اتىراۋلىق تيمۋر قۇرمانوۆ گولليۆۋد جۇلدىزدارىمەن بىرگە بريۋس ءليدىڭ فيلمىنە ءتۇستى

"اق جايىق" باسىلىمىنىڭ مالىمەتىنشە, ول كوپتەگەن فيلمدەردىڭ تۇسىرىلىمىنە, سونىڭ ىشىندە ايگىلى امەريكاندىق كينوجۇلدىز ۆيولا دەۆيسپەن بىرگە «جاۋىنگەر پاتشايىم» فيلمىندە بريۋس ءليدىڭ تۇپنۇسقا يدەياسىنا نەگىزدەلگەن «جاۋىنگەر» امەريكاندىق ەكشن سەريالىنىڭ ءۇشىنشى ماۋسىمىن قاتىسقان. ونىڭ سوڭعى جۇمىستارىنىڭ ءبىرى - Netflix-ءتىڭ «One Piece» اتتى تانىمال انيمەسىنە قاتىسۋى.

تيمۋر 1975 جىلى دۇنيەگە كەلگەن, باي ۇلى-بەرىش رۋىنان. بالالىق شاعى تۋعان اۋىلىندا, ال جاستىق شاعى اقتوبەدەگى حرومتاۋدا وتكەن. سول جەردە مەكتەپ ءبىتىرىپ, جۇبانوۆ اتىنداعى پەداگوگيكالىق ينستيتۋتقا وقۋعا تۇسەدى. ينستيتۋتتا ستۋدەنت جەكپە-جەك ونەرىنە - كيكبوكسينگكە, بوكسقا جانە تاەكۆوندوعا قىزىعۋشىلىق تانىتادى. 

– 2004 جىلى مەن چەمپيون اتانعان ارحانگەلسكىدە وتكەن تحەكۆوندودان الەم چەمپيوناتىندا وڭتۇستىك افريكادان دا كوماندا بولدى. ولارعا ءبىزدىڭ تەحنيكامىزدىڭ ۇناعانى سونشا, ءبىزدىڭ كوماندا سپاررينگتە ونەر كورسەتكەننەن كەيىن ولار مەنىڭ باپكەرىمدى افريكاعا شاقىردى; ول كەزدە مەن اقتوبە فەدەراتسياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى بولاتىنمىن, ودان كەيىن شاقىرتۋ بويىنشا مەن دە باردىم, – دەيدى تيمۋر.

2007 جىلدان باستاپ ول وڭتۇستىك افريكا رەسپۋبليكاسىندا تۇرادى, ءۇندى مۇحيتىنىڭ شىعىس جاعالاۋىندا ورنالاسقان دۋربان قالاسىنا جاقىن جەردە كۆازۋلۋ-ناتال پروۆينتسياسىنىڭ ەتەكۆيني وكرۋگىندە باپكەر بولىپ جۇمىس ىستەيدى. ول جەردە كوپتەگەن گولليۆۋد فيلمدەرى ەكزوتيكالىق افريكالىق لاندشافتاردا تۇسىرىلەدى. كەيبىر فيلمدەردە ءبىزدىڭ تيمۋر, الدەبىر تايپانىڭ جاۋىنگەرى رەتىندە نايزامەن, افريكالىق كۋكري پىشاقتارىمەن شايقاسادى; كەيدە ونى مينا جارىپ جىبەرگەن گانگستەر ءدجيپىنىڭ جارىلىس تولقىنى الىپ كەتەدى; بىراق ول كوبىنەسە جەكپە-جەك ونەرىن كورسەتەدى, اراسىندا كەيىپكەرى ولەدى. جالپى, جەرلەسىمىزدىڭ كۇندەلىكتى ءومىرى جەرلەستەرىنىڭ تۇرمىسىنان ءسال وزگەشەلەۋ.

