نارىقتىڭ تالابىمەن شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىككە بەت بۇرعاندار از ەمەس. ويتكەنى مەملەكەت تاراپىنان بۇل سالانىڭ كەڭ قانات جايۋىنا بارىنشا قولداۋ كورسەتىلىپ كەلەدى. الايدا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار ءالى دە كاسىپكەرلەرگە كەدەرگى كەلتىرۋىن دوعارماي وتىر.
ماسەلەن, اتىراۋ وبلىسىندا كاسىپكەرلەر كەزىگەتىن, ولاردىڭ جۇمىسىن تەجەيتىن كەدەرگىنىڭ سان الۋان ءتۇرى بار. ءتىپتى كاسىپكەرلەردىڭ ءتۇرلى كەدەرگىدەن كوز اشپاۋى كوكەيكەستى ماسەلەگە اينالىپ بارادى. سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى پرەۆەنتسيا قىزمەتىنىڭ باسشىسى سايان احمەتجانوۆتىڭ پىكىرىنشە, شاعىن جانە ورتا بيزنەس يەلەرىنە قارسى جاسالعان كەدەرگىنىڭ ەڭ كوبى جەر قاتىناستارى مەن ينفراقۇرىلىم سالاسىندا انىقتالىپ وتىر.
«ماسەلەن, اتىراۋ قالاسىندا اكىمدىك كاسىپكەرگە بيزنەسىن كەڭەيتۋ ءۇشىن ۇزاق ۋاقىت جەر الۋعا قۇقىق بەرمەي كەلگەن. بىراق بۇعان زاڭدى نەگىز بولماعان. سول سەبەپتەن, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قىزمەت وكىلدەرىنىڭ ارالاسۋىنان كەيىن عانا بۇل ماسەلە وڭ شەشىمىن تاپتى. كىنالى تۇلعالار جاۋاپقا تارتىلدى. كاسىپكەر قاجەتتى جەر ۋچاسكەسىن الدى», دەيدى سايان احمەتجانوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, جالعا الۋدى ۇزارتۋ ءتارتىبىن رەگلامەنتتەۋدىڭ بولماۋىنا بايلانىستى جۇيەلىك كەدەرگى جويىلعان. قازىر انتيكوردىڭ ۇسىنىسىمەن بۇل تاجىريبە توقتاتىلدى.
«كەدەرگىلەردىڭ ءبىر بولىگى مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلار مەن سالىقتارعا بايلانىستى تۋىندايدى. مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ جەلىسى بويىنشا نەگىزگى پروبلەما ورىندالعان شارتتارعا سايكەس قارجىنى ۋاقتىلى تولەمەۋگە قاتىستى بولىپ وتىر. اتىراۋ وبلىسىنىڭ 150-دەن اسا كاسىپكەرى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قىزمەتتىڭ ۇسىنىسىنان كەيىن عانا تاپقان اقشالارىن الۋعا قول جەتكىزدى. جۇيەلى تۇردە كەزدەسەتىن مۇنداي جايتتى جويۋعا ىقپال ەتەمىز. قارجى مينيسترلىگى تولەمنىڭ كەشىگۋىن اۆتوماتتى تۇردە انىقتاۋ ماقساتىندا مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ پورتالىنىڭ فۋنكتسيونالىن پىسىقتايدى. كاسىپكەرلەردى كەز كەلگەن پروبلەمالىق ماسەلەمەن اتىراۋ وبلىسىنىڭ كاسىپكەرلەر پالاتاسىنا, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل قىزمەتىنە جۇگىنۋى قاجەت», دەپ ءمالىم ەتتى سايان احمەتجانوۆ.
وڭىرلىك دەپارتامەنتتىڭ باسشىسى ەرۇلان سەرىكقاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, جىل باسىنان بەرى «بيزنەسكە جول» جوباسى اياسىندا 853 كاسىپكەردىڭ قۇقىعى قورعالعان. اتالعان جوبا شەڭبەرىندە دەپارتامەنتكە كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەردەن 66 ءوتىنىش ءتۇسىپتى.
«كاسىپكەرلەردەن تۇسكەن ءوتىنىشتىڭ 34 پايىزى وڭ شەشىمىن تاۋىپ وتىر. وبلىستىق دەپارتامەنتتىڭ ۇسىنىسىمەن كاسىپكەرلەردىڭ قۇقىقتارىن بۇزعانى ءۇشىن 5 ادام تارتىپتىك جاۋاپكەرشىلىككە, مەملەكەتتىك ورگاننىڭ 2 لاۋازىمدى تۇلعاسى اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ, كەدەندىك جانە سالىقتىق اكىمشىلەندىرۋ سالاسىندا كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور مەن مەملەكەتتىك ورگاندار 155 كاسىپكەرلىك سۋبەكتىسىنە 1 ملرد تەڭگە كولەمىندە بەرەشەكتى تولەدى», دەيدى ەرۇلان سەرىكقاليەۆ.
سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى پرەۆەنتسيا قىزمەتىنىڭ باسشىسى سايان احمەتجانوۆتىڭ ايتۋىنشا, انتيكوردىڭ باستى مىندەتى – بيۋدجەت قاراجاتىن جىمقىرۋعا جول بەرمەۋ.
«اتىراۋ وبلىسىندا جەمقورلىق تاۋەكەلى كارتاسىنا 8 نىسان ەنگىزىلىپ وتىر. بۇل – قىزىلقوعا, ماحامبەت اۋداندارىنداعى مادەنيەت ۇيلەرى, يساتاي, ماقات اۋداندارىنداعى 60 پاتەرلىك تۇرعىن ۇيلەر, يندەر اۋدانىنداعى 80 پاتەرلى تۇرعىن ءۇي, تالقايراڭ اۋىلىنداعى 9 قاباتتى 90 پاتەرلى تۇرعىن ءۇي, كارىز جانە سۋمەن جابدىقتاۋدىڭ ينجەنەرلىك جەلىلەرىن سالۋ قۇرىلىسى. يساتاي اۋدانىنىڭ اققىستاۋ اۋىلىنداعى ءورت ءسوندىرۋ دەپوسىنىڭ قۇرىلىسى دا اتالعان كارتاعا ەنگىزىلدى. بيۋدجەت قاراجاتىن جىمقىرۋعا جول بەرمەۋ ءۇشىن اتالعان نىساندارعا مونيتورينگ جۇرگىزىلەدى. مونيتورينگتىك توپقا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ەرىكتىلەر دە, جۇرتشىلىق تا قوسىلدى», دەيدى س.احمەتجانوۆ.
ال وبلىستىق پروكۋراتۋرا ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنشە, وڭىردە 18 ينۆەستوردىڭ جوبالارىنا 4,6 ترلن تەڭگە ينۆەستيتسيا سالىنعان. الايدا ينۆەستورلاردىڭ جوباسىن ىسكە اسىرۋىنا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار تاراپىنان قولداۋ كورسەتىلمەي كەلگەن.
«پروكۋراتۋرانىڭ نەگىزگى مىندەتى – پروبلەمالاردى ءتيىمدى شەشۋ, ينۆەستورلاردىڭ قۇقىقتارى مەن زاڭمەن قورعالاتىن مۇددەسىن قالپىنا كەلتىرۋ. قاداعالاۋ ورگانى ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى سۇيەمەلدەۋ بويىنشا جۇمىستى جالعاستىرىپ جاتىر. پروكۋرورلار ۋاكىلەتتى ورگاندار تاراپىنان ينۆەستورلارمەن جۇمىس ءتيىستى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلماعانىن, ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ جوقتىعىن, ينۆەستورلاردىڭ زاڭدى قۇقىقتارىنىڭ بۇزىلعانىن انىقتادى», دەپ حابارلادى پروكۋراتۋرانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
ماسەلەن, 2020 جىلى «وليمپيك-اتىراۋ» جشس تۋريستىك بازا مەن اتقىشتار كلۋبىن سالۋ جوباسى ماقۇلدانعان. سول كەزدە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان جاڭا نىساندى ينجەنەرلىك كوممۋنيكاتسيالارمەن قامتۋدى مىندەتىنە العان.
«الايدا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار ءۇش جىل بويى ءوز مىندەتتەمەسىن ورىنداۋ جونىندە مۇلدەم شارالار قابىلداماعان. وسىلايشا, ۇكىمەتتىڭ 2019 جىلعى 31 جەلتوقسانداعى «جەكە كاسىپكەرلىكتى مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ كەيبىر شارالارى تۋرالى» قاۋلىسىنىڭ 32-تارماعى بۇزىلعان. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان جوبانى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ءۇش جۇمىس كۇنى ىشىندە شارا قابىلداۋى قاجەت ەدى. قولداۋ كورسەتىلمەگەن سوڭ ينۆەستور 50 ملن تەڭگە ينۆەستيتسيا سالىنعان جوبا قۇرىلىسىن جۇزەگە اسىرۋدى ءماجبۇرلى تۇردە توقتاتتى. پروكۋراتۋرانىڭ قاداعالاۋ اكتىسىمەن ينجەنەرلىك جەلىلەردى سالۋعا بيۋدجەتتەن 49 ملن تەڭگە ءبولىنىپ, ينۆەستوردىڭ قۇقىعى قورعالدى», دەپ ءمالىم ەتتى وبلىستىق پروكۋراتۋرانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
اتىراۋ وبلىسى