تۇرىك كينولارى قازاق قوعامىنا تاڭسىق ەمەس. ءتۇبى ءبىر ەلدەردىڭ سالتى مەن ءداستۇرى, مادەنيەتى مەن وركەنيەتى ۇقساس بولعان سوڭ, كينووندىرىس سالاسىندا دا بايلانىس مىعىم. وسى ورايدا وتكەن اپتادا ەلوردا تورىندە «تۇرىك فيلمدەرى اپتالىعى» ءوتتى. مادەني ءىس-شارانى تۇركيا مادەنيەت جانە تۋريزم مينيسترلىگى كينەماتوگرافيا باسقارماسىنىڭ قولداۋىمەن تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ 100 جىلدىعىنا وراي يۋنۋس ەمرە اتىنداعى تۇرىك مادەنيەت ورتالىعى ۇيىمداستىردى. اپتالىق باۋىرلاس ەكى ەل اراسىندا كۇننەن-كۇنگە دامىپ كەلە جاتقان مادەني قارىم-قاتىناستىڭ ءورىسىن كەڭەيتۋ ماقساتىندا وتكىزىلگەن.
استانانىڭ ۇلكەن كينوتەاترلارىنىڭ بىرىندە وتكەن اپتالىق اياسىندا قالا تۇرعىندارى مەن قوناقتارى تاريحي, رومانتيكالىق جانە شىتىرمان دراماعا تولى التى ۇزدىك تۇرىك كينوتۋىندىسىن تەگىن تاماشالادى. 13 قاراشادا باستالعان ءىس-شارانىڭ شىمىلدىعى «كوبەلەكتىڭ ءتۇسى» اتتى فيلممەن اشىلدى. مادەني مەرەكەنىڭ اشىلۋ راسىمىنە تۇركيانىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى مۇستافا كاپۋدجۋ, پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى قايرات تاستەكەەۆ, پارلامەنت ءماجىلىسى دەپۋتاتى ابزال قۇسپان, ۇلتتىق كىتاپحانا ديرەكتورى عازيزا نۇرعاليەۆا, قولجازبالار جانە سيرەك كىتاپتار ۇلتتىق ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى جاندوس بولدىقوۆ, باسقا دا كينوسۇيەر قاۋىم قاتىستى.
سونداي-اق كورەرمەنگە «120», «ۇزاق حيكايا», «ەرتۇعىرىل 1890», «سوڭعى حات» جانە «قىزىل ورامالدى شىنارىم» كينوكارتينالارى دا ورىسشا سۋبتيترمەن ۇسىنىلدى. ايتا كەتەيىك, اپتا اياسىندا كورسەتىلگەن فيلمدەر ءارتۇرلى جانردان تاڭدالىپ الىنعان.
جالپى, بۇگىنگى تاڭدا تۇرىك كينويندۋسترياسى قارقىندى دامىپ كەلەدى. ءتىپتى گولليۆۋد پەن بولليۆۋدتان كەيىن ەڭ كوپ كارتينا تۇركيادا تۇسىرىلەتىنى دە راس. ماسەلەن, قازىر تۇركيادا جىل سايىن 70-كە جۋىق فيلم تۇسىرىلەدى.
قازاق كورەرمەنىنە ۇسىنىلعان العاشقى فيلم – «كوبەلەكتىڭ ءتۇسى». رەجيسسەرى – يىلماز ەردوعان. باستى رولدەردى كىۆانچ تاتلىتۋگ, يىلماز ەردوعان, مەرت فىرات, بەلچين بيلگين مەن فاراح زەينەپ ابدۋللاح سومدايدى. فيلمدە 1941 جىلدارى بولعان وقيعالار باياندالادى.
