاراستىرىلۋى كەرەك ەكەنىن اتاپ ءوتتى. «زاڭنامانى جەتىلدىرۋ ماقساتى – مەملەكەتتىڭ جالپى قۇرىلىمىن وڭتايلاندىرۋ. بۇل ءۇردىستى ءساتتى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن زاڭ شىعارۋدا ناتيجەگە, تيىمدىلىگىنە, دالدىگىنە باسا نازار اۋدارۋ كەرەك. زاڭ شىعارۋ ءۇردىسى باستامادان باستاۋ الادى. ءارى قاراي زاڭ جوباسىن ازىرلەۋ, ساراپتاما جاساۋ جانە ونىڭ زاڭ رەتىندە جۇزەگە اسۋىنا دەيىن قاداعالاۋ كەزەڭدەرىن قامتيدى. تاجىريبەگە سۇيەنسەك, بۇل كەزەڭدەردىڭ ارقايسىسىندا ۇلتتىق قۇقىقتىق جۇيەنىڭ دامۋى مەن وزگەرۋىنە كەدەرگى كەلتىرەتىن ءتۇرلى ماسەلە كەزدەسەدى. بۇل پروبلەمالاردى شەشۋ ەلدىڭ پروگرەسسيۆتى دامۋىن قامتاماسىز ەتۋ جانە ازاماتتاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋ ءۇشىن وتە ماڭىزدى ءرول اتقارادى», دەدى ول.
دوڭگەلەك ۇستەل قورىتىندىسىندا قاتىسۋشىلار زاڭ شىعارۋ ءۇردىسىن جەتىلدىرۋگە قاتىستى بىرقاتار ۇسىنىس بەردى.