تيمۋر الداعى ۋاقىتتا ارنايى جاساق ساربازىنىڭ ءرولىن سومدايتىن بوەۆيك ءفيلمىنىڭ تۇسىرىلىمىنە ازىرلەنىپ جاتىر. سوندىقتان ونىڭ بۇكىل كۇنى مينۋتىنا دەيىن جوسپارلانعان.

 «وسى جەردە, دۋرباندا ءوزىمنىڭ جەكپە-جەك ونەرى ورتالىعىن اشتىم, ال فيلمگە ءتۇسۋدى مەنىڭ ءحوببيىم دەۋگە بولادى.

...شىنىمدى ايتسام, كينوماتوگرافيا سالاسىنا كەزدەيسوق كەلدىم. فەيسبۋكتا ەردەن تەلەمىسوۆ دەگەن دوسىم بار, ءوزى اكتەر, كاسكادەر. ول ءوز جازبالارىنىڭ بىرىندە كەيپتاۋن قالاسىندا ەكەنىن ايتقان ەدى. قازاقستاندىق جەرلەسىم, مەنەن نەبارى ەكى مىڭ شاقىرىم جەردە ەكەن! ونى كورىپ, امانداسۋ مۇمكىندىگىن قالاي جىبەرىپ الايىن؟ ۇيدەن جىراقتا جۇرگەندەر مەنى تۇسىنەدى.

مەن وعان حابارلاما جازدىم, ول بىردەن جاۋاپ بەردى. سول كۇنى بيلەت ساتىپ الىپ, كەيپتاۋنعا ۇشىپ كەتتىم. بۇل وڭتۇستىك افريكانىڭ وڭتۇستىك-باتىسىنداعى پورت قالاسى. الەۋمەتتىك جەلىدەگى دوس بولساق تا, قازاقشا جىلى قارسى الدى. سول جەردە كەيپتاۋندا «جاۋىنگەر» سەريالىنىڭ ەكىنشى ماۋسىمىنا قاتىسىپ جاتقانى بەلگىلى بولدى.

بىلمەيتىندەر ءۇشىن «جاۋىنگەر» - بريۋس ءليدىڭ تۇپنۇسقا يدەياسىنا نەگىزدەلگەن امەريكاندىق ەكشن سەريال, ال اتقارۋشى پروديۋسەرى - اتاقتى جەكپە-جەك شەبەرىنىڭ قىزى, وتە دارىندى اكتريسا ءارى ستسەناريست شەننون لي.

- جىگىتتەر سوڭعى ءتۇسىرىلىم كۇنىن اتاپ ءوتىپ, مەنى شاعىن بانكەتكە شاقىردى. سول جەردە مەنى حالىقارالىق كوماندانىڭ اتاقتى كاسكادەرلەرىمەن تانىستىردى, ول جەردە قازاقستاندىق Nomad Stunts كاسكادەرلار توبىنىڭ وكىلدەرى دە بولدى. وڭتۇستىك افريكادا ۇلكەن جوبالار تۇسىرەتىن قۋاتتى Cape Town Film Studios كومپانياسى بار ەكەنى ماعان جاڭالىق بولدى. ال, كەرەك بولسا! مەن وڭتۇستىك افريكادا 12 جىل ءومىر سۇرسەم دە, ەستىپ كورمەپپىن... ارينە, بۇعان قىزىعۋشىلىق ءبىلدىرىپ, كاسكادەر دوستارىمنىڭ جەكە پاراقشالارىنا جازىلدىم. ولاردىڭ جوبالارىن باقىلاپ, كينو الەمىنە دەگەن قىزىعۋشىلىعىم ارتا ءتۇستى, - دەپ ەسكە الادى تيمۋر.

– سودان سوڭ اتپەن تريۋك جاساۋ كۋرستارىنا ىرىكتەۋ تۋرالى حابارلاندىرۋدى كوردىم. ارينە جازىلدىم. ىرىكتەۋدى وڭتۇستىك افريكادا, كەيپتاۋنعا جاقىن جەردە 30 جىلدان استام ۋاقىت تۇرىپ جاتقان الەمدىك دەڭگەيدەگى كاسكادەر ەلبرۋس ۋرتاەۆ جۇرگىزدى. ول ءوز سالاسىنىڭ ناعىز مامانى, ول «ب.ە.د. 10 000 جىل», «سارىشايان پاتشاسى» جانە باسقا دا كوپتەگەن فيلمدەرگە ءتۇستى, كۆەنتين تارانتينو جانە باسقا دا تانىمال رەجيسسەرلەرمەن بىرگە جۇمىس ىستەگەن.

