بۇگىندە قازاقستان مەن رەسەي مەملەكەتى اراسىنداعى قارىم-قاتىناس – تەك شەكارالاس ەكى ەلدىڭ ۇستانىمى توڭىرەگىندەگى اڭگىمە ەمەس, بۇكىل الەم نازار تىككەن وبەكتيۆتى ماسەلە. بۇل زاڭدى دا. ويتكەنى قازاقستان مەن رەسەي – ەۋرازيالىق وداق سياقتى ءىرى جانە ىقپالدى وڭىرلىك بىرلەستىكتىڭ نەگىزگى جۇيە قۇراۋشى ەلدەرى.
كەيىنگى ەكى جىلدا حالىقارالىق قاۋىپسىزدىك پەن قۇقىق جۇيەسىنىڭ داعدارىسىنا بايلانىستى قازاقستانعا جانە ونىڭ سىرتقى ساياساتىنا دەگەن قىزىعۋشىلىق ايتارلىقتاي ءوستى. دەمەك ەلىمىزدىڭ وڭىرلىك قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋ مەن نىعايتۋداعى جاۋاپكەرشىلىگى بۇرىنعىدان دا ارتا ءتۇستى.
قازاقستانعا رەسەي پرەزيدەنتىنىڭ ساپارى كەيىنگى ەكى جىلدا شوعىرلانىپ قالعان لوگيستيكا جانە حالىقارالىق ساۋدا ماسەلەلەرىنىڭ شەشىلۋىنە دەم بەرەدى. گەوگرافيالىق فاكتوردى ەسكەرسەك, رەسەي – ءبىزدىڭ ەۋروپامەن ساۋداداعى نەگىزگى ترانزيتتىك سەرىكتەسىمىز. سول سەكىلدى قازاقستان دا رەسەي ءۇشىن ورتالىق ازيا, اسىرەسە قىتايمەن ساۋدادا ترانزيتتىك حاب بولىپ ەسەپتەلەدى. بۇل فاكتورلاردى ءوزارا كولىك شىعىندارىن ازايتۋدا, ەكى ەلدەگى ينفلياتسيانى تومەندەتۋ ءۇشىن پايدالانۋ كەرەك. بۇعان قوسا رەسەيدەن جەتكىزۋ ەسەبىنەن ەلدەگى گاز تاپشىلىعىن جويۋ, سولتۇستىك جانە شىعىس قازاقستاننىڭ ينفراقۇرىلىمىن قالىپتاستىرۋ مەن گازداندىرۋدى جەدەلدەتۋ مۇمكىندىگىن كوزدەۋ قاجەت.
قازاقستاننىڭ ەنەرگەتيكالىق ينفراقۇرىلىمىنا, اسىرەسە قازىرگى تاڭدا اسا وتكىر ەنەرگەتيكالىق داعدارىسقا ۇشىراعان وڭىرلەردەگى ەنەرگەتيكالىق ينفراقۇرىلىمعا ينۆەستيتسيالار تارتۋدى ويلاستىرعان ابزال. سونداي-اق اۋىل شارۋاشىلىعى جانە ازىق-ت ۇلىك ءوندىرىسى سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭدەتۋ كەرەك.
ازىرگە ءبىز تەك ءبىر-بىرىمىزبەن باسەكەلەسىپ جاتىرمىز جانە قازاقستان بۇل باسەكەدە كولەمى جاعىنان تۇتىنۋشىسى از ەكونوميكا رەتىندە وبەكتيۆتى تۇرعىدان ۇتىلادى. الايدا قازاقستان مەن رەسەي – اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ ءىرى وندىرۋشىلەرى. استىق ەكسپورتى بويىنشا الەمدىك كوشباسشىلاردىڭ وندىعىنا كىرەدى. ستاتيستيكاعا زەيىن قويساق, ەكى مەملەكەت جالپى ەگىستىك جەرلەردىڭ شامامەن 10 پايىزىن جانە بۇكىل الەمدەگى جايىلىمدار مەن شابىندىقتاردىڭ
9 پايىزىن قۇرايدى. ەاەو ەلدەرىنىڭ, سونداي-اق وزبەكستان مەن تاجىكستان ساراپشىلارىنىڭ پىكىرىنشە, ەكى ەلدىڭ استىق قورى 600 ميلليوننان استام ادامدى تاماقتاندىرۋعا جەتەدى. الەمدە 850 ميلليون ازامات ازىق-ت ۇلىك تاپشىلىعىن نەمەسە كادىمگى اشتىقتى باستان وتكەرىپ جاتقانىن نازارعا الساق, بىزدە ۇلكەن دامۋ الەۋەتى بار. قوستانايدا وتكەن وڭىرارالىق ىنتىماقتاستىق فورۋم – بىرلەسكەن كووپەراتيۆ بولىپ الەمدىك ازىق-ت ۇلىك نارىقتارىنا تىكە شىعۋدىڭ باستاماسى. اتالعان قۇرىلىم قازاقستاننىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىن بيۋدجەتتىك سۋبسيديالارعا تاۋەلدى سالادان ەكونوميكالىق درايۆەرگە كوشىرە الادى.
تاعى ءبىر ەسكەرەتىن ماسەلە – رەسەيدىڭ قازاقتار تۇراتىن وڭىرلەرىندە قازاق مەكتەپتەرىن اشۋ ماسەلەسىن كوتەرۋ قاجەت. بۇل رەسەيلىك تۋىستارىمىز ءۇشىن ونداعى قازاق ءتىلى مەن مادەنيەتىن ساقتاۋ ماسەلەسىنە تىكەلەي بايلانىستى. «جۇمساق كۇش» قاعيداتى جانە رەسەيدەگى سانى ميلليونعا جەتەتىن قازاق قاۋىمى ءبىزدىڭ ەكونوميكالىق جانە گۋمانيتارلىق جوبالارىمىزدى ىلگەرىلەتۋ ءۇشىن ماڭىزدى رەسۋرس بولا الاتىنىن ۇمىتپاۋىمىز كەرەك.
ەركىن ءابىل,
ءماجىلىس دەپۋتاتى