قىز الىپ قاشام دەپ, قىلمىسكەر اتاندى

2022 جىلى كوكتەمدە جانات ەسىمدى ازامات ورتاق تانىستارى ارقىلى ءبىر بويجەتكەنمەن تانىسادى. بىرنەشە كەزدەسۋدەن كەيىن قىز قارىم-قاتىناستى ءارى قاراي جالعاستىرۋدان باس تارتقان. الايدا وسىعان قاراماستان جىگىت قىزدى ۇيلەنۋ ءۇشىن الىپ قاشۋعا شەشىم قابىلدايدى. بيىل اقپان ايىندا تارازعا كەلگەن ول دوسى ەكەۋى جوسپار قۇرىپ, قىزدى كولىككە كۇشپەن وتىرعىزىپ, قالادان الىپ كەتۋگە تىرىسادى. الايدا قىزدىڭ كومەككە شاقىرعان داۋسىن ەستىگەن كورشىلەرى پوليتسياعا حابارلايدى. ءتارتىپ ساقشىلارى جەدەل ارەكەت ەتىپ, كۇدىكتىلەردى سول جەردە ۇستاپ اكەتەدى. كەيىننەن بۇل وقيعا بو­يىنشا قىلمىستىق ءىس قوزعالىپ, 21 قىركۇيەكتە سوت ۇكىمىمەن قىزعا ۇيلەنۋگە نيەتتى جىگىت پەن ونىڭ دوسى كىنالى دەپ تانىلىپ, 7 جىلعا باس بوستاندىقتارىنان ايىرىلدى.

ايتا كەتۋ كەرەك, قىز الىپ قاشۋ – قازاقتىڭ كونە سالتى دەگەنىمىز­بەن, ەگەر ول قىزدىڭ ەركىنەن تىس بولسا, زاڭ بويىنشا ادام قۇقىقتارىن جانە بوستاندىق پەن تەڭدىكتىڭ نەگىزگى قاعيدالارىن بۇزۋ بولىپ سانالادى. بۇل اۋىر قىلمىس قاتا­رىنا جاتاتىندىقتان, باس بوس­تان­دىعىنان ايىرۋ تۇرىندەگى جازا تا­عايىن­دالاتىنىن ەسكەرگەن ءجون.

وسىعان وراي, جۋىردا شىمكەنت قالالىق پروكۋراتۋراسىندا «الىپ قاشۋعا» قاتىستى جاعدايلار تال­قىلان­عان جيىن ءوتتى. قالا پروكۋرورى عابيت مۇقانوۆتىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي فاك­تى­لەر وڭىردە ءالى دە ازايماي وتىر. ما­سەلەن, سوڭعى ەكى جىلدا قالىڭدىقتى الىپ قاشۋ بەلگىلەرى بار 25 دەرەك تىر­كەلگەن. الايدا جىل باسىنان بەرى بىردە-ءبىر جاعداي بولماعان.

پروكۋراتۋرانىڭ مالىمەتىنشە, وسى وقيعالاردىڭ بارلىعىندا قوزعالعان قىلمىستىق ىستەر سوتقا دەيىن جەتپەگەن. سەبەبى قالىڭدىقتار «كۇيەۋ جىگىتتىڭ» ۇيىنە ءوز ەركىمىزبەن كەلدىك دەپ ارىز جازعاندىقتان, قىلمىس قۇرامىنىڭ بولماۋىنا بايلانىستى ءىس توقتاتىلعان. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي جاعدايلاردا, وكىنىشكە قاراي, كەيبىر جاس قىزداردى ۇيىنە قايتۋعا ۇيات بولادى دەپ, ەركىنەن تىس نەكەگە تۇرۋعا ماجبۇرلەيتىن كورىنەدى. عابيت مۇقانوۆ ومىرلىك اق نەكە الداۋ مەن زورلىق-زومبىلىقتان باستالماۋى كەرەك ەكەنىن ەسكەرتە كەلە: «الىپ قاشۋ – قاتە شەشىم. ءبىز جاستارعا جاۋاپكەرشىلىك پەن اق نەكەنى ناسيحاتتاۋىمىز كەرەك», دەگەن ويىن ءبىلدىردى.

«كوبىنە-كوپ الىپ قاشۋ ارەكەت­تەرىن ۇيلەنەتىن جىگىتتىڭ ءوزى عانا ەمەس, قاسىن­داعى دوستارىمەن بىر­لەسىپ جاسايتىنى بەلگىلى. ەگەر جاعدايدىڭ ارتى قىلمىستىق ءىس قوزعاۋعا الىپ باراتىن بولسا, تەك قىزدى ايەلدىككە العىسى كەلگەن جىگىت قانا ەمەس, ونىڭ قاسىنداعى كومەكشىلەرى دە اۋىر جازاعا تارتىلاتىنىن كوبى تۇسىنبەيدى», دەيدى پروكۋرورلار.

«قىز الىپ قاشۋعا بايلانىستى ارەكەتتەر ءمان-جايلارعا بايلانىس­تى ادامدى ۇرلاۋ (قىلمىستىق كودەكستىڭ 125-بابىمەن 15 جىلعا دەيىنگى مەرزىمگە باس بوستاندىعىنان ايىرۋ قاراستىرىلعان) نەمەسە باس بوستاندىعىنان زاڭسىز ايىرۋ (قىلمىستىق كودەكستىڭ 126-بابى, 10 جىلعا دەيىنگى مەرزىمگە باس بوستاندىعىنان ايىرۋ كوزدەگەن) دەپ سارالانۋى مۇمكىن. اتالعان باپتار بويىنشا قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى ىستەر جاريالى ايىپتاۋ iستەرi بولىپ ەسەپتەلەدى. مۇنداي جاعدايلاردا بۇل iستەر بويىنشا قىلمىستىق قۋدالاۋ جابiر­لەنۋشiنiڭ شاعىم بەرگەن-بەرمە­گەنىنە قاراماستان جۇزەگە اسىرىلادى», دەدى شىمكەنت قالاسىنىڭ پرو­كۋرورى عابيت مۇقانوۆ.