ستاتيستيكا جانە تسيفرلاندىرۋ

مۇندا تسيفرلاندىرۋدىڭ نە­گىزگى جوبالارىنىڭ ءبىرى – تسيفر­لىق ستاتيستيكالىق تىركە­لىمدەر. ترانسفورماتسيانىڭ العاشقى جىلىندا ءبىلىم, دەن­ساۋلىق ساقتاۋ جانە اۋىل شا­رۋا­شىلىعى سالالارىندا 3 تسيفر­لىق ستاتيستيكالىق تىر­كەلىم ەنگىزىلگەن. مىسالى, دەن­ساۋلىق جونىندەگى تىركەلىم دەن­ساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ دەرەك­تەرىن بىرىڭعاي جۇيەگە شو­عىر­لاندىرۋعا مۇمكىندىك بە­رەدى. وسىلايشا, پاتسيەنتتەر, مە­ديتسينالىق مەكەمەلەر دارىلىك زاتتار بويىنشا ستاتيستيكانى ءبىر جۇيەدەن بىلە الادى. سول سەكىلدى ءبىلىم بەرۋ تىركەلىمى بو­يىن­شا مەكتەپكە دەيىنگى وقىتۋ, جوعارى ءبىلىم بەرۋ, «بولاشاق» باعدارلاماسى بويىنشا دە­رەكتەردى كورۋگە مۇمكىندىك بار. بۇل تۋرالى ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسى باس­شىسىنىڭ ورىنباسارى جاننات ءدۇبىروۆا جان-جاقتى ايتىپ بەردى.

– ستاتيستيكالىق تىركەلىمدەر مەيلىنشە ەگجەي-تەگجەي ستا­تيس­تيكا جاساۋعا مۇمكىندىك بە­رەدى. مىسالى, ونى وبلىستار, اۋدان­دار, ەكونوميكالىق قىزمەت تۇرلەرى, مەنشىك نىساندارى جانە باسقا دا بولىنىستە كورسەتۋگە بولادى. وسى­لايشا, ءبىز مەملەكەتتىك ور­گانداردىڭ 150 دەرەك بازاسىنا جانە 3 مىڭنان اسا انىقتامالىق پەن كلاسسيفيكاتورلاردىڭ قۇرى­لىم­دارىنا تالداۋ جاساپ, Smart Data Ukimet ارقىلى ينتەگراتسيالاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدىك. تىركەلىمدەر رەسپوندەنتتەرگە تۇ­سەتىن سالماقتى ازايتۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى», دەدى ج.ءدۇبىروۆا.

بۇگىندە ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ سايتىندا ەلدەگى ين­فلياتسيا دەڭگەيىنەن باستاپ, باس­قا دا مالىمەتتەردى وڭاي بى­لۋگە بولادى. سوعان ءۇڭىلىپ اي­تار بولساق, بىلتىرعى قازان ايى­نان بيىلعى قازانعا دەيىن ەل­دەگى ينفلياتسيا 10,8 پايىزدى قۇ­راعان. مۇنى ەسەپتەۋ ءۇشىن ەل بو­يىنشا 508 تاۋار مەن قىزمەت ءتۇرى ەسكەرىلگەن. ياعني حالىق ءجيى تۇتىناتىن ازىق-ت ۇلىك, ازىق-ت ۇلىك ەمەس تاۋارلاردىڭ جانە اقىلى قىزمەتتەردىڭ قۇنى قارالعان. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, ەلدەگى ينفلياتسيا دەڭگەيى وسى ستاتيستيكالار نەگىزىندە ەسەپتەلگەن. تاعى ءبىر اق­پار, وسى دەرەكتەردىڭ بارلىعىن رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالا, وبلىس ورتالىقتارىندا, 85 ەلدى مەكەندە ستاتيستيكا ماماندارى جينايدى. ەندى ستاتيستيكا بيۋ­روسى ينفلياتسيانى ەسەپتەۋ ءۇشىن دەرەكتەردى جيناۋدىڭ جاڭا ادىس­تەرىن ەنگىزىپ وتىر. جاڭا قوسىمشا ارقىلى ستاتيستيكا ماماندارىنا سول باعالاردى انىقتاپ, ەسەپتەۋ جەڭىلىرەك بولادى. بۇل قوسىمشا تۋرالى بيۋرونىڭ باعا ستاتيستيكاسى دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى قۋا­نىشبەك جاقىپبەك ۇلى حابارلادى.

– بۇگىنگە دەيىن ءبىز ينفلياتسيانى ەسەپتەۋ بارىسىندا باعالاردى قاعاز تۇرىندە جينايتىنبىز. ياعني ءبىزدىڭ ماماندار دۇكەن, با­زارلارعا بارىپ, باعالاردى قاعاز جۇزىندە تىركەيتىن. سودان ءبىز حالىقارالىق تاجىريبەنى ەسكەرە كەلە, ءموبيلدى قوسىمشانى قۇرۋعا شەشىم قا­بىلدادىق. بۇگىندە ستاتيستيكا ما­ماندارىنا ارنالعان ءموبيلدى قوسىمشا ونلاين, وفلاين رەجىمدە جۇمىس ىستەيدى. ەندى ولار دۇكەن, بازار­لاردى ارالاعاندا شتريح-كودتى سكانەرلەۋ ارقىلى باعانى ونلاين تىركەيدى. وسىلايشا, ءبىزدىڭ باعا جيناۋشى مامانداردىڭ جۇمىسى ءبىرشاما جەڭىلدەدى. ايتا كەتۋ كەرەك, مۇنداي ءموبيلدى قو­سىم­شا بىرنەشە ەۋروپا ەلدەرىندە بار. قوسىمشانى ەلدە جاساپ شى­عۋعا جارتى جىلداي ۋاقىت كەتتى. ناتيجەسى جاقسى, – دەيدى ق. جا­قىپبەك ۇلى.

ءىس-شارا بارىسىندا «ۇلتتىق انىق­تامالىق اقپارات» جوباسى­نىڭ تانىستىرىلىمى ءوتتى. بۇل – ءارتۇرلى ازاماتتىق قوعام ۇيىم­­دارى مەن جەرگىلىكتى ءوزىن ءوزى باس­­قارۋ ورگاندارىنىڭ انىق­تاما­لىق دە­رەكتەرىن قۇرۋعا, قۇ­رى­لىمداۋعا جانە باسقارۋعا ار­نالعان كەشەندى جۇيە.