وتكەن عاسىردا قازاقتىڭ باعىنا تۋعان تارلان تۇلعالار كوپ بولدى. ولاردى ءبىلۋ, ارداقتى ەسىمدەرىن قاستەرلەۋ – ۇرپاق پارىزى. «وتكەنسىز – بۇگىن, بۇگىنسىز – كەلەشەك جوق» دەگەن بابادان قالعان قاعيدانى ادامزاتقا ورتاق ۇستانىمنىڭ ءبىرى دەپ ساناۋىمىز قاجەت.
سول ۋاقىتتا كەڭەس وكىمەتىنىڭ جان-جاقتان قىسپاققا العان ساياساتىنا قاراماستان, حالقىمىزدىڭ ەلدىگى مەن ەرتەڭى ءۇشىن تەر توگىپ, اسا باعالى مۇرالارىمىزدىڭ جويىلىپ كەتپەۋىنە, جادىگەرلەرىمىزدىڭ كەلەر ۇرپاققا امان جەتۋىنە, ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدى ساقتاپ قالۋ جولىندا ايانباي قىزمەت ەتكەن بىرەگەي تۇلعا – وزبەكالى جانىبەك. ول – قازاق مادەنيەتى مەن رۋحانياتىنىڭ قارا نارى, حالقىمىزدىڭ ۇمىت بولعان ادەپ-عۇرپىن قايتا تۇلەتكەن بەلگىلى ەتنوگراف, كورنەكتى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى.
مەن وزبەكالى جانىبەكتىڭ ونگەلى ومىرىمەن استانا قالاسىندا قىزمەت ەتىپ جۇرگەن جىلدارى تانىستىم. «جۇرتىما قۇربان بولسام دەپ», ەل جۇگىن كوتەرۋگە جارالعان سيرەك جاننىڭ قول جەتكىزگەن جەتىستىكتەرىنە ءتانتى بولىپ, ونىڭ ءومىرى مەن سوڭىندا قالعان مۇراسى ءالى دە زەرتتەۋدى قاجەت ەتەتىندىگىن ءارى وزەكتى ەكەندىگىن سەزىندىم. اراعا جىلدار سالىپ, سول زەرتتەۋ بۇگىنگى تاڭدا ماعان جانە مەنىڭ ۇجىمىما بۇيىرعانىنا قۋانىشتىمىن.
تۇركىستان وقۋشىلار سارايى جاقسى باستامانى قولعا الىپ, اسىل اعامىزدىڭ تۋعانىنا 92 جىل تولۋىنا وراي حالىقارالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا وتكىزدى. وعان تۇركيا, قىرعىزستان, وزبەكستان جانە قاراقالپاقستاننان كەلگەن عالىمدار قاتىستى. ماقساتىمىز – ەتنوگراف, كورنەكتى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى وزبەكالى جانىبەكتىڭ ءومىرىن, تاريحي مۇراسىن جاس ۇرپاققا ناسيحاتتاۋ, ەلگە سىڭىرگەن ەڭبەگىن جاڭعىرتۋ. كونفەرەنتسيانىڭ الدىندا ونىڭ قارىنداسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم بەرۋ ءىسىنىڭ قۇرمەتتى قىزمەتكەرى, تۇركىستان قالاسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى ايعانىم سەرىممەن كەزدەسىپ, اعامىز تۋرالى كوپ ماعلۇمات الىپ, كىسىلىك قاسيەتتەرىنە قانىقتىق. ايعانىم اپامىز باس بولىپ, تاريح عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم بەرۋ ءىسىنىڭ ۇزدىگى, «قۇرمەت» وردەنىنىڭ يەگەرى, تۇركىستان قالاسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى, وزبەكالى جانىبەك بولمىسىن زەرتتەپ جۇرگەن بايان ادىربەك جانە تۇركىستان وقۋشىلار سارايىنداعى قازاق ءتىلى ۇيىرمەسىنىڭ جەتەكشىسى, احمەت ياساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتى قازاق فيلولوگياسى كافەدراسىنىڭ قاۋىمداستىرىلعان پروفەسسورى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى جازيرا يساەۆامەن بىرگە ارداقتى اعامىزدىڭ باسىنا بارىپ, زيارات ەتتىك.
وزبەكالى اعامىزبەن بىرگە جۇمىس ىستەگەن, كوزىن كورگەن ادامدار دا كونفەرەنتسيا قوناعى بولىپ, ەستەلىكتەرىن ءبولىستى. سولاردىڭ ءبىرى – «قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسىن قورعاۋ» قوعامدىق بىرلەستىكتىڭ توراعاسى جانتەمىر قاجى اليموۆ تۇركىستانداعى مۇرالاردىڭ ساقتالۋىنا, كەسەنەدە جەرلەنگەن حاندار مەن سۇلتاندار, بيلەر جانە باتىرلاردىڭ قۇلپىتاستارىن مۋزەي ەكسپوزيتسياسىنا قويۋ ءۇشىن تانىتقان تاباندىلىقتارىن باسا ايتتى.
سونداي-اق تاريح عىلىمدارىنىڭ كانديداتى بايان ادىربەك «وزبەكالى جانىبەك – مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى» تاقىرىبىندا بايانداما جاساپ, تاۋ تۇلعا تۋرالى عيبراتتى ەستەلىك ايتتى.
«ازىرەت سۇلتان» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني مۋزەي–قورىعى عىلىمي زەرتتەۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى بەرىك بايبولوۆ, استانا قالاسى وزبەك ەتنومادەني ورتالىعىنىڭ توراعاسى, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى رەسپۋبليكالىق مەدياتسيا كەڭەسىنىڭ توراعاسى, ۇلتتىق قۇرىلتاي مۇشەسى شەرزود پۋلاتوۆ جانە باسقا ازاماتتار وزبەكالى جانىبەك تۋرالى وي-پىكىرلەرىن ورتاعا سالىپ, جينالعان جۇرتشىلىقتىڭ ىقىلاسىن اۋداردى.
ء«ولى رازى بولماي, ءتىرى بايىماس» دەيدى حالقىمىز. تاريحىمىزدا وزىندىك ورنى بار دارا تۇلعانى ۇلىقتاۋ ارقىلى ونىڭ ريزاشىلىعىن الۋ بۇگىنگى ۇرپاققا ءبىلىم مەن يمان بايلىعى بولىپ بەرىلسە دەگەن ىزگى نيەتىمىز جۇزەگە اسقانداي بولدى. وزاعانىڭ ءجۇرىپ وتكەن جولى – ءبىز ءۇشىن وشپەس ونەگە. ونىڭ سوڭىندا قالدىرعا مۇراسىن زەرتتەپ, ەسىمىن دارىپتەۋ – بىزگە بۇيىرعان باقىت دەپ بىلەمىز.
ينديرا يكاپوۆا,
تۇركىستان وقۋشىلار
سارايىنىڭ ديرەكتورى,
«Turkistan Qol Oner وداعى»
قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى