قازان ايىنان بەرى ەلدىڭ بارلىق ايماعىندا ءجىتى رەسپيراتورلىق ۆيرۋستىق ينفەكتسيا جۇقتىرعان ناۋقاس كوبەيگەن. جىل سايىن قىس قاھارىنا مىنگەنگە دەيىن جۇقپالى اۋرۋلار ءبىراز ابىگەرگە سالاتىنى بار. سول سەكىلدى بيىل قىزىلشامەن اۋىرعان بالا كوپ. دارىگەرلەر كۇزدە بالالاردىڭ باسىم كوپشىلىگى قىزىلشاعا قارسى ۆاكتسينا سالماعاننان اۋىرعانىن ايتىپ, ەسكەرتتى. سودان ەلەمەگەن اۋرۋ ازۋىن باتىردى. ءبىز استاناداعى №3 كوپبەيىندى قالالىق بالالار اۋرۋحاناسىنا بارعاندا جاعدايدىڭ ءماز ەمەس ەكەنىن تۇسىندىك.
بيىل ءجىتى رەسپيراتورلىق ۆيرۋستىق ينفەكتسيالار قازاننان باستاپ قاراشا, جەلتوقساندا كوپ تىركەلگەن. جۇقپالى اۋرۋلاردىڭ قاتارىنداعى قىزىلشانىڭ دا بەتى قايتار ەمەس. وڭىرلەردە دە قىزىلشا جۇقتىرعاندار كوپ تىركەلدى. بۇل قاتاردا كەشە عانا دۇنيەگە كەلگەن, جاسقا تولماعان نارەستەلەر بار. سەبەبى كۇنتىزبە بويىنشا بالالار جاسقا تولعاندا عانا ۆاكتسينا الادى. نەگە دەسەڭىزدەر, جاسقا تولماعان بالا اناسىنىڭ ءسۇتىن ەمىپ, باسقا دا ەكپەلەردى الىپ قورعانادى ەكەن. ارينە, جاسقا تولماعان بالالارعا دا قىزىلشا اۋرۋى ۇيدەگى ەرەسەكتەردەن جۇققان.
№3 كوپبەيىندى قالالىق بالالار اۋرۋحاناسىنداعى دارىگەرلەر قىزىلشا جۇقتىرعان بالا كەلگەندە ناۋقاستىڭ جاعدايىن ءجىتى باقىلايدى. ويتكەنى اۋرۋدىڭ اتى, ءتۇرى ءبىر بولعانىمەن سالدارى ەكى بالادا ەكى ءتۇرلى جاعدايدا ءوتۋى مۇمكىن. ءار بالا جاعدايىنا قاراي ءارتۇرلى ەم قابىلدايدى. بالالار اۋرۋحاناسىندا 300 توسەكتىك ورىن شاقتالعان. بىراق كۇردەلى ەپيدەميالىق جاعدايعا بايلانىستى ورىن سانى 500-گە جەتكەن. وسىعان قاراماستان, اۋرۋحانادان كۇندەلىكتى ساۋىعىپ شىققان بالالاردىڭ ورنى ۇزدىكسىز تولىعىپ وتىرادى. كوپبەيىندى قالالىق بالالار اۋرۋحاناسىندا ديرەكتوردىڭ ورىنباسارى روزا وتەگەنوۆامەن جۇزدەسكەنىمىزدە, ول جاعدايى اۋىر بالالارعا قالاي دا بولىمشەدەن ورىن تاۋىپ بەرەتىنىن ايتتى.
– اۋرۋحاناعا تۋعانىنا ءبىر اي بولعان سابيدەن 18 جاسقا دەيىنگى بالالار قابىلدانادى. قازىرگى احۋال بويىنشا ايتار بولسام, قىزىلشا جۇقتىرعان بالالاردىڭ جاعدايى ءارتۇرلى. دەنساۋلىعى ورتا, اۋىر, سوسىن قوسالقى اۋرۋلارى بار بالالار كوپ. بۇگىندە اۋرۋحانادا 200-دەن اسا قىزىلشامەن اۋىرعان بالا جاتىر. ونىڭ ىشىندە شامامەن 65 بالا جاسقا تولماعان. اۋرۋحاناعا كۇنىنە 70-80 بالا قىزىلشامەن اۋىرىپ كەلسە, ورتا ەسەپپەن سونىڭ جارتىسى بولىمشەگە جاتادى. باسقالارى قارالىپ, دارىگەردىڭ نۇسقاۋىن الىپ, مەكەنجايى بويىنشا ەمحانالارداعى دارىگەرلەردىڭ باقىلاۋىندا بولادى. جانساقتاۋ بولىمىندە قىزىلشامەن اۋىرعان 4 بالا جاتىر. ۇشەۋىنىڭ جاعدايى وتە اۋىر. ولار جاساندى وكپە اپپاراتىنا قوسىلعان, – دەيدى ر.وتەگەنوۆا.