«اتپەن تريۋك جاساۋ - بۇل جۇمىستىڭ جارتىسى عانا, ولارمەن ورتاق ءتىل تابۋ كەرەك, ولار ادام سياقتى - ءوزارا سەنىم بولۋى كەرەك», - دەگەن ەدى سول كەزدە ماعان ەلبرۋس. بىراق ءوز باسىم بۇل ماسەلەدە ەش قيىندىق كورگەن جوقپىن – ويتكەنى مەن قازاقپىن عوي. بالا كەزىمنەن اتتىڭ قۇلاعىندا وينايمىن.

 «پاتشا ايەل» ءفيلمىنىڭ تۇسىرىلىمى باستالعانىن بىلگەن سوڭ, تۇسىرىلىمگە قاتىسقان كاسكادەرلەردىڭ جەتەكشىسىنە حابارلاستىم. ەلبرۋس ماعان ريزا بولىپ, كەرەمەت ۇسىنىستار بەردى: وسىلايشا العاشقى جوباما كىرىستىم.

بىردەن ايتايىن, وڭاي بولعانى جوق. بۇل جەردە ۇلكەن باسەكەلەستىك بار, جاقسى دايىندىق كەرەك, ال مەنىڭ جەكپە-جەكتەگى شەبەرلىگىم باسقا ۇمىتكەرلەردەن ارتىقشىلىعىم بولدى, - دەيدى ول.

رەجيسسەر دجينا پرينس-بايتۆۋدتىڭ «پاتشا ايەل» ءفيلمى قازاقستاننىڭ كينوتەاترلارىندا كورسەتىلدى. بۇل 1800 جىلدارداعى شىنايى وقيعانى سۋرەتتەيتىن فيلم. اگودجي تايپاسىنىڭ ءوز پاتشالىعىن قورعايتىن جاۋىنگەرلەرى تۋرالى باياندالادى. وقيعا جاۋىنگەرلەردى ءومىر سالتىن تۇبەگەيلى جويۋعا تىرىساتىن جاۋلارىمەن كۇرەسۋگە ۇيرەتەتىن بولىمشە گەنەرالى نانيسكانىڭ اينالاسىندا ءوربيدى. فيلم تۇگەلدەي وڭتۇستىك افريكادا تۇسىرىلگەن جانە باستى ءرولدى تانىمال اكتريسا ۆيولا دەۆيس سومداعان.

 - ۆيولا وتە تارتىمدى ايەل ەكەن. شىنىمدى ايتسام, تريۋكتارىمدى ورىنداۋ بارىسىندا گولليۆۋد جۇلدىزىمەن ءبىر الاڭدا ەكەنىمدى سەزبەگەن ەدىم. ءوز جۇمىسىما قاتتى بەرىلىپ كەتكەنمىن, ويتكەنى فيلم ارەكەتكە تولى - توبەلەس, شابىس. تۇسىرىلىمدەردىڭ بىرىندە وتە ادەمى اكتريسا شەيلا اتيم سومداعان ونىڭ كومەكشىسى امەنزا مەنى ولتىرەدى. ول نايزاسىن اينالدىرىپ, مەنىڭ تاماعىمدى "ورىپ جىبەرەدى". ونىڭ وتە ادەمى ەكەنى سونشا, ونىڭ نايزاسىنان قايتا-قايتا ولۋگە دايىن ەدىم...

