ساحنا ساڭلاعىنا قۇرمەت

– وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, بيىل اڭىز اكتريسا, قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى بيكەن ريموۆا­نىڭ 100 جىلدىق مەرەيتويىن  تۇركسوي مادەني ۇيىمىمەن بىرلەسىپ حالىقارالىق دەڭ­گەي­دە اتاپ ءوتۋ جوسپارلانعان. تەاترى­مىز ۇلى اكتريسامىزدىڭ ەسى­مىن عانا يەلەنىپ قويعان جوق, سونىمەن قاتار قازاق ونەرىنە وشپەس ءىز قالدىرعان دارا تۇل­عا­نىڭ تاعىلىمدى ءومىرىن, ساح­ناداعى سىندارلى ەڭبەگىن ۇمىتپاي, سودان ۇلگى الىپ ءوسىپ كەلە جاتقان كەيىنگى بۋىن اكتەر­لەرىمىزدىڭ ىزدەنىسىن, جالپى شىعارماشىلىق الەۋەتىن پاش ەتۋ ماقساتىندا ەلىمىز­دىڭ جۇرەگى – باس شاھار تورى­نە ار­نايى ات باسىن بۇرىپ, گاسترولمەن كەلىپ وتىرمىز. كو­رەر­مەنگە اكەلگەن تارتۋىمىز – البەتتە مازمۇندى سپەكتاكلدەر. بيكەن اپامىزدىڭ عاسىر تويىنا ورايلاستى­رىپ ۇيىمداستىرىلعاندىقتان, گاس­ترولدىك ساپارىمىزدىڭ شى­مىلدىعىن بەلگىلى رەجيسسەر قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى مۇرات احمانوۆتىڭ سۋرەتكەرلىك قولتاڭباسىندا قويىلعان اكتريسانىڭ «قوس مۇڭلىق» دراماسىمەن اشۋدى ءجون كوردىك, – دەپ تەاتر ديرەكتورى ەرلىك جۋاسبەك جالپى ونەر ساپارى بارىسى تۋرالى جان-جاقتى ماعلۇمات بەرىپ ءوتتى.

ساحنا ساڭلاعى بيكەن ري­موۆا سەگىز قىرلى, ءبىر سىرلى تالانت يەسى بولعان. تاماشا اكتريسا عانا ەمەس, ءوز ورتاسىن­دا ورەلى دراماتۋرگ دەپ تە مو­يىندالعان ساحناگەردىڭ قا­لا­­مىنان «اباي – ايگەرىم», «قوس مۇڭلىق» سىندى بىرنەشە پەسا تۋدى. ءوز كەزەگىندە ايتۋلى تۋىندىلار قازاق تەاترلارى ساحناسى­نان لايىقتى ورنىن الدى دا. ءسوزىمىزدىڭ ايقىن ايعاعى بولسا كەرەك, تۇلعا ەسى­مىن يەلەنگەن تەاتر دا اكتريسا­نىڭ قالامىنان تۋعان سون­داي قۋاتتى تۋىندىلاردىڭ ءبىرى – «قوس مۇڭلىقتى» استانالىق كورەرمەن نازارىنا ۇسىندى. اتاۋى ايتىپ تۇرعانداي سپەكتاكلدە قوعامداعى قارتتار ماسەلەسى ءسوز بولادى. جالعىز ۇلىنىڭ شاڭىراعىنا سىيماي, قارتتار ءۇيىن پانالاعان كەيۋانانىڭ مۇڭلى تاعدىرى كورەرمەنىن ءبىر ءسات تە بەيجاي قالدىرمادى. قوعامعا, بالا-شاعاعا بويىنداعى بار كۇش-قايراتىن سارقىپ بەر­گەن قارت كىسىلەر نەگە ءوز بالا­لا­رىنان قاعاجۋ كورەدى؟ جاس­تار اراسىندا ماسكۇنەمدىك, ناشاقورلىق ىندەتى اسقىنىپ, ولاردىڭ اتا-انا الدىنداعى پەرزەنتتىك پارىزىن ۇمىتىپ, تىم قاتىگەزدەنىپ كەتۋىنە نە سەبەپ؟ مىنە, قويىلىم قوعامنىڭ وسىنداي اششى سۇراقتارىنا جاۋاپ ىزدەيدى. تولعامى تەرەڭ, تاعىلىمى مول سپەكتاكلدە قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى الماحان كەنجەبەكوۆا, ماكەن نۇرمۇحامبەتوۆا, مادەنيەت سالاسىنىڭ ۇزدىگى ساعىندىق ءجۇمادىل, ايزادا بايعابىل, قا­زاق­ستان جاستار وداعى «سەرپەر» سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى داۋلەت قانات باستاعان تالدىقورعان تەاترىنىڭ تالانتتى اكتەرلەرى ونەر كورسەتتى.

– زامانداستارىنىڭ بار­لىعى كەلمەستىڭ كەمەسىنە ءمىنىپ, تۋعان پەرزەنتتەرى قاجەت ەتپەي جالعاندا جالعىز قالعان كەيۋانانىڭ اۋىر دا قاسىرەتتى تاعدىرى ءسوز بولاتىن بۇل قو­يىلىم كىم-كىمدى دە ويلانتپاي جىبەرمەيدى. تۋىندىنىڭ كورەرمەنىنە ايتار تاعىلىمى مول. جاستارىمىز اداسپاسا ەكەن. اتا-اناسىن الاقانى­نا سالىپ ايالاسا ەكەن. مىنە, «قوس مۇڭلىق» قويىلىمىندا ءبىز وسىنى جەتكىزگىمىز كەلدى, – دەدى تەاتر ءارتىسى, مادەنيەت سالاسىنىڭ ۇزدىگى ساعىندىق ءجۇمادىل.