اپتانىڭ ەكىنشى كۇنىندە كورسەتىلگەن «120» ءفيلمى 2008 جىلى تۇسىرىلگەن. رەجيسسەرى – ءوزحان ەرەن. كينوكارتينا ءبىرىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس كەزىندە ۆاندا بولعان شىنايى تاريحي وقيعانى سۋرەتتەيدى. ال 15 قاراشادا كورەرمەن قاۋىم تۇرىك جازۋشىسى مۇستافا كۋتلۋنىڭ شىعارماسى جەلىسىمەن تۇسىرىلگەن «ۇزاق حيكايا» ءفيلمىن تاماشالادى. رەجيسسەرى – وسمان سىناۆ. اپتا اياسىندا ۇسىنىلعان كەلەسى فيلم – «سوڭعى حات». تۋىندى 2015 جىلى چاناككالە جەڭىسىنىڭ 100 جىلدىعىنا وراي تۇسىرىلگەن, ميلليونداعان كورەرمەن تاماشالاعان, ەڭ ۇزدىك تۇرىك كارتيناسى رەتىندە تانىمال. رەجيسسەرى – ءوزحان ەرەن.
يۋنۋس ەمرە اتىنداعى تۇرىك مادەنيەت ورتالىعى ديرەكتورىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى الماگۇل يسينا اتالعان ءىس-شارانىڭ ۇلتارالىق بايلانىستا قانداي ماڭىزعا يە بولعانىن اتاپ ءوتتى.
«بيىل تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ قۇرىلعانىنا 100 جىل تولدى. وسى اتاۋلى داتاعا ارنايى «سوڭعى حات» جانە «120» اتتى كينوتۋىندىلار كورسەتىلدى. كورەرمەن, اسىرەسە «ۇزاق حيكايا» فيلمىنەن قاتتى اسەر الدى. ويتكەنى كينودا كوپشىلىككە جاقسى تانىس اكتەر كەنان يميرزالىوعلى باستى ءرولدى ويناعان بولاتىن. اپتالىققا ەلوردا تۇرعىندارى ۇلكەن ىقىلاس ءبىلدىردى.
التى كۇن بويى كورسەتىلگەن كينو اپتالىعىندا مىڭنان اسا كورەرمەن تۇرىك كارتينالارىن كەڭ ەكراندا كوردى. زالدا ينە شانشار جەر بولمادى, بۇل دا تۇركيا مەن قازاقستان اراسىنداعى باۋىرلاستىقتىڭ, سىيلاستىقتىڭ, ەتەنە جاقىندىقتىڭ كورىنىسى دەۋگە بولادى», دەيدى.
سونداي-اق ول قازاق كورەرمەنى ءتۇبى ءبىر تۋىس ەل تۇركيانىڭ كينوكارتينالارىن جىلى قابىلدايتىنىن, باۋىرلاس ەلدىڭ ءبىر-ءبىرىن جاقىننان تاني تۇسۋىنە كينو سالاسىنىڭ قوساتىن ءرولى ۇلكەن ەكەنىن ايتتى. تۇرىك حالقىنىڭ تاريحىندا ەرەكشە ورىن العان اتاۋلى وقيعالارى, سالت-ءداستۇرى, مادەنيەتى مەن مۋزىكاسى فيلمدەردە ادەمى كورىنىس تاپقان.
مادەني ءىس-شارانىڭ سوڭعى كۇنى كوپكە ءمالىم شىڭعىس ايتماتوۆتىڭ «شىنارىم مەنىڭ, شىرايلىم مەنىڭ» پوۆەسىنە الي وزگەنتۇرك جازعان ستسەناري بويىنشا رەجيسسەر اتىف يىلماز تۇسىرگەن كينوسى كورسەتىلدى. باستى ءرولدى تانىمال تۇرىك اكتريساسى تۇركان شوراي سومداعان. «يەشيلچام» تۇرىك فيلم ستۋدياسى 1978 جىلى تۇسىرگەن كلاسسيكالىق كارتينا كورەرمەنگە ەرەكشە ۇناعانىن دا ايتا كەتەيىك. ەسكە سالساق, الەمدە اتالعان شىعارمانىڭ جەلىسىمەن ءتۇرلى فيلمدەر مەن سپەكتاكلدەر قويىلدى. بۇل كينو دا ليريكالىق سارىنىن جوعالتپاعان كەڭ تىنىستى تۋىندىعا اينالا العانىن كوردىك.