الدىڭعى اپتالاردا بالالار اۋرۋحاناسىنىڭ جانساقتاۋ بولىمىنە 15 بالاعا دەيىن قابىلدانعان. تاۋبە, ولاردىڭ كوبى جازىلىپ, بولىمشەگە اۋىسقان. مىسالى, وتە اۋىر جاعدايدا جاساندى تىنىس الۋ اپپاراتىنا قوسىلعان 4 بالا بىرەر كۇن بۇرىن وتباسىنا امان-ساۋ ورالعان. وسىلايشا, جانساقتاۋ بولىمىنەن شىققان بالالار اۋەلى بولىمشەگە اۋىسسا, كەيىن ۋاقىت ساتىمەن ۇيىنە شىعادى. قۋانىشقا قاراي, وتكەن اپتادا كۇننىڭ سۋىتقانى جۇقپالى اۋرۋلاردىڭ ازايۋىنا ءسال دە بولسا ىقپال ەتكەندەي. ءيا, ونىڭ ۇستىنە قازىر ەمحانالاردا بالالاردى قوسىمشا يممۋنداۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتقانىن ەسكەرگەيسىزدەر. نەگىزى ۆاكتسينا تۋرالى اقپاراتتاندىرۋعا كوبىنە-كوپ ەمحانالار ارالاسادى. ال قالالىق بالالار اۋرۋحاناسىنىڭ مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەرى اۋرۋدىڭ سالدارىمەن كۇرەسەدى.
– دەگەنمەن بالالارىن اۋرۋحاناعا الىپ كەلگەن اتا-انالارمەن ءبىز دە تىلدەسەمىز. جالپى, ۆاكتسيناعا قارسى بولعان اتا-انانى ەشكىم قيناي المايدى. ولاردىڭ ءوز قۇقى بار. قال-قادەرىمىزشە ءتۇسىندىرۋ جۇمىسىن جۇرگىزەمىز. ۆاكتسينانىڭ پايداسىن ايتامىز. بىراق مەنىڭ ويىمشا, قازىر اتا-انالار بالالارى قاتتى اۋىرىپ جاتقاندا ۆاكتسينانى نەگە ۋاقتىلى الماعانىن ەسكە الاتىن سياقتى. ۋاقتىلى ۆاكتسينا سالدىرۋ كەرەك ەدى دەيتىندەر كەزدەسەدى. باسقا اۋرۋىمەن الىسىپ جۇرگەن بالالاردىڭ اتا-اناسى سول دەرتىنەن ايىققان سوڭ ۆاكتسينا سالدىرامىز دەپ جۇرگەندە قىزىلشا جۇقتىرىپ جاتادى. وكىنىشتىسى, كەيبىرى جاڭساق اڭگىمە, جەل سوزگە ەرەدى. ال شىن مانىسىندە, ۆاكتسينالاردىڭ سەپتىگىمەن تالاي ينفەكتسيالىق اۋرۋلار اۋىزدىقتالدى عوي. بۇعان عىلىممەن دالەلدەنگەن فاكتىلەر جەتىپ ارتىلادى. ەستە بولسا, 2018 جىلدىڭ سوڭى, 2019 جىلدىڭ باس كەزىندە قىزىلشا اسقىنعان. وسى جولى انەمياسى بار, نەۆرولوگيالىق جۇيەسى اۋىراتىن, تالماسى بار بالالار كوبىنە قىزىلشامەن اۋىرىپ جاتقانىن بايقاۋعا بولادى. ۆيرۋس وسال جەردەن ۇستايدى, – دەيدى ر.وتەگەنوۆا.