بۇل كورىنىس فيلمگە كىرىستىرىلمەگەن. مۇنداي جاعداي بولىپ تۇرادى. بىراق مەن دۋبلدەردىڭ كوپشىلىگىندە بوي كورسەتەمىن. ادەتتە, ءفيلمدى كورىپ وتىرعان كورەرمەندى تريۋكتارى بار ادەمى كورىنىستىڭ باۋراپ الاتىنى سونشا, ول ءاربىر ەپيزودتىڭ قانداي اۋىر ەڭبەكپەن تۇسىرىلەتىنىن ويلامايدى دا. مەنىڭ جۇمىسىم اكتەرلىق جۇمىستان ءبىرشاما ەرەكشەلەنەدى. ءبىز ءۇشىن ەڭ باستىسى – داعدىلار. كاسكادەردە داعدىلار نەعۇرلىم كوپ بولسا, سوعۇرلىم ول قۇندىراق بولادى. قازىر مەن برازيليالىق دجيۋ-دجيتسۋمەن اينالىسىپ ءجۇرمىن, بۇل كەدەرگى كەلتىرمەيدى; كەز كەلگەن كۋرس جاريالانسا, جاڭا نارسەنى ۇيرەنۋگە تىرىسامىن: مىسالى, ارقانمەن ريۋك جاساۋ, بيىكتىكتەن قۇلاۋ, اتىس قارۋىمەن دومالاۋ, موتوتسيكل جۇرگىزۋ, كولىك جۇرگىزۋ. ماعان بۇلار قىزىق, مۇنىڭ ءبارىن ۇيرەنىپ ءجۇرمىن, ءالى دە كوپ نارسەنى ۇيرەنگىم كەلەدى. كوپتەگەن جوبالارعا قاتىسقانىما قاراماستان, ءالى دە بۇل سالانى جاڭا باستاۋشىمىن, - دەيدى تيمۋر.

– بيىل قاراشا ايىندا مەنىڭ قاتىسۋىمەن Devil's Peak دەپ اتالاتىن فيلم جارىققا شىعادى. كەيپتاۋندا ءىبىلىس شىڭى دەپ اتالاتىن جەر بار, بۇل تاۋداعى عاجايىپ جەر. بۇل فيلمدە مەن گانستەردىڭ وققاعارلارىنىڭ ءبىرىمىن. سيۋجەت بويىنشا ونىڭ ءدجيپى جارىلىپ, ءبىز, ونىڭ وققاعارلارى ولەمىز.

جارىلىس تولقىنىنان اسەرلى كورىنىس ءتۇسىرۋ ءۇشىن ءبىزدى ارقامەن بايلادى, ولاردىڭ كومەگىمەن ءتورت مەتر قاشىقتىققا ۇشىپ كەتۋگە ءتيىسپىز. بۇل مەنىڭ مۇنداي العاشقى تاجىريبەم ءارى بۇل قاۋىپتى تريۋك بولىپ سانالادى.

كوبىنەسە, ەگەر قۇلاۋ كادرعا تۇسىرىلمەسە, كاسكاديورلار توسەنىشتەرگە قۇلايدى. بىراق بۇل جەردە كورەرمەن قاتتى قۇلاعان وتە تابيعي كورىنىستى كورۋى كەرەك بولدى. كەيبىر ارىپتەستەرىمنىڭ جولى بولدى - ولار وتىننىڭ ۇستىنە, باسقالارى كوگالعا قۇلادى, ال مەن ۇلكەن تاستارى بار جەرگە تاپ بولدىم. ءيا, مەنىڭ دە جولىم بولعىش. جارىلىس دا شىنايى, جالىنى جانە بارلىق ارنايى ەففەكتىلەرى بولدى. تەرىمىز كۇيىپ قالماس ءۇشىن ارنايى گەلدى الدىن الا جاعىپ تاستادى. ءسويتىپ, جارىلىس ساتىندە ءبىزدى ارقانمەن تارتىپ قالادى دا, مەن جوعارىعا كوتەرىلىپ, سودان سوڭ تارس ەتىپ تاستارعا قۇلايمىن. بۇل جەردە ماعان جەكپە-جەكتە ۇيرەنگەن – دۇرىس توپتاستىرۋ داعدىلارىم كومەكتەستى. مىنا-ا-اداي ىسىك پايدا بولدى, بىراق ءوزىڭىز كورىپ تۇرعانداي, ءتىرىمىن.