گاسترولدىك ساپاردىڭ ەكىن­شى كۇنى تالدىقورعان ­تەاترى ۇجىمى استانا قالا­سى تۇرعىندارى مەن قوناق­تا­رى­نىڭ نازارىنا جاس دراماتۋرگ قولقانات مۇراتتىڭ شىعارماسى نەگىزىندە رەجيسسەر دانيار بازارقۇلوۆ قويعان «مۇعالىم» سپەكتاكلىن ۇسىن­دى. قويىلىمدا كوتەرىلگەن تا­قىرىپتىڭ اۋقىمى وتە كەڭ ءارى بۇگىنگى زامانمەن ۇندەس. مۇعالىمنىڭ قوعامداعى بەدەلى, اتا-انا مەن بالانىڭ, ۇستاز بەن وقۋشىنىڭ اراسىنداعى قارىم-قاتىناس جان-جاقتى كور­سەتىلەتىن قويىلىم كورەرمەن كوڭىلىنە دە تەرەڭ ءىز قالدىردى. وعان سپەكتاكل­گە ارنايى كەلگەن دارحان جۇبانىش ۇلى ەسىم­دى كورەرمەننىڭ مىنا پىكىرى دالەل:

– «مۇعالىم» سپەكتاكلىن تا­ماشالاپ شىقتىم. اسەرىمدى سوز­بەن ايتىپ جەتكىزۋ مۇمكىن ەمەس. قويىلىم قوعامداعى وزەكتى ماسەلەلەردى ءسوز ەتكەن ەكەن. ال ارتىستەردىڭ ءوز رول­دە­رىن اسا شەبەرلىكپەن الىپ شىق­قاندارى سونشالىق, ەكى ساعات­قا جۋىق ۋاقىتتىڭ قالاي وتە شىققانىن سەزبەي دە قال­دىم. قازىرگى قوعامدا بولىپ جاتقان كوكەيكەستى ماسەلەلەردى قامتىعان وتكىر دە مازمۇندى قويىلىم بولىپتى. كورىپ ريزا بولدىم. بارلىق اتا-انالار مەن وقۋشىلارعا, جالپى جاستارعا كورۋگە كەڭەس بەرەر ەدىم,  – دەدى سپەكتاكل اسەرىنەن ارىلا الماي تۇرعان جاس جىگىت.

سونىمەن قاتار ايتۋلى ونەر ساپارى اياسىندا تال­دى­­قورعان تەاترى مۋزەي ءبولى­مى­­نىڭ مەڭگەرۋشىسى زامزا­گۇل نا­زاربەكقىزىنىڭ ۇيىم­داس­تىرۋىمەن وتكىزىلگەن بيكەن ريموۆانىڭ 100 جىلدىعىنا ارنالعان شىعارماشىلىق كور­مەنىڭ دە كورەرمەنىنە سىيلا­عان اسەرى مەن رۋحاني ازىعى مول بولدى دەسەك, قاتەلەسپەيمىز. قويىلىمعا كەلگەن قوناقتار اتاقتى اكتريسانىڭ ءومىر مەن ونەر جولىنان مول ماعلۇمات الىپ, ءارتىستىڭ ءار جىلدارى تۇتىنعان جەكە زاتتارى مەن ساحنالىق كيىمدەرى, اشەكەي بۇيىمدارى مەن پورترەتتەرىن تاماشالاپ, جادىگەرلەر تاريحىمەن كەڭىنەن تانىستى.

– استانا جۇرتشىلىعىنا تاماشا تارتۋىمىزبەن كەل­دىك. ول – تۇلعا ومىرىنەن سىر شەر­­تەتىن مىنا كورمە. بيكەن اپا­­مىزدىڭ عاسىر تويى تۇركسوي مادەني ۇيىمىمەن بىرلەسە حالىقارالىق دەڭ­گەي­دە ۇيىمداستىرىلىپ جات­قان­دىقتان, الداعى ۋاقىتتا ساحنا ساڭلاعىنىڭ كورمەسىن انكارا قالاسىندا وتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. سونىمەن قاتار قىركۇيەك ايىنىڭ سوڭىندا اپامىزدىڭ 100 جىلدىعىن ۇلكەن حالىقارالىق فەستي­ۆال­مەن جابۋ جوسپارلانعان. قازىر سوعان قىزۋ دايىندىق ۇستىندەمىز. الىس-جاقىن شەتەلدەن 5 تەاتر جانە ەلىمىزدەن 6 تەاتر قاتىسادى. وسى ارقىلى بيكەن ريموۆا ەسىمىن لايىقتى دەڭگەيدە ۇلىقتاساق دەيمىز, –دەپ ءسوزىن قورىتىندىلادى تەاتر ديرەكتورى ەرلىك تىلەۋقۇل ۇلى. 

ءيا, عاسىر تويى عالامدىق دەڭگەيدە تويلانۋعا ءتيىس اكتري­سانىڭ ءبىرى بيكەن ريموۆا دەسەك, وعان ەشكىم قارسى داۋ ايتا قويماس. ساحنا مەن ەكراندا ولمەس بەينەلەر تۋدىرىپ, ۇلتتىق ونەرىمىزگە قالتقىسىز قىزمەت ەتكەن ساحنا ساڭلاعىنىڭ ەسىمى ماڭگى جاسايدى.