بالالار اۋرۋحاناسىندا ءبىز الدىمەن ۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ بلوگىنە ءوتىپ, ودان ءارى دارىگەرلەرمەن بىرگە انەستەزيولوگيا, رەانيماتسيا جانە قارقىندى تەراپيا بولىمشەسىنە بەتتەدىك. قىزىلشامەن اۋىرعان بالالاردىڭ جانساقتاۋ ءبولىمى بولەك ورنالاسقان ەكەن. مۇندا قازان ايىندا ەپيداحۋال كۇردەلەنىپ, ناۋقاستار كوبەيگەن تۇستا قىزىلشامەن اۋىرعان بالالاردى قابىلدايتىن بولەك ءبولىم اشىلىپتى. قىسقاسى, عيماراتتىڭ وسى بولىگىندە تەك قىزىلشامەن اۋىرعاندار جاتادى. ولاردىڭ باسىم كوپشىلىگى – 7 جاسقا تولماعان بالالار. 7 جاستان اسقان بالالار شامامەن قىزىلشامەن اۋىرعانداردىڭ 10 پايىزىن عانا قۇرايدى. جانساقتاۋ بولىمىنە بارعاندا ماماندار جاعدايى اۋىر 4 بالاعا قارايلاسىپ جاتقانىن اڭعاردىق. بالالاردىڭ پالاتاسى – تولعان مونيتور. بۇل اپپاراتتار ءار مينۋت سايىن قاندى, بالانىڭ جۇرەك سوعىسىن, تىنىس الۋىن, قىزۋىن قاداعالايدى. پالاتادا قىزىلشا اۋرۋى اسقىنعان ەكى جاسار بالا بار. وعان قىزىلشانىڭ سالدارى وكپەگە, نەرۆ جۇيەسىنە عانا ەمەس, بۇيرەككە دە اسەر ەتكەن. جاعدايى وتە اۋىر. وكپەسى قاتتى قابىنعان سوڭ ازىرگە وزدىگىنەن تىنىس الۋعا ءالى كەلمەيدى. بالالاردىڭ حال-احۋالىن سۇراستىرىپ جۇرگەنىمىزدە رەانيماتسيا بولىمىنە دارىگەرلەر بەسىنشى بالانى اكەلىپ جاتتى. جۇمىس قاۋىرت. دارىگەرلەر بالالاردى امان الىپ قالۋدىڭ بارلىق قام-قارەكەتىن جاساپ باعىپ وتىر. ءبىز دە بالالاردىڭ كوپ ۇزاماي ساۋىعىپ كەتۋىن تىلەپ, جانساقتاۋ بولىمىنەن شىقتىق.
قىزىلشا اۋرۋى – قاۋىپتى. دارىگەرلەردىڭ ايتۋىنشا, قىزىلشا اسقىنعاندا بالالاردىڭ جوعارى, تومەنگى تىنىس جولدارى زاقىمدانىپ, دەم الۋى قيىندايدى. ەنتىگىپ, اۋا جەتپەيدى. سول مەزگىلدە بالانىڭ جۇرەگى, ميىنا اۋا جەتپەگەننەن سىر بەرۋى مۇمكىن. قىزىلشا اۋرۋىنىڭ ءوزى قۇرعاق جوتەلدەن باستالادى. بالانىڭ كوزى ءىسىپ, قىزارا باستايدى. اۋرۋدىڭ باستاپقى بەلگىلەرىنىڭ جەدەل رەسپيراتورلى جۇقپالى اۋرۋلاردان ەش ايىرماشىلىعى جوق. تۇماۋعا ۇقسايدى. دارىگەرلەر مۇندايدا بالانىڭ ۇرتىن قاراپ, تەكسەرەدى. ءۇي جاعدايىندا ەرەسەكتەر بالانىڭ اۋىز قۋىسىنداعى بورتپەنى كورمەۋى مۇمكىن. وسىدان بولسا كەرەك, ءبىز بارعان اۋرۋحانادا ەم الىپ جاتقان بالالاردىڭ 90 پايىزى ۆاكتسينا الماعان. دەمالىس كۇندەرى بالالار اۋرۋحاناسىنىڭ قابىلداۋ بولىمىنە قالاداعى باسقا ەمحانالاردىڭ دارىگەرلەرى كومەككە كەلەدى ەكەن. اۋرۋحانا باسشىلىعى قىزىلشامەن اۋىرعان بالا كوبەيگەن سوڭ وسىنداي قادامعا بارىپ وتىر. دارىگەرلەردىڭ ايتۋىنشا, قىزىلشامەن اۋىرعان ءبىر ادام 15-20 ادامعا ۆيرۋس جۇقتىرۋى ابدەن مۇمكىن. ۆاكتسينا الدىرۋعا قارسى بولىپ جۇرگەن اتا-انالاردىڭ وسىدان حابارى بولسا كەرەك...
استانا