مەن سونداي-اق One Piece تۇسىرىلىمىنە قاتىستىم, بۇل  ەيتيرو ودا جازىپ, يلليۋستراتسيالاعان جاپوندىق مانگا.

One Piece – جاپونيادا وتە تانىمال جانە بۇكىل الەمدە, سونىڭ ىشىندە قازاقستاندا دا جانكۇيەرلەرى بار انيمە تەلەحيكاياسى.

 جارىققا شىققالى بەرى One Piece جاپونياداعى ەڭ تانىمال جانە الەمدەگى ەڭ تانىمال مانگالاردىڭ بىرىنە اينالدى...مۇنىڭ ءبارى وتە قىزىق, قانشاما ادامدارمەن تانىساسىڭ. ايتا كەتۋ كەرەك, كاسكادەرلىك جۇمىس باتىلدىقتى, ەڭبەكقورلىقتى, توزىمدىلىك پەن شىدامدىلىقتى قاجەت ەتەدى. مەندە مۇنىڭ ءبارى بار. بۇل تەك ءوزىمدى ۇنەمى دامىتۋدىڭ ارقاسىندا عانا ەمەس. ءبىز, قازاقتار نەگىزىنەن وتە مىقتى حالىقپىز عوي. بۇل ءبىزدىڭ قانىمىزدا بار.

ءومىرىن شىعىس جەكپە-جەگىمەن بايلانىستىرعان ادام رەتىندە ماماندىعىمنىڭ قاۋىپ-قاتەرىنەن قورىقپايمىن. ءبىز, شىعىستىقتار, اشۋ, ىزا, جەككورۋشىلىك جانە ت.ب. سياقتى جاعىمسىز ەموتسيالاردى «ەڭسەرەمىز». ارينە, مەن دە جانىم بار اداممىن, تريۋك الدىندا قوبالجيمىن, بۇل قالىپتى جاعداي. ماماندىعىم بويىنشا جاراقات الۋ قاۋپى وتە جوعارى, بىراق ولاي بولماس ءۇشىن كوپ جاتتىعامىن, ال ەگەر جاراقات الىپ جاتسام, دەمەك ول اللانىڭ قالاۋى, - دەيدى تيمۋر.

كاسكادەرلەردىڭ اكتەرلارعا جاسىرىن رەنىشتەرى بار-جوعىن ءبىلۋ دە قىزىق بولدى. ويتكەنى, ولار ءۇشىن بارلىق اۋىر جۇمىستى جاسايدى: قۇلايدى, سەكىرەدى, جۇگىرەدى, وت پەن ءتۇتىننىڭ اراسىندا جۇرەدى, كەيدە اۋىر جاراقات الادى. ال كاسكادەر قاندى تەرىن ءسۇرتىپ جاتقاندا, كەلەسى كادردا كۇيە جاعىپ العان باتىل ءجۇزدى اكتەر جارىلىسقا بۇرىلماستان سلوۋ-مو رەجيمىندە كەتىپ بارا جاتادى. سودان كەيىن وعان وسكار بەرەدى, قولتاڭبا سۇرايدى. سويتەك, تيمۋردىڭ رەنىشى جوق ەكەن:

- دجەكي چان مانسابىن باستاعان كەزدە بريۋس ءليدىڭ ونى كامەرا الدىندا ۇرىپ, تاياقپەن سوققىلاعانىنا رەنجىگەن جوق قوي. مەن نەگە رەنجۋىم كەرەك؟ بۇل جۇمىس.

– ءار ادامنىڭ يدەالى بولادى عوي. اكەم سۇندەت قۇرمانوۆ ارقاشان مەنىڭ يدەالىم بولىپ قالا بەرەدى. ال انام, ونىڭ ەسىمى جۇمابيكە, مەن ءۇشىن ماحاببات پەن نازىكتىكتىڭ سيمۆولى. اكەم ءومىر بويى اۆتوەلەكتريك, ال انام ەسەپشى بولىپ جۇمىس ىستەدى.

قاراپايىم وتباسىندا دۇنيەگە كەلدىم: اكە-شەشەم ەڭبەكقورلىقتى, ءتارتىپتى, ادەپتىلىكتى بالا كۇنىمنەن بويىما ءسىڭىرىپ ءوسىردى. تۋعان جەرگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىكتى دە. ايتپاقشى, مەن قازاقستان ازاماتتىعىنان باس تارتقان جوقپىن, بۇل جەردە ىقتيارحاتپەن تۇرىپ, جۇمىس ىستەپ جاتىرمىن.

اكە-شەشەم يندەربورعا ءجيى بارادى, وندا تۋىستارىمىز تۇرادى. مەن ۆوتساپتا «وڭتۇستىك افريكاداعى قازاقستاندىقتار» توبىندا بارمىن.  بۇل جەردە بىرنەشە وتانداسىم تۇرادى, ولار اتىراۋدان. بۇل ءبىر كەزدەر تۇرمىسقا شىعىپ, كوشىپ كەتكەن قىزدار. وڭتۇستىك افريكادا قازاقتار از, ءبارى ءبىر-بىرىنە قولداۋ كورسەتىپ جۇرەدى. ارينە, تۋعان جەرىمدى ساعىنامىن, بىراق سوڭعى جىلدارى جۇمىسىم كوپ بولىپ كەتتى; ۇيگە بارماعانىما 5 جىل بولدى, قازاقستاندى ءجيى ساعىنىشپەن ەسكە الامىن.

وڭتۇستىك افريكا - كەرەمەت ەل, ماعان بۇل جەردىڭ حالقى ۇنايدى - مەيىرىمدى, بالاجان حالىق, - دەيدى تيمۋر. – ارينە, مىنسىز ەمەس. سىبايلاس جەمقورلىق, جۇمىسسىزدىق, قىلمىس, اسىرەسە يوحاننەسبۋرگتە كوپ. ال مەن تۇراتىن جەردە ءوزىمدى جايلى سەزىنەمىن. بۇل كۆازۋلۋ-ناتال پروۆينتسياسى, حالىق تىعىز قونىستانعان, مۇندا نەگىزىنەن قارا ءناسىلدى افريكالىقتار, سونىمەن قاتار ءۇندىستاننان كەلگەندەر تۇرادى, ەۋروپالىقتار از. بۇل ز ۇلىستاردىڭ استاناسى. ماعان وسى جەر جايلى, مۇندا تۇراتىن ادامداردىڭ مىنەز-قۇلقى ادايلاردى ەسكە تۇسىرەدى, ولار دا تۋراشىل, جاۋىنگەر حالىق. ال جالپى وڭتۇستىك افريكا تۇرعىندارىن ۇيلەسىمدى ءومىر ءسۇرىپ جاتقان وسىنداي الۋان ءتۇرلى جۇرتشىلىق جينالعاندىقتان ءتۇرلى-ءتۇستى ۇلت دەپ اتايدى.

...بۇل شىعىسىندا ءۇندى مۇحيتىنىڭ, باتىسىندا اتلانت مۇحيتىنىڭ سۋى شايىپ جاتقان عاجايىپ ەل. مەن بۇل ەلدى قابىلداپ, جان-تانىممەن ءسۇيدىم. بىراق... تۋعان جەردى ساعىنعانىم سونشا, ايتىپ جەتكىزە المايمىن. سامال جەل ەسكەندە مۇرنىڭا كەلەتىن قويدىڭ ءيىسىن, شەكسىز-شەتسىز دالامدى, ءتىپتى تانىماسام دا ءوزىمىزدىڭ ادامداردى ساعىندىم, ءبارىڭىز ماعان جاقىنسىزدار. شىركىن-اي, جايىقتا شومىلعانعا نە جەتسىن...